— Skończyliśmy zatem z literaturą i nauką — obliczał na palcach. — No, a malarstwo? Co tworzą malarze?
— Oni nie tworzą, lecz malują pilnie to, co stworzył kto inny.
— Mianowicie kto taki?
— Krawiec.
— Aha! Portreciści mają się zwykle świetnie.
— Bogać tam! Krzątają się wprawdzie, jak mogą. Wyprawili kolację „w kraju i dla kraju”, naspędzali posażnych panien do „zaczarowanego lasu”, pokazali społeczeństwu łydki w „turnieju rycerskim”... Ale indyferentyzm ogółu!... Zresztą, u nas mało kto nosi szatę godną wykwintnego pędzla artysty.
— No, a cóż robi szlachta dla sztuki?
— Każe portretować swe konie, co posłuszniejsze; przy czym sądzi się być wolną64 od zarzutu nieuleczalnego marzycielstwa. Pochodzi to stąd, że konie polskie, według znanego estetyka, powinny posiadać charakter syntetyczny.
— Więc końscy malarze są niejako syntetykami ducha narodowego?
— Tak dowodzi estetyk... Boże, jak ci końscy malarze świetnie się mają! W rozmowach krytykujemy ich obficie, ponieważ zemsta jest jedyną rozkoszą naszych biednych bogów na nudnym Olimpie.