[Był u mnie ktoś¹]

Był u mnie ktoś, direkt von Wien²,

z Galicji³ jednak rodem,

zachęcał, bym szedł śmielej — hin⁴

utartym — szerszym chodem...

Ein Mann von pleine Intelligenz⁵,

aux traits d’un⁶ Hofschauspieler⁷,

radził, bym kiedy skończył też

den Dimitri von Schiller⁸.

To może być genialna rzecz,

ogromne mieć znaczenie;

w Burgu⁹ protekcję przyrzekł dać,

bym ujrzał to na scenie.

Obym proroczo sprawić mógł,

im breiten Kreis Sie schaffen!¹⁰

Tantieme werden haben Sie,

ganz Wien wird auf Euch gaffen!¹¹

Das Thema andern sollen Sie¹²

w ogólno-ludzkim pędzie,

so was wie Sudermann¹³, wie Bahr¹⁴¹⁵ —

by grane było wszędzie.

Obiecał mnie tłumaczyć też

für Reclam — Bibliotheke¹⁶,

bym wyszedł raz za koło to

krakowskie — wo ich stecke¹⁷.

Bym w nowym dziele zawarł ból

ludzkości, ten ból wieczny,

bym zdobył Dramas-Ehrenstuhl¹⁸,

bo stempel to konieczny.

Koniecznie chciał posadzić mnie

na tronie mej próżności

i czytał mi artykuł swój,

gdzie spisał był różności.

Dobrze jest czasem lekcję wziąć;

każdy się dudek¹⁹ przyda.

Osy — trza żądłem osy ciąć...

beim Fahren nach Kolchida²⁰²¹.

Przypisy:

1. Był u mnie ktoś — z listu do p. Adama Chmiela [żyjącego w latach 1865–1934 historyka i archiwisty, przyjaciela Stanisława Wyspiańskiego — red. WL.], pisanego z Bad-Hall [uzdrowiska w Austrii — red. WL.] w sierpniu 1904 r. pod wrażeniem rozmowy, mianej we Wiedniu z jakimś literatem niemieckim; ogłosił drukiem „Czas” w nrze 296 z 24 grudnia 1907 r. [przypis redakcyjny]

2. direkt von Wien (niem.) — prosto z Wiednia. [przypis edytorski]

3. Galicja — ziemie dawnej Rzeczypospolitej pozostające w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim. [przypis edytorski]

4. hin (niem.) — w tamtą stronę, tam. [przypis edytorski]

5. Ein Mann von pleine Intelligenz (niem. i z fr. plein, pleine: pełny, pełna) — człowiek o pełnej inteligencji; człowiek pełny inteligencji. [przypis edytorski]

6. aux traits d’un (fr.) — o cechach, mający cechy. [przypis edytorski]

7. Hofschauspieler (niem.) — nadworny aktor. [przypis edytorski]

8. den Dimitri von Schiller (niem.) — Dymitra [pióra] Schillera; Dymitr, Demetrius, nieukończona sztuka Friedricha Schillera, niemieckiego poety i dramaturga. [przypis edytorski]

9. Burg — Burgtheater; założony w 1741 r. teatr w Wiedniu, w XIX w. uznawany za jeden z najlepszych w Europie. [przypis edytorski]

10. im breiten Kreis Sie schaffen! (niem.) — powiedzie się panu w szerokich kręgach! [przypis edytorski]

11. Tantjeme werden haben Sie, ganz Wien wird auf Euch gaffen! (niem.) — Będzie pan dostawał tantiemy, cały Wiedeń będzie się na pana gapił! [przypis edytorski]

12. Das Thema andern sollen Sie (niem.) — powinien pan zmienić temat. [przypis edytorski]

13. Sudermann, Hermann (1857–1928) — niemiecki dramaturg i powieściopisarz; jego sztuki łączyły naturalizm z cechami francuskiego dramatu mieszczańskiego. [przypis edytorski]

14. Bahr, Hermann (1863–1934) — austriacki dramaturg, krytyk literacki i autor opowiadań; w swojej twórczości przechodził przez różne etapy, m.in. naturalizm, symbolizm i ekspresjonizm. Uważa się, że jako pierwszy odniósł termin modernizm do literatury. [przypis edytorski]

15. so was wie Sudermann, wie Bahr (niem.) — coś jak Sudermann, jak Bahr. [przypis edytorski]

16. für Reclam — Bibliotheke (z niem.) — Reclam: wydawnictwo niemieckie; Reclam-Bibliothek, właśc. „Reclams Universal-Bibliothek”: popularna wówczas wysokonakładowa seria wydawnicza obejmująca wybitne dzieła literatury światowej, w formacie broszurowym i niskiej cenie. [przypis edytorski]

17. wo ich stecke (niem.) — gdzie tkwię. [przypis edytorski]

18. Dramas-Ehrenstuhl (niem.) — honorowe miejsce w teatrze, wśród dramatopisarzy. [przypis edytorski]

19. dudek — tu: głupiec. [przypis edytorski]

20. Kolchida — kraina historyczna położona na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego. [przypis edytorski]

21. beim Fahren nach Kolchida (niem.) — podczas podróży do Kolchidy. [przypis edytorski]