Pieśń XIX¹

Żal mi cię, niebogo,

Że nie masz nikogo,

Co by cię przestrzegł; słuchaj ale mało²,

A potym uczyń, coć sie będzie zdało.

Bodaj sie przepadło

To twoje źwierciadło:

Bo tobą szali, a ty sie nie czujesz³,

Dawno sie nie swej twarzy przypatrujesz.

Popatrz miedzy szoty

prawdziwszej roboty⁴:

Ujźrzysz tam i płeć⁵ chropawą, i zęby

Nieprawie⁶ białe, jeno uchyl gęby⁷.

Więc i lat tak snadnie⁸

Mamka-ć nie ukradnie⁹;

Bo łacno zliczysz pod oczyma karby¹⁰,

Tego nie zetrą i weneckie farby¹¹.

Aż sie za cię wstydzę,

Gdy cię w tańcu widzę.

Ano wiem, czemuś mi sie nie udała¹²:

Prosto jakobyś młodym przyganiała¹³.

Takżeć i te stroje

Jakoby nie twoje;

Tyś sie ubrała prawie wedle świata,

A to za krzywdę biorą twoje lata¹⁴.

Nie przeciw sie¹⁵ Zosi,

Bo tę miłość nosi,

Że musi skakać jako sarna w lesie;

A nie sromota, co komu czas niesie.

Tobie na twe lata

Czas poprzestać świata¹⁶;

Cudniej¹⁷ ci będzie prząść kądziel niż w wieńcu

Siedzieć za stołem, babie przy młodzieńcu.

Przypisy:

1. Ks. 1, Pieśń XIX — pieśń zawiera motywy z licznych utworów Horacego (Carmina I 25, III 15, IV 13; epody 8 i 12). [przypis redakcyjny]

2. ale mało — choć przez chwilę. [przypis redakcyjny]

3. tobą szali, a ty sie nie czujesz — oszukuje cię, a ty nie dostrzegasz, jak jest z tobą naprawdę. [przypis redakcyjny]

4. Popatrz miedzy szoty prawdziwszej roboty — poszukaj między kupcami bardziej prawdomównego wyrobu, tj. lustra („szot” od „Szkot”; Szkoci byli znani w Polsce jako kupcy). [przypis redakcyjny]

5. płeć — daw. cera. [przypis redakcyjny]

6. nieprawie (starop.) — nie całkiem. [przypis redakcyjny]

7. uchyl gęby — otwórz usta („gęba” nie ma w języku szesnastowiecznym znaczenia pejoratywnego). [przypis redakcyjny]

8. snadnie — łatwo. [przypis redakcyjny]

9. lat (...) / Mamkać nie ukradnie — zwrot różnie tłumaczony: „nie ujmie ci lat to, że młodą osobę przedstawisz jako swoją mamkę” (L. Ślękowa); „niełatwo mamce mówić, że masz mniej lat” (T. Sinko). [przypis redakcyjny]

10. karby — zmarszczki. [przypis redakcyjny]

11. weneckie farby — luksusowe kosmetyki sprowadzane z Wenecji. [przypis redakcyjny]

12. mi się nie udała — nie spodobała mi się. [przypis redakcyjny]

13. młodym przyganiać — współzawodniczyć z młodymi. [przypis redakcyjny]

14. A to za krzywdę biorą twoje lata — będąc już w takim wieku, wyrządzasz sobie (ściślej: swojemu wiekowi) krzywdę. [przypis redakcyjny]

15. Nie przeciw sie — nie naśladuj, nie chciej dorównać. [przypis redakcyjny]

16. poprzestać świata — wyrzec się świata. [przypis redakcyjny]

17. cudniej* — bardziej stosownie (inny odcień znaczeniowy niż dzisiaj). [przypis redakcyjny]