203. w naszych to jest ręku — przykład konstrukcji z daw. liczbą podwójną; dziś: w naszym to jest ręku a. w naszych to jest rękach. [przypis edytorski]

204. Ty nie jesteś mi już krajem (...) ale prawem — fragment poematu Przedświt Zygmunta Krasińskiego (w. 1114–1117), nieco przekształcony: w oryginale zamiast „Państwa zgonem” jest „(...) skonem”. [przypis edytorski]

205. Polały się łzy moje czyste (...) wiek klęski — jeden z liryków lozańskich Adama Mickiewicza. [przypis edytorski]

206. vulgus est caecum (łac.) — tłum jest ciemny; pospólstwo jest nieświadome (też: niezgłębione). [przypis edytorski]

207. Nous travaillons incessamment à embellir et à conserver cet être imaginaire et nous négligeons le véritable (fr.) — pracujemy nieustannie nad upiększeniem i utrwaleniem owego wyobrażonego bytu, a lekceważymy prawdziwy. [przypis edytorski]

208. padlec (z ros.) — niegodziwiec. [przypis edytorski]

209. cas (fr.) — przypadek. [przypis edytorski]

210. po zakonu (z ros.) — według prawa. [przypis edytorski]

211. szpitalów — dziś popr. forma: szpitali. [przypis edytorski]

212. Pompeius Trimalchio, Trymalchion — bohater Satyriconu, awanturniczej powieści z czasów rzymskich, której autorstwo przypisuje się Gajuszowi Petroniuszowi (27–66); Trymalchion jest typem nowobogackiego. [przypis edytorski]