303. Tomasz Mayne-Reid (1818—1883) — pisarz ang., autor powieści przygodowych. [przypis edytorski]
304. James Fenimore Cooper (1789–1851) — pisarz amer., autor powieści przygodowych z życia Indian. [przypis edytorski]
305. Jules Verne (1828–1905) — pisarz fr., autor głośnych powieści fantastycznych i przygodowych. [przypis edytorski]
306. Henry Thomas Buckle (1821–1862) — historyk i socjolog ang. [przypis edytorski]
307. Spinoza — przezwisko będące aluzją do Barucha Spinozy (1632–1677), filozofa holenderskiego. [przypis edytorski]
308. Balfegor — właśc. Belfagor, imię diabła ze znanej baśni magicznej. [przypis edytorski]
309. pomidorowiec — klerykał. [przypis edytorski]
310. Kanta, Hegla, Fichtego, Schellinga — Immanuel Kant (1724–1804), Georg Wilhelm Hegel (1770–1831), Johann Gottlieb Fichte (1762–1814), Friedrich Wilhelm Schelling (1775–1854); filozofowie niem. okresu klasycyzmu i romantyzmu, przedstawiciele idealizmu filozoficznego. [przypis edytorski]
311. par excellence (fr.) — w pełnym znaczeniu tego słowa. [przypis edytorski]
312. ekscytarz — czynnik pobudzający. [przypis edytorski]