Ekspiacja¹ pozapustna²

Do łacińskiego poety ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego

Ach ojcze Sarbiewski! zgrzeszyłem, zgrzeszyłem,

Już tydzień jak z tobąm nie gwarzył³ ni słowa —

Szanowne twe karty pokryły się pyłem,

Cóż było przyczyną? — ach marność światowa!

Szczęśliwy, szczęśliwy, kto jej nie doznawał!

Kto czas swój urządził pod wagę i miarę:

Mnie, przebóg, grzesznika spokusił karnawał,

Tęsknota do ludzi, i chętka: saltare⁴, —

Ach! paenitet mihi⁵! lecz czemuż mi w serce

Uderza aż dotąd wspomnienie zabójcze?

O gdybyś się mojej przypatrzył tancerce,

Ty sam byś powiedział... o przebacz mi ojcze!

I pozwól, że spytam: czyż w stronach Pułtuska,

Nim jeszcze przywdziałeś sukienkę Lojoli⁶,

Nie tknęła twej duszy nadobna pokuska?

Czy nigdy nie czułeś, jak serce swawoli?

Być może... bo teraz zepsucie się krzewi,

A wtedy gdy żyłeś, świat wcale był inny...

Absolve, absolve o pater Sarbievi⁷!

Lub zresztą — rzuć kamień jeżeliś niewinny.

Już cisza urocza, nadzieja i wiara

Orzeźwia mą duszę — pomału, pomału...

I popiół pokutny z mojego cygara

Posypię na głowę za szał karnawału;

I w mojéj kochanéj, ustronnéj izdebce,

Sarbiewski! na łono przytulę się twoje,

I twoją szlachetną piosenkę wyszepcę,

I ducha w twych myślach wysokich napoję;

Przebaczysz mi wtedy, żem jakie pół chwili

Przebawił w światowéj marności i dymie;

Żem trzpiocąc się w gronie wesołych motyli,

Zapomniał o tobie, o Grekach, o Rzymie.

12 lutego 1849

Przypisy:

1. ekspiacja (łac.) — oczyszczenie; też: żal za grzechy. [przypis edytorski]

2. pozapustny — pokarnawałowy; zapusty: okres zabaw, uczt i spotkań towarzyskich po świętach Bożego Narodzenia i Nowym Roku, kończący się wraz z początkiem Wielkiego Postu, obejmującego 40 dni przed Wielkanocą. [przypis edytorski]

3. z tobąm nie gwarzył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: z tobą nie gwarzyłem. [przypis edytorski]

4. saltare (łac.) — tańczyć; tu: by tańczyć. [przypis edytorski]

5. paenitet mihi (łac.) — ukarz mnie. [przypis edytorski]

6. przywdziać sukienkę Lojoli — wstąpić do zakonu jezuitów; Ignacy Loyola (1491–1556) był założycielem zakonu jezuitów. [przypis edytorski]

7. Absolve, absolve o pater Sarbievi (łac.) — rozgrzesz, ojcze Sarbiewski. [przypis edytorski]