Tren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła...)1
Pańska ręka mię dotknęła,
Wszytkę mi radość odjęła.
Ledwie w sobie czuję duszę2
I tę podobno dać muszę3.
Lubo padnąc, słońce gaśnie6,
Mnie jednako serce boli,
A nigdy sie nie utoli7.
Oczu nigdy nie osuszę
I tak wiecznie płakać muszę.
Muszę płakać; o mój Boże,
Kto sie przed Tobą skryć może?
Prózno8 morzem nie pływamy,
Prózno w bitwach nie bywamy:
Ugodzi nieszczeście wszędzie,
Choć podobieństwa9 nie będzie.
Wiódłem10 swój żywot tak skromnie,
Że ledwie kto wiedział o mnie,
A zazdrość i złe przygody
Nie miały mi w co dać szkody11.
Lecz Pan, który gdzie tknąć12 widzi,
A z przestrogi13 ludzkiej szydzi,
Zadał mi raz14 tym znaczniejszy15,
Czymem już był bezpieczniejszy16.
A rozum, który w swobodzie17
Umiał mówić o przygodzie,
Dziś ledwe sam wie o sobie:
Tak mię podparł w mej chorobie.
Czasem by sie chciał poprawić,
A mnie ciężkiej troski zbawić,
Ale gdy siędzie na wadze,
Żalu ruszyć nie ma władze18.
Prózne to ludzkie wywody,
Żeby szkodą nie zwać szkody;
A kto sie w nieszcześciu śmieje,
Ja bych tak rzekł, że szaleje.
Kto zaś na płacz lekkość wkłada19,
Słyszę dobrze, co powiada,
Lecz sie tym żal nie hamuje20,
Owszem, więtszy przystępuje.
Bo mając zranioną duszę,
Rad i nierad płakać muszę;
Co snaść nie cześć, to ku szkodzie
I zelżywość21 serce bodzie.
Lekarstwo to, prze Bóg żywy22,
Ciężkie na umysł troskliwy23;
Kto przyjaciel zdrowia mego,
A ja zatym łzy niech leję,
Bom stracił wszytkę nadzieję,
By mnie rozum miał ratować,
Bóg sam mocen26 to hamować.
Przypisy:
1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]
2. Ledwie (...) czuję duszę — ledwie żyję. [przypis redakcyjny]
3. i tę [duszę] oddać muszę — muszę oddać życie, umrzeć. [przypis redakcyjny]
4. Lubo (...) lubo — Czy (...) czy. [przypis redakcyjny]
5. gore jasnie — jasno goreje, płonie, świeci. [przypis redakcyjny]
6. padnąc (...) gaśnie — gaśnie zapadając (za horyzont), zachodząc. [przypis redakcyjny]
7. utolić (tu forma 3 os. lp cz. przysz.: utoli) — utulić, ukoić. [przypis redakcyjny]
8. prózno — na próżno. [przypis redakcyjny]
9. podobieństwo* — możliwość, prawdopodobieństwo. [przypis redakcyjny]
10. wiódłem — wiodłem. [przypis redakcyjny]
11. nie miały mi w co dać szkody — nie miały powodu, by mi uczynić szkodę. [przypis redakcyjny]
12. tknąć — doświadczyć. [przypis redakcyjny]
13. przestrogi* — ostrożności. [przypis redakcyjny]
14. raz — cios (por. razić, otrzymywać razy). [przypis redakcyjny]
15. znaczniejszy — większy, dotkliwszy. [przypis redakcyjny]
16. Czymem już był bezpieczniejszy — im bardziej czułem się bezpieczny. [przypis redakcyjny]
17. w swobodzie — gdy był wolny (swobodny) od trosk i cierpień. [przypis redakcyjny]
18. gdy siędzie na wadze (...) ma władze — gdy żal i rozum umieścimy na szalach wagi, rozum nie przeważy. [przypis redakcyjny]
19. na płacz lekkość wkłada — lekceważy płacz. [przypis redakcyjny]
20. sie (...) żal nie hamuje — żal nie zmniejsza się. [przypis redakcyjny]
21. nie cześć, zelżywość — despekt, dyshonor. [przypis redakcyjny]
22. prze Bóg żywy — przez Boga żywego, na Boga żywego. [przypis redakcyjny]
23. troskliwy* — strapiony, zatroskany, ten, który ma wiele trosk. [przypis redakcyjny]
24. wynajdzi (starop.; daw. forma W. lp) — wynajdź. [przypis redakcyjny]
25. wolniejszy — łagodniejszy, lepszy. [przypis redakcyjny]
26. mocen — ma moc, siłę. [przypis redakcyjny]