Zielony dzban

To nie stu rycerzy, lecz sto trupów leży!

Nie sto trupów leży, jeno¹ stu rycerzy!

A nie dla nich ruczaj² dzwoni,

A bór szumny od nich stroni,

Jeno wicher we sto koni

Znikąd ku nim bieży.

Wybiła godzina — wiosna się zaczyna,

Z chaty poprzez kwiaty wybiega dziewczyna,

Dzban zielony, pełen wody,

Niesie zmarłym dla ochłody

W skwar śmiertelnej niepogody,

Co w proch wargi ścina.

Stopy moje — bose, skronie — złotowłose,

Kochałam, płakałam, zmarłym wodę niosę,

Oczerstwijcie³ ból wasz słony,

Smakiem śmierci podrażniony,

Cały ranek w dzban zielony

Ciułałam tę rosę.

Wypić — wypijemy, lecz nie ożyjemy,

Na polu w kąkolu⁴ żal się chwieje niemy,

A my leżym⁵ z ziemią w zmowie

W tym tu rowie i parowie⁶,

Lecz nikt tego nie wypowie,

Gdzie my teraz, gdzie my?

Jedyny dobytek — ciszy w sobie zbytek

I snu podziemnego żmudny bezpożytek⁷.

Nim sporządzisz dla nas sanie

Na wieczyste zimowanie,

Połóż wieniec na kurhanie⁸

Z kalinowych⁹ witek.

W waszym zgromadzeniu, w natłoczonym cieniu

Jest taki, co maki kładł mi na ramieniu,

Niech ze dzbana pije wodę,

Niech przypomni lata młode,

Gdy raz spojrzał w mą urodę

W nagłym zachwyceniu!

Płyną dni niezłomne, czasy nieprzytomne,

Nie wierzę, że leżę trzy lata ogromne!

Mak pamiętam purpurowy,

Ale twojej, dziewczę, mowy

I tej złotej w słońcu głowy

Już dziś nie przypomnę!

Chmurzą się błękity, płacze deszcz obfity,

Na trawie w murawie leży dzban rozbity,

Dzban rozbity leży, leży,

A śpi pod nim stu rycerzy,

A wiatr znikąd ku nim bieży,

Kurzawą okryty!

Przypisy:

1. jeno (daw., gw.) — tylko. [przypis edytorski]

2. ruczaj (poet.) — strumień. [przypis edytorski]

3. oczerstwić — tu: stać się czerstwym. [przypis edytorski]

4. kąkol — chwast zbożowy o purpurowych kwiatach i trujących nasionach. [przypis edytorski]

5. leżym (gw.) — leżymy. [przypis edytorski]

6. parów — dolina o stromych, porośniętych roślinnością zboczach. [przypis edytorski]

7. bezpożytek (neol.) — coś, co jest niepożyteczne. [przypis edytorski]

8. kurhan — dawny grobowiec w formie wzgórza. [przypis edytorski]

9. kalina — roślina o czerwonych owocach. [przypis edytorski]