Idzie żołnierz borem, lasem¹

Idzie żołnierz borem, lasem,

Przymierając z głodu czasem;

Chleba, soli nie żałować,

Trza żołnierza poratować.

Suknia na nim poblakuje²,

Wiatr dziurami przelatuje,

Jadą, jadą, wywijają,

Na wojenkę wysyłają.

I jać bym też z wami jechał³

Gdyby mi kto konia siodłał.

Starsza siostra wyskoczyła,

Konika mu kulbaczyła.

A ta średnia miecz podaje,

A ta młodsza krzyczy, łaje:

Wy nie płaczcie siostry brata,

Wróci wam się za trzy lata.

Tu nadchodzi rok, półtora,

Huzarowie jadą z pola:

Witajcie wy, huzarowie,

Daleko tam brat na wojnie?

My z wojenki też jedziemy,

Twego brata nie wieziemy,

Leżyć on tam na Wołyniu,

Trzyma głowę na kamieniu.

Konik jego koło niego,

Grzebie nogą, żałuje go,

Już wygrzebał po kolana,

Żałujący swego pana.

Pókiś ty był, panie, zdrowy,

Jadał ci ja owies goły.

Teraz nie mam rżanej słomy;

Rozwleką mnie kruki, wrony!

Kruki, wrony oblatują

I oczy mu wydziobują.

Lepsze w domu groch, kapusta,

Niż na wojnie kura tłusta.

Lepsza w domu kapuścina,

Niż na wojnie cielęcina,

Wolałbym ja łąkę kosić,

Niż na wojnie szablę nosić.

Lepiej w domu pługiem orać,

Niż na wojnie szablą dołać,

Bo na wojnie szable kruszą,

Niejeden się żegna z duszą.

Jest to sławna pieśń wojska polskiego, o której tak pięknie wspomina Mickiewicz w Panu Tadeuszu.

Przypisy:

1. Idzie żołnierz borem, lasem — utwór znany też jako Pieśń o żołnierzu tułaczu. Istnieje kilka wersji tej pieśni, tekst jej opiera się na motywach różnych staro- i średniopolskich pieśni o losie żołnierza (por. np. Pieśń o kole rycerskim z 1584 r.) i był przetwarzany przez wielu anonimowych autorów. [przypis edytorski]

2. poblakować (daw.) — blaknąć, tracić barwy; także: tracić wartość. [przypis edytorski]

3. jać bym (...) jechał (daw.) — ja bym jechał; pojechałbym. [przypis edytorski]