Nie za nas to powstało

... (Święta) Polskę ubożą, bo robić nie dadzą.

Kiedyżby¹ wolno ludziom wedle czasu zbierać...

Byłyby na żołnierza od kmieciów podatki.

(Kościołowi) jako było pisać i zakazać,

Tak wolno świąt umniejszać, pisanych przemazać,

A miasto² pijatyki i karczemnej psoty,

Pozwolić gospodarzom z czeladzią roboty.

Nie kmieć, parobcy piją, sama czeladź hula,

Że mu ledwie na grzbiecie zostanie koszula.

Kupi inszą³, niechaj się zdrów gospodarz dłuży,

Choć mu tylko półroka na robocie służy.

Jeść niema co, dopieroż na pobór zarobić,

Bo ma ręce związane, lepiej go już dobić.

Niechby księża święcili, bo im za to płacą,

Bo rękami nie robiąc, ludzką żyją pracą...

Deszcz powszedni dzień, święto przeszkadza pogodny,

Choć urodzaje nie złe, musi rok być głodny.

Dlaczegoż astrolodzy z księżą się nie zroczą⁴,

Dlaczegoż na deszczowne dni świętych nie zwłóczą?

Wolałbym ja w opończy⁵ na mszą⁶ iść i chłopi

Pić i tańcować w karczmie mogą, choć deszcz kropi...

Nie uważają ludzie, że już koniec świata,

Więcej dżdżów⁷ niż pogody, zimy niźli⁸ lata,

Ani tak ziemia zboża jako dotąd rodzi,

Za lada omieszkaniem⁹ łacno¹⁰ go ogłodzi.

Sto dni święcim, sto dni deszcz robocie do roku

Przeszkadza, gdzież na trzysta sześćdziesiąt obroku¹¹

Człek w tej reszcie zarobi? sama jesień zbiera;

Zima, wiosna i lato wszystko to pożera.

Jeśli jeszcze wozimy, biednaż nasza dola,

Gnój na pole z obory, gnój do gumna¹² z pola.

Nie brać, kraść swoję¹³ pracę trzeba. Gdzieżby¹⁴ się to,

Jako robić nie wolno, jeść niechciało w święto!

Ztąd najwięcej kradzieży, kto nie chce mrzeć marnie,

Musi z worem do cudzej pomyśleć spiżarnie¹⁵.

O kmieciach rzecz; panowie, co nie robiąc, jedzą,

Mając za co kupować, nic o tem¹⁶ nie wiedzą.

Wielki im głód: na samej w piątek przestać¹⁷ szczuce¹⁸,

W niedzielę na pieczeni i na mięsa sztuce.

Przypisy:

1. kiedyżby — kiedy by, gdyby. [przypis edytorski]

2. miasto — zamiast. [przypis edytorski]

3. inszy (daw.) — inny. [przypis edytorski]

4. zroczyć się (daw.) — zmówić. [przypis redakcyjny]

5. opończa — zazwyczaj podróżny płaszcz z kapturem, bez rękawów. [przypis edytorski]

6. mszą (starop. B. lp, r.ż.) — dziś: mszę. [przypis edytorski]

7. dżdża (daw.) — deszcz. [przypis edytorski]

8. niźli (daw.) — niż. [przypis edytorski]

9. omieszkanie (daw.) — zaniedbanie. [przypis edytorski]

10. łacno (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]

11. obrok (starop.) — jedzenie. [przypis edytorski]

12. gumno — stodoła. [przypis edytorski]

13. swoję (starop. forma B. lp, r.ż.)— dziś popr.: swoją. [przypis edytorski]

14. gdzieżby — oby. [przypis redakcyjny]

15. spiżarnie (starop. forma D., lp, r.ż.) — dziś popr.: spiżarni. [przypis edytorski]

16. o tem (starop. forma Msc., lp, r.n.) — dziś popr.: o tym. [przypis edytorski]

17. przestać (daw.) — dziś popr.: przystać; zgadzać się na coś. [przypis edytorski]

18. szczuka — szczupak. [przypis redakcyjny]