Chłop i żmija

Z Lafontaine’a

W pamiętnikach bestyjo-graficznych¹ Ezopa²

Jest wzmianka o uczynku miłosiernym chłopa

I o pewnego węża postępku łajdackim.

Chłop wyszedł zimnym rankiem po chrośniak³ do sadu,

Aż tu pod bramą wąż mu do nóg pada plackiem:

Przeziębły, wpół skostniały, przysypany szronem,

Już zdychał, już ostatni raz kiwnął ogonem.

Chłop zlitował się nad tą mizeryją⁴ gadu⁵:

Wziął go za ogon, niesie nazad⁶ w chatę,

Kładzie go na przypiecku,

Podściela mu kożuszek jak własnemu dziecku

(Nie wiedząc, jaką weźmie od gościa zapłatę);

Póty dmucha, póty chucha,

Aż w nieboszczyku dobudził się ducha.

Nieboszczyk wąż jak ożył, tak się wnet nasrożył:

Rozkręcił się, do góry wyprężył się, syknął

I całym sobą w chłopa się wycela⁷,

W swojego dobrodzieja, w swojego zbawiciela

I wskrzesiciela!

«A to co się ma znaczyć — zdziwiony chłop krzyknął —

To ty w nagrodę dobrego czynu

Jeszcze chcesz mnie ukąsić? A ty żmii synu!»

I wnet porwawszy dubasa⁸,

Tnie węża raz pod ucho, drugi raz w pół pasa.

Odleciał ogon w jeden, a pysk w drugi kątek;

Rozpadło się żmijisko na troje żmijątek.

Darmo drgają

I biegają,

Ogon za szyją, za ogonem szyja;

Już nie zmartwychwstanie żmija.

Przytrafia się to często, że dobry człek jaki

Niewdzięcznika przygarnie;

Ale trafia się częściej, że niewdzięcznik taki

Przepada marnie.

Przypisy:

1. bestyjo-graficzny — obrazujący zachowanie i zwyczaje bestii; bestia (daw.): zwierzę. [przypis edytorski]

2. Ezop — grecki bajkopisarz, żył w VI p.n.e [przypis edytorski]

3. chrośniak — chruśniak, chrust. [przypis edytorski]

4. mizeryja — dziś: mizeria; bieda, nieszczęście. [przypis edytorski]

5. gadu — dziś popr. forma D.lp: gada. [przypis edytorski]

6. nazad (daw., gw.) — z powrotem. [przypis edytorski]

7. wycelać — celować. [przypis edytorski]

8. dubas — z litewskiego: nóż wielki, siekacz. [przypis redakcyjny]