Pieśń XVII¹²

Słońce już padło³, ciemna noc nadchodzi,

Nie wiem, co za głos uszu mych dochodzi;

Postoję mało⁴, a dowiem sie pewnie,

Dlaczego płacze ta pani tak rzewnie.

«Już to dziesiąte lato⁵ niebo toczy,

Jako me smutne zawsze płaczą oczy;

A dokąd mi sie miły mój nie wróci,

Żaden na świecie troski mej nie skróci.

Już wszyscy inszy nazad przyjechali,

Którzy nieszczęsnej Troje dobywali;

Jam tylko sama bez męża została:

Sroga Fortuna, ta mi go zajźrzała⁶.

Bodaj był w ten czas, gdy do Sparty płynął,

Ten cudzołożnik⁷ na morzu zaginął!

Uszłabych była⁸ tej ciężkiej żałości,

Przed którą prawie⁹ schną dziś moje kości¹⁰.

Jako ptak, kiedy towarzysza zbędzie¹¹,

Nigdy na rózdze¹² zielonej nie siędzie,

A między bory i pustymi lasy

Sam jeden lata po swe wszystkie czasy¹³,

Tak ja, nieszczęsna, w jego niebytności

Muszę być zawżdy¹⁴ w trosce i w żałości;

Chronię sie ludzi¹⁵, sama nie wiem czemu,

Radam, gdy świadka nie mam płaczu swemu.

Bałam sie zawżdy, póki wojna trwała,

Alem wżdy¹⁶ o nim, nieboga, słyszała;

Teraz nie wiedzieć, gdzie po świecie błądzi,

A wierne serce zawsze gorzej sądzi¹⁷.

Troszczą mię¹⁸, smutną, srogie morskie wody,

Troszczą mię wiatry i złe niepogody,

Troszcze mię wszystko, cokolwiek być może;

Tobie go ja tam poruczam¹⁹, mój Boże!

I to mi czasem na myśl więc przychodzi

(Bo łacno²⁰, gdy chce, nieszczęście ugodzi),

Że moje serce prózno sie frasuje,

A on podobno²¹ gdzie indziej miłuje.

Źleć by mi płacił moje życzliwości,

Bych miała doznać takiej niewdzięczności;

Bodajbych pierwej ostatnie²² skonała,

Niżli nowiny takiej doczekała!

Aleć ja dufam jego szczerej cnocie,

Że mię nie będzie chciał mieć w tym kłopocie;

Będzie pamiętał i statecznie chował

Miłość i wiarę, którą mi ślubował.

Usilne²³ wiatry, co morzem władacie,

Jesli też kiedy, co to miłość, znacie,

Dodajcie mu tak szczęśliwego biegu,

Że wrychle stanie²⁴ na ojczystym brzegu».

Przypisy:

1. Ks.1, Pieśń XVII — pieśń jest oparta na motywach listu Penelopy do Ulissesa z Heroid Owidiusza. Wprowadzająca strofa pierwsza jest oryginalna. [przypis redakcyjny]

2. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

3. Słońce (...) padło — słońce zaszło; zapadło za horyzont. [przypis redakcyjny]

4. mało (starop.) — trochę. [przypis redakcyjny]

5. lato (daw.) — rok. [przypis redakcyjny]

6. Fortuna (...) zajźrzała — los pozazdrościł. [przypis redakcyjny]

7. cudzołożnik — chodzi tu o Parysa, który porwał Helenę, co stało się przyczyną wojny trojańskiej; z tej wojny wracał przez 10 lat Ulisses, na którego czeka skarżąca się tutaj Penelopa. [przypis redakcyjny]

8. uszłabych była (starop.) — uniknęłabym. [przypis redakcyjny]

9. przed którą prawie — z powodu której całkiem. [przypis redakcyjny]

10. schną dziś moje kości — zwrot przysłowiowy posiadający genezę biblijną, oznacza tęsknotę („usychanie” z tęsknoty), utratę sił z nią związaną. [przypis redakcyjny]

11. zbyć (tu: 3 os. lp: zbędzie) — stracić. [przypis redakcyjny]

12. na rózdze — na gałęzi. [przypis redakcyjny]

13. po swe wszytkie czasy — przez całe swoje życie. [przypis redakcyjny]

14. zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

15. chronię sie ludzi — chronię się przed ludźmi; unikam ludzi. [przypis redakcyjny]

16. wżdy (starop.) — przynajmniej. [przypis redakcyjny]

17. gorzej sądzić — spodziewa się czegoś złego. [przypis redakcyjny]

18. troszczyć (starop.) — martwić, niepokoić, trapić; troszczą mię: trapią mnie. [przypis redakcyjny]

19. poruczać (starop.) — oddawać pod opiekę, polecać. [przypis redakcyjny]

20. łacno (starop.) — bez trudu, łatwo. [przypis redakcyjny]

21. podobno — być może. [przypis redakcyjny]

22. ostatnie (starop.) — ostatecznie. [przypis redakcyjny]

23. usilny — tu: silny, natarczywy. [przypis redakcyjny]

24. że wrychle stanie — żeby rychło (szybko) stanął. [przypis redakcyjny]