281. Nie mogu mołczat’ (ros.) — Nie mogę milczeć. [przypis edytorski]
282. Nie mogę milczeć, gdy milczy Rosja, terrorem straszliwym zmuszona do milczenia...— Nie mogu molczat’, „Mołwa” 15 II 1933. Słowa autorki przytaczam w skróceniu. [przypis autorski]
283. Gdy jestem w Europie, doznaję uczucia, jak gdybym przechadzał się po pięknych alejach cmentarza... — w. ks. Aleksander Michajłowicz, Kniga Wospominanij, Paryż 1933, s. 333. [przypis autorski]
284. 1 sierpnia 1914 r. cywilizacja zakończyła życie swoje — w tym dniu Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji, co bywa uznawane za początek pierwszej wojny światowej. [przypis edytorski]
285. Uważać musicie, abyście nie połknęli całej burżuazyjnej padliny... — por. księga zbiorowa pod red. dr. A. Laubenheimera U. d. S. S. R. (Und du siehst die Sowjets richtig), Berlin 1935, s. 137. [przypis autorski]
286. mużycki (z ros.) — chłopski. [przypis edytorski]
287. Nasz mużycki Wschód kopnął nogą wszystkie teorie nauki zachodniej... — por. S. de Chessin, La nuit qui vient de l’Orient, s. 58. [przypis autorski]
288. martyrolog — tu martyrologium, spis męczenników. [przypis edytorski]
289. pisałem już o tym na podstawie danych dostarczonych przez prof. Czernawina... — por. Od Petersburga do Leningrada, s. 134–139. [przypis autorski]
290. apopleksja (daw.) — wylew krwi do mózgu. [przypis edytorski]