IM
Imágen. = Laráoan sa bisan onsa. * Panigíngnan. * Pagcamáo sa bisan onsa. * Aníno. * Táuo táuo.
Imaginable. = Ang arang húna hunáon.
Imaginacion. = Húna húna.
Imaginar. = Paghúna húna, pagpalándong.
Imaginaria. = Bantay ng̃a guing̃álan ug guitagána sa pagílis sa mg̃a bantay, con maoalá ugáling. [[148]]
Imaginariamente. = Sa húna húna lamang, sa díli matúod.
Imaginario. = Ang mahamótang sa húna húna lamang, sa díli matúod. * Ang magabóhat ug magapíntal sa mg̃a táuo táuo ug sa mg̃a laráoan.
Imaginativa. = Galámhan, gahóm sa calág sa paghúna húna.
Imaginativo. = Ang magahúna húna sa canónay.
Imán. = Batóng baláni.
Imbécil. = Boang boang, coliró, coláng̃an sa boot.
Imbecilidad. = Pagcalóya, pagcahóyang.
Imbibicion. = Pagcasóyod, pagcayópyop.
Imbuir. = Pagsámbag, pagtámbag.
Imitable. = Ang tacós ng̃a pinigíngnan, ng̃a pagaaoáton.
Imitacion. = Pagcaáoat, pagcapanigíng̃on.
Imitador. = Ang moáoat, ang magapanigíng̃on.
Imitante. = Idem.
Imitar. = Aoat, ing̃on, pagpanigíng̃on, ayap, tondog.
Impaciencia. = Pagcaoaláy pagcaílob, pagcaántos.
Impacientar. = Pagtúyo sa lain, arón masocó, orón manoyó.
Impaciente. = Ang díli moílob, ang díli moántos, ang madalí manoyó.
Impalpable. = Ang hapit díli mahímo ng̃a hicápon, capcápon, tong̃ód sa pagcadiótay, pagcanípis, pagcagamáy.
Impar. = Ang oaláy pares, ang oaláy parang, ang oaláy obán.
Imparcialmente. = Ing̃on da sa cataróng̃an. * Sa oaláy pagcabóyoc sa loyo ug sa loyo, sa usá ca dapig ug sa usá.
Impartible. = Ang díli mahímo bahínon, boc-on ug bolágon.
Impartir. = Pagpáhat. * Pagámbit.
Impasibilidad. = Pagcaoaláy casaquét ug casáquet.
Impasible. = Ang díli mobáti, ang díli masáquet ug díli mamasaquét.
Impávidamente. = Sa oaláy cahárloc, catáhap ug catálao.
Impavidez. = Caísog sa casing casing.
Impávido. = Ang díli mahádloc, díli matáhap ug díli matálao.
Impecabilidad. = Pagcadíli mahímo sa pagcasalá.
Impecable. = Ang díli mahímo ng̃a macasalá.
Impedido. = Bacól, lolid, sampil.
Impedidor. = Ang macaólang, ang macapogóng. * Ang moságang.
Impediente. = Idem.
Impedimento. = Caoláng̃an, casámoc, casamócan, cabilínggan. * Bisan onsang cacolían ng̃a magabúhat sa pagcadíli mao, sa pagcadíli bale sa mg̃a pagtiáyon.
Impedir. = Olang, samoc. * Sagang, pogóng.
Impelente. = Ang macadóso, ang magapaírog, ang magatólac, magatolód. * Ang magasámbag, magaágda.
Impeler. = Doso, irug, tolac, tolód. * Sambag, tambag, agda.
Impenetrabilidad. = Pagcadíli macalahós ug díli mahímo ng̃a lahóson.
Impenetrable. = Ang díli mahímo ng̃a lahóson, tahóson. * Ang díli mahímo ng̃a toquíbon, togcálon, sabóton, saydan.
Impenitencia. = Pagpacadáyon sa salá. * Pagcagáhi sa casing casing, pagcaoaláy pagbásol ug paghinólsol sa mg̃a salá.
Impenitente. = Ang díli boot maghinólsol sa mg̃a salá, ang boot magparáyon sa mg̃a casalánan.
Impensadamente. = Sa oalá húna hunáon, sa oalá catahápan, sa oalá paabóton. * Sa ahat, sa calit, sa tagcoláhao.
Impensado. = Idem.
Imperante. = Ang magasógo, ang magabóot. [[149]]
Imperar. = Pagsógo, dagbóot, paghári.
Imperativo. V. [Imperante].
Imperatoria. = Tanóm sa España.
Imperatorio. = Ang nahatong̃ód sa cahímtang sa pagcahári.
Imperceptible. = Ang díli mahímo ng̃a batíon, quit-on ug donggon.
Imperdible. = Ang díli mahímo ng̃a maoalá.
Imperdonable. = Ang díli mahímo ng̃a pasailóon.
Imperfeccion. = Pagcadíli hingpit, pagcacólang sa bisan onsa, pagcadíli toman.
Imperfecto. = Ang coláng̃an sa bisan onsa, ang díli tuman, ang díli hingpit, ang oalá mahóman, ang guiálang aláng̃an.
Imperial. V. [Imperatorio]. * Ang mahatong̃ód sa Guinharían.
Impericia. = Pagcacólang sa pagcaánad, sa caálam, sa quinaádman.
Imperio. = Ang yota ng̃a hingsácpan sa gahóm sa emperador, sa harí, ug ang tiempo, ang túig ng̃a pagadogáyan sa pagcahári. * Ang pagcahári, ang pagbóot sa emperador, sa hari.
Imperiosamente. = Sa pagbóot ng̃a caogalíng̃on.
Imperioso. = Ang magabóot, ang magasúgo sa pilit caáyo, arón matúman ang sogo sa oaláy balíbad ug calaguéuan.
Imperitamente. = Sa pagcaoaláy caálam ug pagcaánad.
Imperito. = Ang díli maálam, ang oalá maánad.
Impermeable. = Ang díli mahímo ng̃a taslópon sa tubig bisan ng̃a mahomód.
Impermutable. = Ang díli mahímo ng̃a bailóon ug pagtagilísan.
Impersuasible. = Ang díli mahímo ng̃a sambágon, tambágon, ang díli mutóo.
Impertérrito. V. Impábido.
Impertinencia. = Polong con bohat ng̃a díli macaígo, ng̃a oaláy hingtóngdan. * Pagcacóti cuti. * Pagcasámoc, pagcabórlay.
Impertinente. = Ang díli macaígo, ang oaláy hingtóngdan ug cahológan. * Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a samócan.
Impertinentemente. = Sa pagcacóti cuti, sa pagcasámoc.
Impertir. V. [Impartir].
Imperturbable. = Ang díli mabálhin, ang mao da guihápon.
Impetra. = Pagtógot. * Gahóm ng̃a ihátag sa lain.
Impetracion. = Pagcadáng̃at sa bisan onsa.
Impetrador. = Ang magacóha sa guitóyo nia, sa guipang̃áyo.
Impetrante. = Idem.
Impetrar. = Pagcóha, pagdáng̃at sa bisan cansa, sa bisan onsa ng̃a guitóyo ug guipang̃áyo.
Ímpetu. = Pagcahanáyac ng̃a dinalí ug ahat. * Cosóg ng̃a mabáscog.
Impetuosamente. = Sa pagcahanáyac. * Sa pagcacosóg ng̃a mabáscog ug ahat.
Impetuosidad. V. Ímpetu.
Impetuoso. = Bascógon, cosgon. * Ang magabóhat ug mamólong sa oalá húna húnaon ug maáyo.
Impia. = Tanóm maíng̃on sa romero.
Impiamente. = Sa pagcaoaláy Pagtóo ug pagpoáng̃od.
Impiedad. = Pagcacólang sa Pagtóo ug sa pagpoáng̃od.
Impío. = Ang colang sa Pagtóo, ang oaláy pagpoáng̃od.
Implacable. = Ang díli mahímo ng̃a paghínay hináyon, ng̃a lipáyon.
Implacablemente. = Sa casocó ng̃a díli maoalá, ng̃a díli macóha.
Implaticable. = Ang díli mahímo ng̃a soguilánan, soltíhan ug pagpolóng̃an.
Implicacion. = Pagcabátoc. [[149]]
Implicar. = Pagpótus, paglíquit. * Pagólang. * Pagbátoc.
Implicatorio. = Ang guibotáng̃an sa pagcabátoc.
Implícito. = Bisan onsa ng̃a pagasabóton, bisan ng̃a díli maásoy.
Imploracion. = Pagpang̃amóyo, pagpang̃aliópo, pagpang̃áyo.
Implorar. = Idem.
Implume. = Langgam ng̃a oaláy balahíbo.
Impolítica. = Pagcaoaláy pagábi abi, pagcacólang sa maáyong pagtóon.
Impoluto. = Olay, sa oaláy boling.
Imponderable. = Ang díli catópng̃an, ang labí sa ng̃atanán. * Ang díli mahímo ng̃a timbáng̃on.
Imponer. = Pagbótang sa mg̃a mabóg-at, sa mg̃a catongdánan. * Pagbótang. * Pagtórlo sa bisan cansa, pagtóon, pagásoy, pagsáyod. * Pagcahárloc, pagpatálao. * Paghósay ug maáyo sa mg̃a marca, sa mang̃a molde sa pigsánan sa imprenta, arón mahímo ng̃a basáhon ang solat ng̃a guiimprenta sa papel ng̃a pinicó na.
Impopular. = Ang díli pagahigogmáon sa cadaghánan.
Importacion. = Pagcasolód sa usá ca Guinharían con provincia sa mg̃a manggad sa lain ng̃a Guinharían con provincia.
Importancia. = Caayóhan, polós ng̃a guican sa bisan onsa. * Gahóm sa bisan cansang táuo tong̃ód sa iang oficio con cahímtang.
Importante. = Ang may polós, ang macapolós.
Importar. = Pagpolós sa bisan onsa. * Pagbíli sa bisan onsa ng̃a guipálit ug guibalígya. * Pagsolód sa usá ca longsod sa mg̃a manggad sa lain ng̃a Guinharían.
Importe. = Ang bili sa mg̃a manggad ug sa bisan onsa ng̃a guipálit ug guibalígya.
Importunacion. = Pagháng̃io sa linugsánay, pagpang̃amúyo sa pagcasámoc, sa pagcabórlay, sa dili pabalíbad.
Importunadamente. = Sa pagcadíli mao, sa pagcacanúnay.
Importunamente. = Sa pagcasámoc, sa pagcadíli macaígo, sa pagcalúgus.
Importunar. = Pagsámoc pagbórlay sa bisan onsang tuyo con pagpang̃áyo. * Pagháng̃io ug pagpang̃aliópo sa masóbsob. * Sa díli macaígo.
Importunidad. = Pagcasámoc, pagcaborláy tong̃ód sa bisan onsang tuyo sa isigcatáuo.
Importuno. = Ang díli macaígo. * Ang macasámoc, macabórlay.
Imposibilidad. = Pagcadíli mahímo sa pagbóhat ug sa pagpamólong sa bisan onsa.
Imposibilitar. = Pagcóha, pagdíli, pagólang sa gahóm sa pagbóhat con sa pagpamólong.
Imposible. = Ang díli mahímo. * Ang macóli oyámot.
Imposicion. = Cabóg-at, bala. * Bahin, tampo, silot, &c., ng̃a guipang̃áyo sa bisan cansa. * Pagcabótang sa mg̃a marca sa pigsánan sa imprenta, arón basáhon ang solat sa mg̃a dahon ng̃a magacasonód sonód sa tibúoc ng̃a pliego, sa obos na gui imprenta ug pinicó na.
Impostor. = Tigbótang botang, mabótang botáng̃on, mabótang botáng̃an. * Malilímbong, malimbóng̃on.
Impostura. = Botang botang. * Limbong ng̃a pagaíngnon ng̃a matúod.
Impotencia. = Pagcaoaláy gahóm sa pagbóhat ug sa pagpamólong sa bisan onsa, pagcaoaláy gahóm sa paglíoat.
Impotente. = Ang díli macahímo sa bisan onsa. * Ang díli macalíoat.
Impracticable. = Ang díli mahímo ng̃a boháton. * Ang malisód oyámot. * Dalan ng̃a díli calácoan ug macóli ng̃a pagaaguían. [[150]]
Imprecacion. = Tonglo, pagpanghináot sa cadáot sa isigcatáuo, sa mg̃a polong ng̃a guipamólong, pagpahimadáot.
Imprecar. = Idem.
Impregnarse. = Pagdáoat, pagsóyop sa mg̃a bohó bohó ng̃a diótay caáyo sa usá ca laoas, sa mg̃a bolobáhin ng̃a maggamáy sa lain ng̃a laoas.
Imprenta. = Quinaádman sa pagimprenta sa mang̃a libros. * Lugar, baláy ng̃a pagamarcáhan sa mg̃a solat ng̃a inimprenta.
Imprescindible. = Ang díli mahímo ng̃a sagdan, biáan, bolágon ug díli pagatágdon, ang tutománon gayód.
Impresion. = Pagcamarca. * Timáan sa usá ca botang ng̃a mahabílin sa lain ng̃a botang. * Dagoay sa mg̃a letra ng̃a guibótang sa mg̃a libro. * Bisan onsa ng̃a solat ng̃a inimprenta. * Pagcatándog sa húna húna, sa calág sa mg̃a táuo, sa mg̃a paghónghong ng̃a espirituhánon.
Impresionar. = Pagsámbag sa lain sa bisan onsa, arón pagatoóhan sa minatúod.
Impreso. = Bisan onsang solat ng̃a diótay ng̃a inimprenta.
Impresor. = Ang tagía sa imprenta ug ang magaimprenta sa mg̃a solat, sa mg̃a libro.
Impresora. = Ang asáoa sa impresor, con ang babáye ng̃a tagía sa imprenta.
Imprestable. = Ang díli mahímo ng̃a ipaólus.
Imprevision. = Pagcacólang sa húna húna, sa pagmátng̃on.
Imprevisto. = Ang oalá paabóton, ang oalá húna hunáon. * Bisan onsa ng̃a moábot sa pagcaáhat, sa pagcacálit, sa tagcoláhao.
Imprimacion. = Pagcaándam sa mg̃a panápton ng̃a pagapintálan. * Cadaghánan sa mg̃a quinahánglan sa pagándam sa mg̃a panápton ng̃a pagapintálan.
Imprimadera. = Capandáyan sa pothao con sa cahoy ng̃a icaándam sa mg̃a panápton ng̃a pagapintálan.
Imprimador. = Ang magaándam sa mg̃a panápton ng̃a pagapintálan.
Imprimar. = Pagdíhog, paghílog, pagbólit, sa mg̃a color ng̃a nahaóna, sa mg̃a panápton ng̃a pagapintálan.
Imprimir. = Pagmarca sa mg̃a letras ug sa bisan onsa sa papel ug sa bisan asa. * Paglíngcod ug bisan onsa sa húna húna, pagpátic.
Improbable. = Ang díli masáyon ng̃a omábot, boháton con ipamólong.
Improbar. = Pagsáoay, pagbárlong. * Pagdíli.
Ímprobo. = Daótan. * Bohat. * Bohat ng̃a mabóg-at ug canúnay.
Improperar. = Pagbóyboy. * Pagdáot sa polong sa isigcatáuo.
Improperio. = Polong ng̃a icadáot sa isigcatáuo. * Pagbóyboy.
Impropiamente. = Sa díli mao, sa díli macaígo, sa díli maíng̃on.
Impropiedad. = Pagcadíli mao, pagcadíli macaígo.
Impropio. = Ang díli mao, ang díli macaígo, ang colang ca bisan onsang quinahánglan arón mahíngpit.
Improporcion. = Pagcaoaláy caang̃áyan.
Improporcionado. = Ang oaláy caang̃áyan.
Improrogable. = Ang díli mahímo ng̃a pagatagálan, ng̃a pagaabóton ug holáton.
Impróvidamente. = Sa oalá húna honáon, sa oalá pagbót-on.
Impróvido. = Ang oalá maándam, magtagána.
Improvisamente. = Sa ahat, sa calit. * V. [Impróvidamente].
Improvisar. = Pagbóhat ug pagpamólong sa bisan onsa sa oalá húna honáon ng̃a daan, sa oaláy pagándam ug pagtágana.
Improviso. V. [Impróvido]. [[150]]
Improvisto. V. [Impróvido].
Imprudencia. = Pagcacólang sa salabótan.
Imprudente. = Ang coláng̃an sa salabótan, sa maáyong húna húna.
Impúbero. = Ang oalá pa omábot sa pagcaolitáo con sa pagcadalága.
Impudencia. = Pagcaoaláy caólao, pagcaólag.
Impudente. = Maólag, maláo-ay, táuo ng̃a oaláy caólao.
Impúdicamente. = Sa pagcaólag, sa pagcamaláo-ay, sa pagcahílas.
Impudicicia. V. [Deshonestidad].
Impúdico. V. [Deshonesto].
Impuesto. = Bohis, tampo, tampa, silot, baláydon.
Impugnable. = Ang mahímo ng̃a soclan ug batócon.
Impugnacion. = Pagcasócol, pagcaíndig indig, pagcabátoc.
Impugnador. = Ang mosócol, ang magabátoc sa mang̃a polong con mg̃a bohat sa lain.
Impugnar. = Socol, batoc.
Impulsar. V. [Impeler].
Impulsion. = Pagcadóso, pagcaírog, pagcatólac, pagcatolód.
Impulsor. V. [Impelente].
Impune. = Ang magamísic, ang mahagáoas sa castigo.
Impunemente. = Sa oaláy castigo.
Impunidad. = Pagcaoaláy pagcastigo sa saláan.
Impureza. = Pagcahógao, pagcabóling. * Pagcaólag, pagcaláo-ay.
Impuro. = Ang díli olay, ang díli bog-os. * Ang mahógao, ang bolíng̃on.
Imputacion. = Pagcabótang botang.
Imputar. = Pagbótang botang.
[[Índice]]