Pieśń I, 1 (Maecenas atavis, edite regibus...)

Do Mecenasa

O ty, którego niegdyś królami były przodki,

Mecenasie¹, mój skarbie, mój opiekunie słodki!

Bywa, że człek niejeden żywi jeno pragnienie,

By roznieść kurzawę w olimpijskiej arenie,

A jeżeli osiągnie metę powózka chyża,

Mniema, iż go ku bogom palma zwycięstwa zbliża.

Inny znowu się wspina do kurulnych² zaszczytów,

Zabiegając o względy tłumu zmiennych Kwirytów³.

Tamten zaś opatruje zbożem własne spiżarnie,

Licząc, wiele⁴ też korcy⁵ z rynków libijskich zgarnie?

Ów zaś z zamiłowaniem ziemię pługiem obrabia;

Nigdy w myśl mu nie przyjdzie siąść na pokład korabia⁶

I ze strachem żeglować przez cieśninę myrtojską⁷:

Ponad skarby Attala⁸ woli zagrodę swojską.

Kupiec, gdy go na morzu groźny nęka huragan,

Chwali włości swe ciche, zyskom nie szczędzi nagan.

Lecz niebawem w świat płynie na skołatanej łodzi,

Boć niełatwo z dochodem niepokaźnym się zgodzi

Niejeden zaś wytrawny pieczeniarz⁹, biesiad wyga,

Przed kielichem starego massyku¹⁰ się nie wzdryga,

Wśród łąki, co drzew cieniem i nurtem wody chłodnie,

Na gnuśnych wczasach całe przepędza popołudnie,

Wielu obóz pociąga — dźwięki trąb i surem¹¹,

Które przeczuciem wojny napełniają ponurem

Serca matek. — Myśliwy w kniei przepędza noce,

A gdy warchlak marsyjski w sidłach mu się szamoce

Lub gdy wierne ogary wpadną na trop jelonka,

Ja, gdy czoło uczone w święte przystroję bluszcze,

Bogom czuję się bratem, nie dbam o ludzi tłuszcze.

W chłodnym gaju, gdzie tańczą z Nimf¹² orszakiem Satyry¹³,

Polihymnia¹⁴ mi chętnie nastraja struny liry,

Euterpe mi wtóruje na swej sielskiej piszczałce,

A ja sobie i Muzom pieśń tę ajolską¹⁵ kształcę.

Jeśli na miano wieszcza zasłużyłem z twej strony

wierzę, iż sławą moją uderzę w nieboskłony.

Przypisy:

1. Mecenas, właśc. Gaius Cilnius Maecenas (70–8 p.n.e.) — rzymski polityk i pisarz, doradca i przyjaciel cesarza Augusta, opiekun i protektor najsławniejszych poetów rzymskich: Horacego, Owidiusza, Wergiliusza; jego nazwisko stało się synonimem patrona sztuki, literatury lub nauki. [przypis edytorski]

2. kurulny — właściwy kurii, miejscu, gdzie odbywały się posiedzenia senatu oraz sądu w starożytnym Rzymie. [przypis edytorski]

3. Kwiryci — pierwotni mieszkańcy Italii mający być potomkami Romulusa; tu: zaszczytne określenie rdzennych Rzymian. [przypis edytorski]

4. wiele — tu: ile. [przypis edytorski]

5. korzec — daw. jednostka objętości ciał sypkich (ziarna, mąki itp.). [przypis edytorski]

6. korab — okręt, łódź. [przypis edytorski]

7. myrtojska cieśnina — cieśnina na Morzu Mirtejskim (a. Myrtojskim), w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego. [przypis edytorski]

8. skarby Attala — skarby Attalosa III (ok. 170–133 p.n.e.), bogatego króla Pergamonu, który zapisał w testamencie Rzymianom swoje państwo wraz z wszystkimi skarbami. [przypis edytorski]

9. pieczeniarz — człowiek wygodnie żyjący na cudzy koszt. [przypis edytorski]

10. massyk — rodzaj słodkiego wina. [przypis edytorski]

11. surma — dęty instrument muzyczny. [przypis edytorski]

12. nimfa (mit. gr.) — boginka mająca postać młodej, pięknej dziewczyny, uosabiała żywotne siły przyrody. [przypis edytorski]

13. satyr (mit. gr.) — jedna z istot wchodzących w skład orszaku Dionizosa, boga wina i dzikiej natury; satyrowie byli przedstawiani jako pół-ludzie i pół-konie, kojarzono ich z pożądaniem i lubieżnością. [przypis edytorski]

14. Polihymnia (mit. gr.) — muza poezji lirycznej i muzyki. [przypis edytorski]

15. pieśń tę ajolską — chodzi o grecką poezję liryczną. [przypis edytorski]