365. Hekate (mit. gr.) — bogini ciemności i magii, pokuty i zemsty. [przypis edytorski]
366. Tu vas défendre ces saletés-là, les saligauds! (fr.) — Będziesz bronił tych plugawców, tych łajdaków! [przypis edytorski]
367. zakrystian — sługa kościelny opiekujący się świątynią, przedmiotami liturgicznymi (naczyniami i szatami) oraz przygotowujący kapłanów do obrzędów w kościele rzymskokatolickim. [przypis edytorski]
368. Rzucisz dom twój i matkę twoją... — parafraza fragm. Mt 19,29. [przypis edytorski]
369. ad oculos (łac.) — dosł.: do oczu, przed oczy; naocznie. [przypis edytorski]
370. Swołocz (...) swiataja wiera, bożji ugodniki, poszli, swołocz! (ros.)— Swołocz... święta wiara, sługi Boże, precz, swołocz! [przypis edytorski]
371. szyzmatyk (daw.) — dziś: schizmatyk; odstępca od wiary. [przypis edytorski]
372. Monsieur Koruta! Monsieur Koruta! (fr.) — Panie Koruta! Panie Koruta! [przypis edytorski]
373. Napoleon III Bonaparte (1808–1873) — bratanek Napoleona I, od 1848 prezydent Francji, w 1851 dokonał przewrotu, w 1852 ogłosił się cesarzem; w lipcu 1870 wypowiedział wojnę Prusom, w bitwie pod Sedanem (1 września 1870) skapitulował i oddał się wraz ze swą stutysięczną armią do niewoli, co stało się bezpośrednią przyczyną jego detronizacji oraz proklamowania III Republiki i utworzenia Rządu Obrony Narodowej. [przypis edytorski]
374. Thiers, Louis Adolphe (1797–1877) — francuski historyk i polityk, zwolennik monarchii konstytucyjnej; w okresie II Cesarstwa przywódca liberalnej opozycji; mając 74 lata, po klęsce Francji w wojnie francusko-pruskiej jako szef rządu III Republiki przyjął 26 lutego 1871 roku propozycje pokojowe pruskiego kanclerza Bismarcka, po czym krwawo stłumił Komunę Paryską, rewolucyjno-patriotyczny zryw ludowy, zyskując przydomek „Krwawego Karła”; w latach 1871–73 prezydent Francji. [przypis edytorski]