Piękna niedziela

I znowu rojna jest ulica,

znów na spacerek idzie snob,

kiedy w niedzielę po południu

praca zakończy się dla szop¹ —

Znów się malują siusiumajtki

z placówek², gminy³ itd.,

ulicą idą znów parami,

z panami w czapkach de pache⁴ —

Gwoździe⁵ werkszucom⁶ na ulicach

rzucają nonszalanckie: Cześć,

nowe wcielenie subiekcików⁷,

bo miesiąc mają już co jeść —

Już miesiąc cicho, bez blokady,

już znowu życie ma więc sens,

już kwitnie karmin w twarzy bladej

i rzuca cienie tusz do rzęs —

Ach, jaka piękna jest niedziela,

jak się do srajki śmieje szatz⁸,

idą ulicą, którą niedawno

piątkami szli na Umschlagplatz⁹...

Już to, co było, jest Historią,

— a mamy nie ma... no, to pech,

jak kwiaty blade na cmentarzu,

wykwita w bramach młody śmiech

I młode piersi dyszą: żyję,

i znów o jutrze serce śni —

Rzymianie mówią: Carpe diem¹⁰...

Francuzi mówią: C’est la vie¹¹...

Przypisy:

1. szop — niemieckie przedsiębiorstwo produkcyjne w getcie; praca w szopie dawała mieszkańcom getta dodatkowe uprawnienia, m.in. legalizację zamieszkania i dostęp do kartek żywnościowych. [przypis edytorski]

2. placówka — miejsce pracy Żydów znajdujące się poza terenem getta. [przypis edytorski]

3. Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]

4. de pache — pod pachę, pod rękę (zwrot pseudofrancuski). [przypis edytorski]

5. gwoździe — prawdop. wyżsi rangą funkcjonariusze policji („gwóźdź” = gwiazdka). [przypis edytorski]

6. werkszuc — członek straży fabrycznej (niem. Werkschutz), pełniącej funkcje policyjne w szopach, czyli w pracujących dla Niemców przedsiębiorstwach na terenie getta. [przypis edytorski]

7. subiekt (daw.) — sprzedawca w sklepie. [przypis edytorski]

8. szatz (niem. a jidisz) — ukochany (używa się podobnie jak polskiego „skarbie”). [przypis edytorski]

9. Umschlagplatz (niem.) — plac przeładunkowy, usytuowany przy skrzyżowaniu ul. Stawki i Dzikiej; początkowo służył wymianie towarów między gettem a światem zewnętrznym, później gromadzono na nim ludzi wywożonych do Treblinki. [przypis edytorski]

10. Carpe diem (łac.) — chwytaj dzień, przen.: używaj życia (z Horacego). [przypis edytorski]

11. C’est la vie (fr.) — to jest życie. [przypis edytorski]