MA
Maca. = Samad sa mg̃a bong̃a. * Pagcadáot sa bisan onsa. * Limbong, bacac.
Macana. = Hing̃aníban sa canhing tiempo sa mg̃a judíos.
Macareno. = Táuo ng̃a parayégon sa iang pagbisti.
Macarron. V. Fideo. * Minása sa binócboc ng̃a malíng̃in, [[180]]holohatáas, manípis, magáhi ug binohóan pagláhos.
Macarronea. = Pagpamólong ng̃a sináctan sa mg̃a polong sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a pinamólong, sa pagyóbit sa lain.
Macarse. = Pagsógor sa pagdonót sa mg̃a bong̃a. [[181]]
Maceador. = Ang magapaló, magapacáng.
Macear. = Pagpaló, pagpacáng. * Paglális lalis. * Pagópod, pagosáb osáb.
Maceracion. = Pagcahómoc.
Macerar. = Pagpahómoc, pogbónal, pagpíso. * Pagsáquet sa laoas sa mg̃a casáquet, sa mg̃a hampac ug sa mg̃a penitensia.
Macerina. = Pinggan, sanggáan ng̃a may bohó sa talioála, sa pagáng̃ay, pagbótang ug pagsolód sa socolatíhan.
Macero. = Táuo ng̃a moóna sa mg̃a catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo, ug magapás-an sa usá ca cahoy cahoy ng̃a sinapáoan sa salapí, ug ng̃a guitaólan sa tomóy ng̃a dapit sa itáas sa usá ca malíng̃in.
Maceta. = Lugar ng̃a pagatámnan ug pagapogásan sa mg̃a otan ug sa mg̃a tanóm ng̃a bolácan. * Masetásan. * Ang polóan sa ubán ng̃a mg̃a capandáyan sa puthao.
Macilento. = Maníoang, malospád, malupsád. * Ang nagasobó, ang namíng̃ao.
Macicez. = Pagcalíbon.
Macizamente. = Sa pagcalíbon, sa pagcalíg-on.
Macizo. = Libon, ponó, dinásoc. * Malíg-on.
Macolla. = Cadaghánan sa mg̃a sahá ng̃a manoróc sa usá ca liso.
Macona. = Tagácan ng̃a oaláy coloptánan, caláptan.
Macuca. = Cahoy cahoy ng̃a ihálas.
Mácula. = Boling, mansa.
Machaca. = Pacáng, paló, bonal. * Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a magabórlay ug magaaling̃ása.
Machacadera. = Idem hasta táuo.
Machacador. = Ang magabónal, ang magapaló, ang magapacáng.
Machacar. = Pacáng, paló, bonal. * Docdoc. * Pagbórlay sa isigcatáuo, pagcóti coti, pagaling̃ása.
Machacon. V. [Machaca] desde táuo. * Ang magasóguid, ang mamólong sa maong polong ug soguílon sa masóbsob, sa canónay.
Machada. = Panóng sa mg̃a canding ng̃a laqui. * Polong ng̃a binóang.
Machear. = Paglíoat sa mg̃a mananáp sa daghánan ng̃a mg̃a laqui, ug sa diótay ng̃a mg̃a baye.
Machetazo. = Pagpócpoc, pagsóntoc, pagbónal sa machete.
Machete. = Sondang ng̃a dagcóan.
Machihembrar. = Pagsúmpay sa mg̃a cahoy, sa pagáng̃ay ug pagsolód sa mecha, sa tomóy sa usá, sa bohó, sa camal sa usá.
Macho. = Laláqui, laqui. * Ang anac sa cabayo ug sa borrico ng̃a baye. * Halígueng cotá ng̃a calig-ónan sa atóp ug sa mg̃a cota, mg̃a pared. * Cao-it sab-it ng̃a mocóyot ug isolód sa cao-ítan, sa sahítan. * Cohoy ug sa bisan onsa ng̃a bolotáng̃an sa landásan sa mg̃a mananálsal. * Bacbac, paló, pacáng. * Ang malíg-on. * Ang macacosóg, ang cosgon.
Machon. = Halígueng cota ng̃a macalíg-on ug macapogóng sa mg̃a cota ug sa mg̃a pared.
Machorra. = Babáye con baye ng̃a langday, ng̃a díli muánac.
Machucadura. = Pagcadócmoc, pagcadócdoc.
Machucamiento. = Idem.
Machucar. = Docdoc, dogmoc.
Machucho. = Boótan. * Tolotigúlang.
Madama. V. Señora.
Madamisela. = Babáye ng̃a báta pa, ng̃a mahagúgma sa mg̃a pagdáyan sa mg̃a bisti, ug ng̃a magapacaseñora.
Madeja. = Palós. * Táuo ng̃a malóya, ng̃a oaláy cosóg.
Madera. = Cahoy.
Maderada. = Cadaghánan sa mg̃a cahoy. [[181]]
Maderaje. = Cadaghánan sa mg̃a tigcáhoy sa mg̃a baláy, sa mg̃a Singbahán, &c.
Maderámen. = Idem.
Maderería. = Lugar ng̃a pagatigóman ug pagabaligyáan sa mg̃a cahoy.
Maderero. = Ang magapatigáyon, ang mopálit ug magabalígya sa mg̃a cahoy. * Panday sa cahoy.
Maderista. = Idem.
Madero. = Cahoy ng̃a hatáas.
Madrastra. = Inaína. * Bisan onsa ng̃a macadáot, macalisód. * Ang bilanggóan, ang presóhan.
Madraza. = Ang inahán ng̃a magapaságad sa iang mg̃a ánac, ng̃a mohátag caníla sa dagcóng pagparáyeg.
Madre. = Inahán, ang babáye ug ang baye ng̃a nagaánac. * Polong ng̃a ióna sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a binócot, sa mg̃a monja. * Sinógdan, guinicánan sa bisan onsa. * Pagoáncan. * Balaháan sa mg̃a sobá.
Madrecica. = Pagoáncan sa mg̃a langgam.
Madreclavo. = Clavo ng̃a panácot ng̃a nadúgay ug duhá ca túig sa cahoy.
Madreperla. = Tooay, tipay.
Madrépora. = Bató sa dagat ng̃a ponó sa mg̃a bohóng diótay sa dagoay sa bitóon.
Madreselva. = Tanóm, balágon ng̃a bulácan.
Madrigado. = Mananáp ng̃a naamahán na. * Táuo ng̃a batid, malaláng̃on.
Madriguera. = Lang̃ob ng̃a pinoyánan sa mg̃a conejo ug sa obán ng̃a mg̃a mananáp. * Lugar ng̃a pagadángpan sa mg̃a táuo sa daótan ng̃a batásan.
Madrila. = Isda.
Madrillera. = Casangcápan, capandáyan sa pagpanágat sa mg̃a isdang diótay.
Madrina. = Ináon, ang magacódcod con magacógos sa mg̃a báta sa pagbóñag ug pagfirma caníla, ug ang moobán sa pagcatestigos sa babáye ng̃a mamíño.
Madroño. = Cahoy.
Madrugada. = Cabontágon, cabontágan, caarláuon, pagcaaláman daman. * Pagcabáng̃on sa buntag caáyo, sa caarláuon.
Madrugon. = Pagcabáng̃on sa cabontágon uyámot, pagpang̃arláuon.
Maduracion. = Pagcahínog.
Maduradero. = Lugar ng̃a pagahinógan sa mg̃a bong̃a.
Madurador. = Ang magapahínog.
Maduramente. = Sa pagcahínog. * Sa maáyo ug mahínay ng̃a paghúna húna, sa maáyong salabótan.
Madurante. V. [Madurador].
Madurar. = Hinog. * Pagpahómoc sa mg̃a hubág. * Pagándam sa mg̃a quinahánglan sa pagdáng̃at sa guipanghináot. * Pagtóbo sa edad ug sa boot.
Madurativo. = Ang may gahóm sa pagpahínog. * Sa pagpahómoc sa mg̃a hobág. * Bisan onsa ng̃a pagagamíton arón mamahómoc ug macábig ang díli buot mutúgot sa guipang̃áyo canía.
Madurez. = Pagcahínog sa mg̃a bong̃a. * Ang búot ug salabótan sa mg̃a táuo sa iang mg̃a buhat.
Maduro. = Hinog. * Mahómoc. * Boótan, táuo ng̃a may salabótan.
Maestra. = Babáyeng magtotóon. * Ang asáoa sa bisan cansang magtotóon con panday sa mg̃a opicio.
Maestranza. = Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a caballero ng̃a nanagtóon ug nanaghópot sa mg̃a cabayo. * Cadaghánan sa mg̃a panday ng̃a nanagáyo sa mang̃a sacayán ug sa ilang casangcápan, sa lugar ng̃a guing̃álan ug arsenal.
Maestrazgo. = Opicio con pagcahímtang sa mg̃a ponóan sa mg̃a caparían ng̃a may mg̃a sacop ng̃a guing̃álan ug militares. * Icadóha ca magbolóot, ang táuo ng̃a sonód sa capitan sa pagsógo ug pagbóot sa mg̃a sacayán. [[182]]
Maestre. = Ponóan sa mg̃a Caparían ng̃a sinoldado, ng̃a may mg̃a sacop ng̃a militares.
Maestresala. = Ang nagabótang sa can-on sa lamesa ng̃a calán-an sa iang agálon, ug ang nagapáhat sa maong mg̃a calán-on sa mg̃a dinápit.
Maestrescuela. = Cahímtang, opicio sa usá ca Padreng canónigo sa mg̃a Catedral.
Maestría. = Quinaárman sa pagtóon sa bisan onsa. * Cahímtang sa pagcamaestro sa mg̃a caparían.
Maestril. = Ang bohó sa mg̃a orlan sa mg̃a putiócan.
Maestro. = Magtotóon, ang magatórlo, magatóon sa obán. * Ang maálam. * Ang quinaarmánon, ang mang̃ialáman.
Maganto. = Salaquítan, masaquéton. * V. [Macilento].
Magarza. = Tanóm.
Magia. = Quinaárman ng̃a nagatórlo sa pagbóhat sa mg̃a buhat ng̃a cating̃aláhan.
Mágica. = Idem.
Mágico. = Ang maálam magbóhat sa mg̃a bohat ng̃a cating̃aláhan ug hibólng̃an.
Magin. = Húna húna.
Magisterio. = Pagcabóot, pagcahópot sa magtotóon sa iang tinón-an. * Ang ng̃alan sa pagcamaestro sa bisan cansa. * Pagpamólong ng̃a palábi labíhon, arón pagaíngnon sa obán ng̃a quinaarmánon ang mamólong.
Magistrado. = Ponóan, hocom, opicio, cahímtang sa pagcahócom. * Hocmánan.
Magistral. = Ang nahatong̃ód sa magtotóon. * Opicio sa usá ca Padreng canónigo sa mg̃a Catedral, ug ang maong Padre.
Magistralmente. = Sa pagcaálam, sa quinaárman, sa pagcatúman caáyo.
Magistratura. = Opicio, cahímtang sa hocom ug ang tiempo ng̃a pagadugáyan sa opicio.
Magnánimamente. = Sa dagcóng cásing cásing, sa pagcaáyo oyámot, sa tuman caáyo.
Magnanimidad. = Pagcadagcó sa boot, sa casing casing.
Magnánimo. = Táuo ng̃a casing casíng̃an, sa dagcóng buot.
Magnate. = Táuo ng̃a mahál, hamíli ug bilírhon.
Magnesia. = Yota ng̃a maputí caáyo, ng̃a macóha sa lalog sa asín sa higuerra, ng̃a ipulurga.
Magnético. = Ang nahatong̃ód sa batóng baláni. * Ang may gahóm sa pagcábig ug pagcáhig sa bisan onsa.
Magnetismo. = Ang gahóm sa pagcábig ug pagcáhig sa batóng baláni.
Magnetizar. = Pagpaámbit sa pothao sa gahóm sa pagcábig ug pagcáhig, sa pagdíhog niána sa batóng baláni.
Magníficamente. = Sa pagcadináto, sa pagcamahál, sa pagcaáyo uyámot.
Magnificar. = Pagdáyao, pagdáyeg, pagológ.
Magníficat. = Pagcánta ng̃a guigáma ni María Santísima sa pagduáo nia sa iang igágao ng̃a si Sta. Isabel.
Magnificencia. = Pagcalólot sa paggásto ug dagcó. * Pagcabántog, pagparáyeg.
Magnífico. = Mahál uyámot, bantógon caáyo.
Magnitud. = Pagcadagcó sa bisan onsa. * Camahálan.
Magno. = Dagcó, dagcóan.
Mago. = Quinaarmánon sa magia.
Magra. = Hioa sa paa sa baboy.
Magro. = Maníoang, ang colang sa tamboc.
Maguillo. = Cahoy ng̃a ihálas.
Magujo. = Capandáyan sa puthao ng̃a balicó, ng̃a igacúhit sa solót sa mg̃a costuras sa mg̃a papán sa mg̃a sacayán.
Magulladura. = Pagcapíslat sa bisan onsang bahin sa laoas, cay hinglugpítan, cay hingpácng̃an, &c.
Magullamiento. = Idem.
Magullar. = Pislat, pislit.
Mahometano. = Ang maganonót sa Pagtóo ni Mahoma, sa pagcamoros. [[182]]
Mahometismo. = Ang Pagtóo ni Mahoma, catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a nahasácop sa pagtolón-an ni Mahoma.
Mahon. = Panápton sa gapas.
Mahona. = Sacayán sa mg̃a turco.
Maitinante. = Ang may batásan ug maánad sa pagátang ug pagtámbong sa maitines. * Ang Padre ng̃a may catungdánan sa pagtámbong sa maitines.
Maitines. = Ang nahaúnang pang̃adyéon ng̃a catungdánan sa mg̃a Padre, sa adlao arlao ng̃atanán.
Maíz. = Maís.
Maizal. = Ang yota ng̃a pinogásan sa maís, maisán.
Majada. = Lugar ng̃a pagadángpan sa gabíy sa mg̃a hayópan ug sa mg̃a baquero.
Majadal. = Yota ng̃a pinogásan con guitámnan, ng̃a guimpóy-an ng̃a daan sa mg̃a hayúpan.
Majadear. = Pagdang̃óp sa mg̃a hayúpan, sa gabíy, sa bisan diin.
Majadería. = Polong con bohat ng̃a binóang, ng̃a díli macaígo, ng̃a oalá paobánan sa salabótan.
Majadero. = Táuo ng̃a mamólong ug magabóhat sa oaláy salabótan, sa pagcabinóang, sa oaláy caboótan ug maáyong húna húna.
Majador. = Ang magadócdoc, ang magadógmoc.
Majagranzas. = Táuo ng̃a oalá quinaárman, hong̃og.
Majano. = Tapoc sa mg̃a bató ng̃a guinatápoc sa mg̃a baol, con sa mg̃a pagasogátan sa mg̃a cadalánan.
Majar. = Docdoc, so-so, dogmóc. * Pagbórlay, pagaling̃ása sa bisan cansa ng̃a táuo sa iang isigcaíng̃on.
Majestad. = Pagcahalángdon, pagcaámbong. * Pagcabántog sa pagbóhat sa bisan onsa. * Polong ng̃a macaígo lamang sa Dios: carón tiempóha guipahanong̃ód opód sa mg̃a hari.
Majestuosamente. = Sa pagcahalángdon, sa pagcaámbong sa pagcalígdong.
Majestuosidad. = Pagcahalángdong, pagcaámbong, pagcalígdong.
Majestuoso. = Maámbong, halángdon, malígdong.
Majo. = Táuo ng̃a parayégon, ng̃a magapacadagcó sa iang pagbísti, sa iang pagpamólong, sa iang pagatúbang ug mg̃a paglíhoc.
Majuela. = Bong̃a sa majuelo.
Majuelo. = Cahoy ng̃a mobong̃a sa mg̃a majuela. * Yota ng̃a bag-ong guitámnan sa mg̃a paras.
Mal. = Cadáot, cadaótan, icadáot. * Saquét, casaquét.
Mala. = Sorlánan sa mg̃a solat ng̃a ipadála sa mg̃a longsod.
Malacostumbrado. = Ang may batásan ng̃a daótan, ang guibatasánan ug naánad sa díli maáyo.
Malagueta. = Bong̃a sa América.
Malamente. = Sa pagcadaótan, sa díli matárong, sa pagcang̃íl-ad.
Malandanza. = Daótan ng̃a palad.
Malandrin. = Táuo ng̃a daótan, sa malágsot ng̃a batásan, tampalásan.
Malaquita. = Bató ng̃a verde ug binórcan.
Malavenido. = Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a malisód moáng̃ay sa isigcatáuo.
Malaventura. = Palad ng̃a daótan, calisód, cagóol.
Malaventurado. = Táuo ng̃a oaláy palar, ang guicalísdan, aláot.
Malaventuranza. V. [Malaventura].
Malbaratar. = Pagbalígya sa bisan onsa sa obos ng̃a bali.
Malcasar. = Pagpatigáyon sa mg̃a tigúlang arón mamíño ang mg̃a anac, sa oalá pagatágdon ang mg̃a quinahánglan arón mahamótang sa maáyong pagtiáyon, sa pagcamíño ng̃a paláran.
Malcaso. = Pagcabórhi, bohat ng̃a daótan, malágsot, pagcatampalásan. [[183]]
Malcocinado. = Mg̃a tináe ug ng̃atanán ng̃a solód sa tian sa mg̃a hayópan ng̃a guipatáy, ug ang lugar ng̃a pagabaligyáan niána.
Malcomido. = Ang mocáon sa diótay ng̃a calán-on.
Malcontento. = Ang nagasobó, ang namíng̃ao. * Condátan, mang̃ogobót sa isigcaíng̃on.
Malcorage. = Tanóm ng̃a italámbal.
Malcriado. = Anac ng̃a parayégon caáyo, ng̃a coláng̃an sa pagtórlo ug pagtóon, ng̃a oalá pagahóptan ug maáyo, ug ing̃on sa ang̃ay, sa iang mg̃a tigúlang.
Maldad. = Cadaótan, pagcadáot, bohat ng̃a contra sa catarúng̃an.
Maldecidor. = Ang nagalíbac libac sa lain.
Maldecir. = Pagtónglo, paglíbac libac.
Maldiciente. = Tigtónglo, ang manónglo.
Maldicion. = Tonglo, guimlo. * Pagpanghináot sa bisan onsang cadáot sa isigcatáuo.
Maldita. = Ang dila.
Maldito. = Daótan, mang̃íl-ad, tampalásan, sa malágsot ng̃a batásan. * Ang pinilían, ang guihócman sa Dios sa casaquétan sa impierno.
Maleable. = Bisan onsa ng̃a pagaboháton sa tombága, sa salapí, &c., ng̃a binácbac.
Maleante. = Ang magahópot sa lain sa pagbóhat sa mg̃a bóhat ng̃a daótan. * Tigyóbit, tampalásan.
Malear. = Pagdáot sa bisan onsa.
Malecon. = Taytáy tuláy ng̃a libon, cotang malíg-on ug mabága sa mg̃a baybáyon sa dagat con sa sobá, ng̃a icapogóng sa mg̃a bahá ug mg̃a balod.
Maledicencia. = Paglíbac libac.
Maleficencia. = Pagbatásan, pagcaánad sa pagdáot.
Maléfico. = Ang magadáot sa lain sa mg̃a buhat ng̃a ang̃ay sa mg̃a balbal, sa mg̃a hoclog, sa mg̃a lomáyan.
Malestar. = Pagcabótang ng̃a daótan.
Maleta. = Poyo poyo, pontél, sorlánan sa panit ng̃a pagasórlan sa panápton sa magalacát. * Babáyeng bigáon ng̃a guidála dala sa bisan cansa sa pagábang canía ug sa pagtípig sa poiós.
Maletero. = Ang nagabóhat sa mg̃a maleta.
Malevolencia. = Domót, daótan ng̃a pagbóot.
Malévolo. = Ang nahagógma magdáot sa isigcatáuo.
Maleza. = Bongláyon sa mg̃a cabalánan. * Mg̃a casagbótan ng̃a masónson, mabános.
Malgastar. = Pagósic sa salapí, sa puhónan.
Malhablado. = Tampalásan ng̃a oaláy caólao, pagtáhor ug catahá sa iang pagpamólong, sa iang soguílon, sa iang solte.
Malhecho. = Buhat ng̃a daótan, mang̃íl-ad. * Táuo sa malágsot ng̃a laoas, ng̃a díli ang̃áyan, boctóton, piáng, pongcol, &c.
Malhechor. = Saláan. * Ang magabúhat sa bisan onsang saláa.
Malherir. = Pagsámar sa samad ng̃a mamalátyon.
Malhumorado. = Solosalaquétan. * Ang nabaláca, ang guicabog-átan sa boot, ang guihaítan sa gaoi, ang nagasobó.
Malicia. = Cadáot, cadaótan, caíbog, pagcabóyoc sa pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a daótan ug ng̃a guinadíli sa batásan ng̃a maáyo. * Catáhap.
Maliciar. = Pagtáhap.
Maliciosamente. = Sa catáhap, sa catahápan, sa may catáhap.
Malicioso. = Matahápon. * Ang tacós ng̃a pagacatahápan.
Malignamente. = Sa daótan ng̃a húna húna.
Malignante. = Ang magadáot.
Malignar. = Pagdáot.
Malignidad. = Pagcasáyon sa húna húna, sa cásing cásing, sa pagbóhat sa mg̃a buhat ng̃a daútan. * Ang macadáot sa bisan onsa. [[183]]
Maligno. = Ang mahagógma magdáot. * Ang daútan, malágsot.
Malilla. = Sogál sa baraja.
Malintencionado. = Ang may daótan ng̃a húna húna.
Malmandado. = Soquíhan, masinocólon, ang díli boot magsógot ug maáyo.
Malmirado. = Ang colang sa pagábi abi, ang díli maábi abíhon.
Malo. = Daótan, malágsot, mang̃íl-ad, maláo-ay. * Ang macadáot sa quinabúhi. * Táuo sa daótan ng̃a batásan, sa mang̃íl-ad ng̃a quinabúhi, tampalásan, mapíntas, mabáng̃is.
Malograr. = Díli pagpolós sa bisan onsa. * Díli pagdáng̃at, pagcóha sa guipanghináot.
Malparado. = Ang guiábtan sa bisan onsa ng̃a icadáot sa quinabóhi, sa mg̃a hayúpan, sa pohónan, &c.
Malparida. = Babáye ng̃a guicacoháan, guicaapásan ng̃a bag-o.
Malparir. = Pagápas, pagcóha sa báta sa tian sa inahán.
Malparto. = Pagcaápas, pagcacóha, pagtáctac sa báta con sa anac sa mananáp, sa tian sa inahán.
Malquerencia. = Domót, daótan ng̃a boot.
Malquistar. = Pagpatigáyon arón magaáoay ang mg̃a táuo. * Paghópo, pagágda, pagsámbag sa mg̃a táuo arón masigáoay, arón magacaáoay sila.
Malquisto. = Ang nagaáoay sa lain.
Malrotar. = Pagósic sa salapí, sa puhónan.
Malsano. = Ang magadáot sa quinabúhi, ang macasaquét. * Táuo ng̃a salaquétan, masaquéton.
Malsin. = Ang magalíbac libac sa isigcatáuo.
Malsufrido. = Ang díli maálam magántos, magílob.
Maltraer. = Pagdáot.
Maltratamiento. = Pagcadáot.
Maltratar. = Pagdáot sa bisan cansa sa polong con sa buhat.
Maltrato. V. [Maltratamiento].
Maltrecho. = Ang guidáot.
Malva. = Tanóm, dalópang.
Malvabisco. = Tanóm ng̃a italámbal.
Malvadamente. = Sa pagcadaótan, sa daótan ng̃a húna húna ug cásing cásing, sa pagcaoaláy cataróng̃an.
Malvado. = Daótan uyámot, mang̃íl-ad, mabáng̃is.
Malversacion. = Pagcaósic.
Malversador. = Maosícon.
Malversar. = Osic.
Malvís. = Langgam ng̃a maíng̃on ing̃on sa dalansíang.
Malvíz. = Idem.
Malla. = Matá, bohó sa mg̃a anod, mg̃a layá, &c.
Mamá. = Polong ng̃a igahing̃álan ug igatáoag sa mg̃a báta ug sa obán pang mg̃a táuo sa ilang mg̃a inahán.
Mamacallos. = Táuo ng̃a cabós, ng̃a oaláy polós sa bisan onsa.
Mamada. = Cadogáyan sa pagsóso sa mg̃a báta.
Mamadera. = Capandáyan sa salamín sa pagcóha sa gatas sa mg̃a soso sa mg̃a babáye.
Mamador. = Ang magasóso.
Mamente. = Idem.
Mamar. = Pagsóso, pagyópyop sa gatas sa mg̃a soso. * Pagcáon sa pagcaólit, sa mabáscog. * Paglámoy.
Mamarrachada. = Bohat ng̃a díli macaígo sa tuyo.
Mamarracho. = Laráoan ng̃a díli maáyo, dayan dayan con piníntal ng̃a malágsot.
Mamay. = Cahoy sa América.
Mamila. = Soso sa mg̃a babáye ug sa mang̃a baye, gaoas ang atng̃al.
Mamola. = Pagcóbot sa solang sa isicaíng̃on, con pagbótang sa camót sa ilálom sa maong solang, sa pagálam alam con sa pagyúbit canía. [[184]]
Mamon. = Ang magasóso. * Ang nadúgay caáyo sa pagsóso, ug labí sa isigcaíng̃on.
Mamoso. = Ang báta con mananáp ng̃a magasóso ug maáyo.
Mampara. = Tolotábil ng̃a ibótang sa atubáng̃an sa mg̃a pultahán.
Mamotreto. = Libro ng̃a pagasolátan sa bisan onsa ng̃a may quinahánglan ng̃a pagahusáyon, arón díli hicalímtan.
Mamparo. = Bongbong sa mg̃a sacayán, sa pagláin lain sa mg̃a camaróte, mg̃a pensa, &c.
Mampostear. = Paggáma sa mg̃a buhat sa bató.
Mampostería. = Bisang onsang buhat sa mg̃a bató ug sa apog. * Opicio sa pagbóhat sa mg̃a cota, mg̃a Singbahán, &c.
Mampostero. = Ang magabóhat sa mg̃a bohat sa bató ug sa apog.
Mampuesto. = Ang hilimóon sa mg̃a bohat sa bató ug sa apog.
Mamujar. = Pagbálic balic sa pagsóso, pagsóso sa oaláy gogma, sa oaláy ganas, sa tiao lamang.
Mamullar. = Pagcáon ug pagósap sa pagbótang sa nauong ug sa bába maíng̃on sa magasóso. * Pagyóng̃it, pagpamólong sa díli maáyong pagcasángpot.
Maná. = Cating̃aláhan ng̃a yamog ng̃a guipacáon sa Dios sa mg̃a israelitas sa caming̃áoan. * Tagoc sa usá ca cahoy sa Sicilia, ug maáyo ng̃a ipulurga.
Manada. = Panón sa mg̃a hayópan ug mg̃a mananáp. * Bináng̃an sa dagámi, &c., ng̃a arang sacpon sa usá ca camót.
Manadero. = Ang motobór. * Baquero ca usá ca panón sa mg̃a hayópan.
Manante. = Idem hasta baquero.
Manantial. = Tobóran, guinicánan sa mg̃a tubig. * Sinógdan sa bisan onsa.
Manar. = Pagtobór. * Pagsonód, pagguícan sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Pagdághan sa bisan onsa.
Mancamiento. = Pagcacúlang, pagcaoalá sa bisan onsa.
Mancar. = Pagpiáng, paglisá.
Manceba. = Sandil, camaáyo.
Mancebo. = Laláqui sa diótay ng̃a edad, olitáuo. * Ang magabóhat tong̃ód sa sohol sa obán ng̃a mg̃a opicio.
Mancer. = Anac sa babáyeng bigáon.
Mancera. V. [Esteva].
Mancilla. V. [Mancha].
Mancipar. = Pagbihag, pagolípon.
Manco. = Piáng, pongcol. * Ang coláng̃an sa bisan onsa.
Mancomun (de). = Sa pagcahiósa sa duruhá con capin ba ca táuo.
Mancomunadamente. = Sa paghiósa, sa pagcasábot.
Mancomunar. = Paghiósa sa bisan onsa.
Mancomunidad. = Pagcahiúsa.
Mancha. = Boling, mansa.
Manchado. = Bulíng̃on, ang may boling, binóling.
Manchar. = Pagbóling, paghúgao. * Pagdáot sa dong̃og sa isigcaíng̃on.
Manchon. = Tolotagídyot sa yota ng̃a guibalánan, ng̃a guitórcan sa humáy, sa maís, &c., sa pagcasónson, sa pagcabános.
Manda. = Saar, pagsáad. * Ang hatag ng̃a guibílin, sa nagabúhat sa testamento, sa lain.
Mandadero. = Sinógo, sologóon.
Mandado. = Sogo, pagbóot.
Mandamiento. = Idem: ang tagsa sa mg̃a napólo ca sogo sa Dios ug sa lilíma sa santa Iglesia. * Ang limá ca torlo sa camót con mang̃áon ang mg̃a táuo sa oaláy cuchara ug tenedor.
Mandante. = Ang magasúgo, ang magabúot.
Mandar. = Pagsógo, pagbúot. * Paghópot, pagalíma, pagbáton. * Pagbílin sa bisan cansa sa usá ca bahin sa cabílin, sa testamento. [[184]]
Mandarin. = Ang magabóot, ang magholópot, ang magasógo sa usá ca provincia sa mg̃a insic.
Mandarria. = Paló, bacbac, pagcáng ng̃a pagagamíton sa mg̃a táuo ng̃a managsolót sa mg̃a sacayán.
Mandatario. = Ang nahilábot sa bisan onsa cay guisógo sia sa lain.
Mandato. V. [Mandado]. * Tolománon sa santa Iglesia, ng̃a pagasomáyon sa Jueves santo, sa paghúgas sa mg̃a ponóan sa mg̃a tiil sa napólo ug duha ca táuo, sa pagdúmdum sa guibóhat ni Jesucristo sa iang mg̃a guintón-an, sa gabíy sa pagpanihápon caníla.
Mandil. = Panápton ng̃a ibótang sa mg̃a táuo dapit sa atubáng̃an, ug tinácgos sa haoac, arón díli mamahúgao ug mabóling ang bisti nila.
Mandilada. = Catilíngban sa mg̃a táuo sa daótan ug mang̃íl-ad ng̃a batásan.
Mandilandin. = Sologóon sa mg̃a babáyeng sa cadaghánan, bigáon.
Mandilar. = Pagpáhid sa laoas sa cabayo sa usá ca panápton.
Mandilon. = Táuo ng̃a taláuan, sa diótay ng̃a cásing cásing.
Mando. = Pagsógo, pagbóot sa mg̃a ponóan sa ilang mg̃a guinsacópan.
Mandoble. = Pagbónal, pagtígbas, &c., sa pagcápot sa bonal, sa espada, &c., sa dohá ca camót. * Pagcasabá, pagsáoay ng̃a maháit.
Mandon. = Ang magasúgo ug labí sa casaráng̃an, ang magapalabí sa pagbóot.
Mandrachero. = Ang magabáton sa mg̃a pagsogál sa baraja sa iang baláy.
Mandracho. = Baláy ng̃a pagasogálan sa baraja.
Mandrágora. = Tanóm ng̃a italámbal.
Mandria. = Táuo ng̃a oaláy polós sa bisan onsa, taláoan. * Coliró, hong̃og, boang.
Mandril. = Amó ng̃a maísog caáyo.
Manducacion. = Pagcacáon.
Manducar. = Pagcáon.
Manecica, lla, ta. = Cao-it sa tombága, sa salapí, &c., ng̃a icalíg-on sa mang̃a sapao sa mg̃a libro, &c. * Timáan sa dagoay sa camót ng̃a ibótang usáhay sa mg̃a sulat sa mg̃a libro, sa pagtimáan sa bisan onsa. * Ang pothao ng̃a magatórlo sa mg̃a horas, sa mg̃a horásan.
Manejable. = Ang masáyon pagagamíton, pagahóptan, pagabatónan ug pagaalimáhan.
Manejar. = Pagcápot, pagcóbot, pagcóyot, pagcóbil, paghícap. * Pagbáton, paghópot. * Paglíhoc sa bahin sa laoas ng̃a napiáng, nabácol ng̃a daan.
Manejo. = Pagpatigáyon. * Pagcahópot, pagcabáton.
Manera. = Caogalíng̃on ng̃a pagbóhat sa bisan onsa. * Pagcaatóbang, pagpamólong, &c., ng̃a caogalíng̃on sa tagsa ca táuo. * Ang si-si, ang qui-si sa mg̃a saya, sa mg̃a calsones, &c., ng̃a pagasorlánan sa mg̃a camót.
Mánes. = Mg̃a dios dios sa mg̃a dioatáhan, ng̃a guipacaíng̃on nila ng̃a nanagbántay sa mg̃a impierno, ug ng̃a nanagpaólay sa mg̃a calág.
Manfla. V. [Manceba].
Manflota. = Baláy ng̃a guimpóy-an sa mg̃a bigáon.
Manflotesco. = Ang muádto sa masóbsob sa mg̃a baláy ng̃a pinoyánan sa mg̃a babáyeng bigáon.
Manga. = Manggas, bocton, boctónan. * Ang bisti sa mg̃a crus ng̃a hatáas ug sa mg̃a siriales sa Singbahán. * Saláhan sa tubig, sa bino, &c. * Buháoe. * Bong̃a.
Manglar. = Catónggan.
Mangle. = Cahoy sa catónggan, tong̃og.
Mango. = Polóan. * Togdánan. * Patoc.
Mangonear. = Paglíbod libor, pagsóroy sa oaláy buhat. * Paghilábot sa bisan cansa, sa díli iang catongdánan. [[185]]
Mangorrero. = Bisan onsa ng̃a oaláy bale, ng̃a oaláy polós. * Cuchillo ng̃a may polóan.
Mangorta. = Mananáp sa opat ca tiil.
Mangote. = Manggas ng̃a halagpád ug hatáas.
Manguera. = Polopúntel ng̃a hatáas, sa panápton ng̃a mabága, ng̃a maíng̃on sa dagoay sa saláhan sa tubig, bino, &c., apan binohóan sa luyo ug sa luyo, sa isigcadáplin, sa paglímas sa mg̃a sacayán ug sa pagsolód sa hang̃in sa bodega.
Manguito. = Polopúntel ng̃a maíng̃on sa dagoay sa manggas ng̃a binohóan sa isigcatomóy, sa pagsolód sa mg̃a camót sa tagsa tagsa ca tomóy, sa tiempo sa tugnao. * Manggas ng̃a haíctin, ng̃a guibísti sa mg̃a señora cutub sa popólan hasta sa sico.
Manía. = Pagcabóang, cabóang. * Caogalíng̃on ng̃a gaoi ng̃a molomalágsot. * Huna húna ng̃a caogalíng̃on ng̃a díli macaígo caáyo.
Maniatar. = Paggápus.
Maniático. = Boang, usáhay.
Manicorto. = Hicáoan, ang díli mahagógma caáyo maghátag.
Manida. = Dalángpan sa bisan cansa.
Manido. = Ang natágo, ang nahóbong.
Manifestacion. = Pagcaháyag, pagcadayág, pagcaásoy, pagcasáyor.
Manifestador. = Ang magapaháyag, ang magapadayág, ang magaásoy.
Manifestar. = Asoy, sayod, hayag, dayág. * Pagpahibaló, pagsóguir.
Manifiestamente. = Sa pagcadayág, sa pagcasáyod, sa pagcaoaláy duha duha.
Manifiesto. = Dayág, hayag, ang nasáyor, naásoy ug maáyo, ang natúod, ang oaláy duha duha. * Casayóran.
Manija. = Coloptánan sa mg̃a capandáyan. * Bacólong, singsing sa tombága, sa pothao, &c., sa pagpalígon sa bisan onsa.
Minilargo. = Ang may mg̃a camót ng̃a hatáas.
Manilla. = Bucála. * Singsing ng̃a pothao ng̃a icagápos sa mg̃a táuo, sa ilang mang̃a camót.
Miniobra. = Bisan onsang bohat ng̃a pagaboháton. * Mg̃a paglíhoc ug pagtúyoc tuyoc sa mg̃a soldados * Quinaárman sa paghúpot sa mg̃a sacayán, tong̃ód sa maáyong pagpatigáyon sa timon, sa mg̃a layág, &c. * Cadaghánan sa mg̃a casangcápan sa mg̃a sacayán.
Maniobrar. = Pagbóhat sa mg̃a camót. * Pagpatigáyon ug pagpang̃íta sa mg̃a quinahánglan ng̃a icacóha ug icadáng̃at sa bisan onsa. * Pagpalíhoc sa mg̃a sacayán tong̃ód sa maáyong paghópot sa timon, sa bansálan, sa mg̃a layág, &c. * Pagbóhat sa mg̃a soldados sa ilang mang̃a paglíhoc, mg̃a paglacát, mg̃a pagtóyoc túyoc, sa guitaláyan nila, &c.
Maniobrista. = Ang maálam sa paghópot ug pagbáton sa mg̃a sacayán ug sa mg̃a soldados.
Manipulante. = Ang mahilábot sa bisan onsa.
Manipular. = Paghilábot sa bisan onsa.
Manípulo. = Bisti sa mg̃a Padre sa pagtúman nila sa ilang mg̃a catungdánan sa pagcapadre, sa pagmisa: mao sa dagoay sa estola, apan hamóbo, ug isáblay sa boton sa oála, sa ibábao sa manggas sa alba.
Manir. = Pagpahómoc sa carne ug sa isda, sa pagtípig niána sa usá ca arlao con capin ba.
Maniroto. = Táuo ng̃a malólot ug dagcó, maosícon.
Manivacío. = Ang táuo ng̃a oaláy dala sa iang mang̃a camót.
Manjar. = Calán-on. * Caling̃áoan ng̃a macalípat sa húna húna.
Mano. = Camót. * Tiil sa pang̃onáhan sa mg̃a mananáp. * Ang pothao, &c., ng̃a nagatórlo sa mg̃a horas sa mg̃a horásan. * Idolócdoc, idológmoc sa bisan onsa. * Tagsa ca pagágui sa pintal sa bisan onsa. * Caloháan [[185]]ug limá ca pliegos ng̃a papel. * Gahóm sa pagsógo ug pagbóot. * Ang nahaóna sa mg̃a táuo ng̃a nanagsogál, ang nagasogál pagóna.
Manobrero. = Ang magabántay sa paghípos sa mang̃a cahugáoan.
Manojo. = Baat, bináng̃an sa bisan onsa ng̃a icasácop sa comót.
Manosear. = Pagcúbil, paghícap sa macadághan sa bisan onsa.
Manoseo. = Pagcacóbil, pagcahícap sa bisan onsa.
Manotada. = Sagpá, tagpa. * Pocpoc ng̃a guipócpoc sa camót.
Manotear. = Pagpócpoc, pagdápi, pagdolápi sa camót. * Paglíhoc, pagcolocómpas sa mg̃a camót, sa pagsólte ug sa pagásoy sa anáa sa húna húna.
Manoteo. = Pagcapócpoc, pagcadápi, pagcolocómpas sa mg̃a camót.
Manquear. = Pagpaquíta sa bisan cansa sa iang pagcapiáng, pagcapóngcol.
Manquedad. = Piáng, capóngcol. * Pagcalisá sa mg̃a bahin sa laoas.
Mansamente. = Sa pagcaághop, sa pagcaháoan sa buot. * Sa mahínay, sa oaláy banha.
Mansedumbre. = Pagcaághop, sa pagcaáyo sa buot, pagcaháoon sa cásing cásing.
Mansejon. = Mananáp ng̃a aghop caáyo.
Mansion. = Pagcapoyó, pagcadógay, pagcahonóng sa bisan diin.
Manso. = Aghop, sa maáyong boot ug cagaoían.
Manta. = Habol. * Hapín, hanig sa mg̃a cabayo, &c.
Mantaterilla. = Panápton ng̃a icabóhat sa mg̃a hapín sa mg̃a mananáp.
Mantear. = Pagpalopád sa táuo, sa mananáp, &c., ng̃a binútang sa usá ca habol, sa pagsalibáy, pagsalógpo, canía dapit sa itáas, arón mohólog sa maong habol.
Manteca. = Tamboc sa mg̃a mananáp. * Ang dugá ng̃a maholohágcot, mahomót ug lanáhon sa obán ng̃a mg̃a bong̃a.
Mantecada. = Inárlip ng̃a pan, ng̃a diníhog sa tamboc sa baca ug sa asúcar.
Mantecado. = Tinápay ng̃a minása sa manteca, sa tamboc.
Mantecon. = Táuo ng̃a mahagúgma magcáon sa mg̃a calán-on ng̃a maáyo.
Mantecoso. = Ang may daghan ng̃a manteca. * Ang maíng̃on ing̃on sa manteca.
Manteista. = Ang nagabísti sa bisti ng̃a guing̃álan sotana ug manteo, ug magatámbong sa escolahán sa cadaigánan.
Mantel. = Panápton ng̃a igatábon sa lamesa ng̃a calán-an, hanig, hapín. * Ang panápton ng̃a dagcó ng̃a igatábon sa altal.
Mantelería. = Cadaghánan sa mg̃a mantel ug mg̃a serbilleta.
Mantelete. = Bisti sa mg̃a Sres. Obispos ng̃a guibísti nila sa ibábao sa roquete ug moábot hasta sa obos sa mg̃a tohod.
Mantener. = Pagpacáon sa bisan cansa. * Pagbáton, paghópot sa bisan onsa. * Pagdáyon sa guibóhat. * Paglában, pagtábang, pagpadang̃óp sa bisan cansa. * Pagdáyon sa guihúna húna.
Manteniente (á). = Bisan onsa ng̃a guibúhat sa duhá ca camót, sa tibúoc, ng̃a cosóg.
Mantenimiento. = Calán-on, pagpacáon.
Manteo. = Bisti ng̃a hatáas ug ng̃a may asintos, ng̃a guibísti sa mg̃a Padreng clérigo sa ibábao sa sotana. * Saya sa mg̃a babáye.
Mantequera. = Sorlánan ng̃a balotáng̃an sa manteca.
Mantequero. = Ang magabalígya sa manteca. [[186]]
Mantequilla. = Manteca ng̃a minása sa asúcar. * Gatas ng̃a tibúoc ng̃a sináctan sa asín.
Mantero. = Ang magabóhat ug magabalígya sa mg̃a habol.
Mantilla. = Mantiya, panápton ng̃a putíon ug malíng̃in dapit sa obus, ng̃a igadóngdong ug igatábon sa mg̃a babáye sa olo ug sa ilang laoas hasta sa obos sa haoac. * Hapín sa mg̃a bátang diótay, ng̃a igapótus caníla. * Hanig, hapín ng̃a igatábon sa mg̃a payod sa mg̃a cabayo.
Mantillo. = Cahogáoan, sagbot, tae sa mg̃a mananáp ng̃a nadógmoc ug nadonót na.
Manto. = Pandong. * Ang bisti sa mg̃a Padreng religioso ng̃a guibísti nila sa ibábao sa ilang túnica con hábito. * Bisti ng̃a mahál uyámot ng̃a guibísti sa mg̃a hari ug sa obán pang mg̃a dagcóng táuo ng̃a hamíli caáyo, ng̃a guisáb-ong sa liog ug magagóyod dapit sa licód. * Ang icasalípod sa bisan onsa.
Manuable. V. [Manejable].
Manual. = Ang guibúhat sa mg̃a camót. * Ang masáyon pagagamíton, pagaboháton. * Táuo sa maáyong cagaoían, masinógton. * Libro ng̃a guisolátan sa mg̃a tolománon sa pagbóhat sa mg̃a sacramento. * Ang libro ng̃a sinolátan sa mg̃a táuo ng̃a comerciante, &c., sa salapí, &c., ng̃a guidáoat ug ng̃a guigásto nila, sa paghóad nila oña sa librong dagcó.
Manualmente. = Sa mg̃a camót.
Manubrio. = Polóan, caláptan, coloptánan sa bisan onsang capandáyan.
Manucodiata. = Langgam.
Manuella. = Cahoy ng̃a igatúyoc sa cabrestante sa mg̃a sacayán.
Manufactura. = Mg̃a buhat sa camót, mg̃a hinábol, mg̃a bolda, &c.
Manumision. = Pagcalocát sa bihag, pagcatógot sa olípon arón omóndang sa pagcaolípon nia.
Manumisor. = Ang motógot sa iang olípon arón omóndang sa pagcaolípon nia.
Manumitir. = Pagtógot sa mg̃a olípon arón omóndang sila sa pagcaolípon, ug arón mahímo sila ug tagía sa ilang cabobót-on.
Manuscrito. = Solat, sinúlat sa camót.
Manutencion. = Pagpacáon, pagcáon. * Pagcalában, pagcatábang, pagpadang̃óp.
Manzana. = Bong̃a ng̃a malíng̃in ug malalím caáyo. * Catilíngban sa bisan onsang mg̃a botang ng̃a nagacadóol.
Manzanilla. = Tanóm, mansaniya, rosas de papel, rosas del Japon.
Manzanillo. = Cahoy ng̃a magabóng̃a sa mg̃a aseituna ng̃a guing̃álan ug mansaniya.
Manzano. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa mg̃a mansana.
Maña. = Pagcabátid, pagcaálam, pagcalaláng.
Mañana, parte del dia hasta las doce. = Bontag. * El dia que sigue al de hoy. = Ogma, odma. * Túig ng̃a omalábot.
Mañanica. = Sinógdan sa buntag.
Mañear. = Pagbóhat sa bisan onsa sa caálam sa pagcalaláng, pagcabátir.
Mañería. = Pagcalángday sa mg̃a babáye ug sa mang̃a baye. * Pagcadíli mobóng̃a ang yota, pagcasándao sa mg̃a cahoy.
Mañero. = Malaláng̃on, batid.
Mañosamente. = Sa pagcamaálam, sa quinaárman, sa pagcabátir.
Mañoso. = Ang maálam, ang may pagcabátid.
Mapa. = Piníntal sa papán, sa papel, &c., sa mg̃a yota, mg̃a dagat, mg̃a calongsódan, &c.
Maquila. = Ang bahin sa binócboc, &c., ng̃a nahatong̃ód sa táuo ng̃a maglilíguis. [[186]]
Maquilar. = Pagháoir sa maglilíguis sa bahin sa binócboc, &c., ng̃a nahatong̃ód canía.
Máquina. = Capandáyan, tinócor sa cahoy, pothao, tombága, &c., sa pagbóhat sa pagcasáyon sa bisan onsa.
Maquinacion. = Pagcalaláng, húna húna con bohat ng̃a malaláng̃on sa pagbóhat sa bisan onsa ng̃a daótan.
Maquinador. = Malaláng̃on, táuo ng̃a magahúna húna sa pagbúhat sa bisan onsang daótan.
Maquinal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a paglíhoc sa mg̃a bahin sa máquina. * Mg̃a paglíhoc sa mg̃a bahin sa laoas. * Mg̃a pagbóhat ng̃a oalá húna hunáon, ug oalá boóton.
Maquinalmente. = Sa oaláy húna húna, sa oalá húna hunáon ug boóton.
Maquinar. = Paghúna húna sa tinágo, sa hilom ug sa pagcalaláng, sa pagbóhat sa bisan onsa.
Maquinaria. = Quinaárman ng̃a magatórlo sa pagbúhat sa mg̃a máquina.
Maquinista. = Ang magahúna húna sa paggáma sa mg̃a máquina.
Mar. = Dagat, catilíngban sa mg̃a tubig ng̃a nanaglibót sa yota. * Balod ng̃a dagcó, bacat.
Maraña. = Cadaghánan sa mg̃a sagbot, mg̃a dagámi, &c., sa yota. * Ang gomon sa igagáma, sa hilo, &c. * Pagcagobót sa mg̃a palós sa igagáma, &c. * Bisan onsa ng̃a malisód ug macóli.
Marasmo. = Caníoang sa laoas.
Maravedí. = Salapíng caráan ng̃a nagacaláin lain sa bale, sumála sa tiempo ug sa mg̃a longsod.
Maravilla. = Bisan onsa ng̃a cating̃aláhan, hibólng̃an. * Tanóm.
Maravillar. V. [Admirarse].
Maravillosamente. = Sa pagcating̃ála. * Sa pagcatúman, sa pagcahíngpit.
Maravilloso. = Maáyo caáyo, cating̃aláhan, hibólng̃an, hingpit oyámot.
Marbete. = Pinótol ng̃a papel ng̃a ibótang sa mg̃a daplin sa mg̃a panápton ng̃a binólos, ng̃a pasolátan sa cahitáson sa maong bolos.
Marca. = Probinsia. * Máquina, capandáyan sa pagsócod sa cahitáson sa mg̃a táuo, arón hibalóan con quinsay maáyo sa pagsolód sa pagcasoldado. * Imalárca sa bisan onsa. * Timáan ng̃a guibóhat sa bisan diin. * Babáyeng bigáon ng̃a mobóot sa cadaghánan.
Marcador. = Ang magamarca, magapátic.
Marcar. = Pagmarca, pagtimáan sa bisan onsa, arón magaláin sa obán.
Marcial. = Ang nahatong̃ód sa pagpang̃óbat, sa pagáoay.
Marco. = Ang magalibót ug macasácop sa bisan onsa. * Cahoy ng̃a pagaang̃áyan sa mg̃a papán sa mg̃a bongbong, sa mg̃a tacop ug sa mg̃a talambóan. * Timbang ng̃a tumbas sa oaló ca onsa. * Capandáyan ng̃a igasócod sa cahitáson sa tiil, sa mg̃a táuo ng̃a nanagbúhat sa mg̃a sapín.
Marcha. = Pagcalacát, pagcalacáo.
Marchamar. = Pagtimáan sa mg̃a pardo ug mg̃a manggad, sa mg̃a aduana.
Marchamero. = Ang magamarca ug magatimáan sa mg̃a manggar ug sa mg̃a pardo sa mg̃a aduana.
Marchamo. = Marca, timáan ng̃a ibótang sa mg̃a pardo ug mg̃a manggad sa mg̃a aduana. * Patic.
Marchante. = Comerciante, ang magapatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya.
Marchar. = Paglacát, paglacáo, pagbiaje.
Marchitable. = Ang masáyon malómi, malóm-it, maláya.
Marchitar. = Lomi, lom-it, laya. * Pagníoang pagcóha sa cosóg, sa gahóm. [[187]]
Marchitez. = Pagcaláya, pagcalómi, pagcalóm-it.
Marchito. = Ang naláya, ang namalá, ang nalómi, ang nalóm-it.
Marea alta. = Taob.
Marea baja. = Honás. * Ang baybáyon, ang pilio, ang daplin sa dagat ng̃a pagatubígan sa pagcatáob. * Ang mg̃a sagbot ug cahogáoan ng̃a sinílhig sa mg̃a cadaghánan. * Hang̃in ng̃a mahínay ug mahómoc ng̃a guican sa dagat.
Mareaje. = Quinaárman ng̃a magatórlo sa pagsacáy. * Dalan ng̃a guidolóng̃an sa mg̃a sacayán, sa paglayág nila.
Mareamiento. = Pagcadágat, pacadinágat, pagcasóca sa pagsacáy.
Mareante. = Ang nagaestudio sa quinaárman sa pagsacáy.
Marear. = Paghópot sa mg̃a sacayán ng̃a nanaglayág. * Pagdágat, pagláin sa olo, pagsóca, paglóod sa cotó cotó sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy.
Marejada. = Balod ng̃a dagcó, bacat.
Maremagnum. = Mg̃a polong ng̃a linatín: pagcadagcó. * Pagcabóloc sa bisan onsa. * Pagcadághan.
Mareo. V. [Mareamiento].
Marero. = Hang̃in ng̃a guican sa dagat.
Mareta. = Pagcalíhoc sa dagat sa pagsógod sa hang̃in.
Marfil. = Garing, tipóso. * Ng̃ipon ng̃a dagcó. * Mananáp ng̃a guing̃álan ug gadya.
Marfileño. = Bisan onsang buhat sa garing, ang nahatong̃ód sa tipóso.
Marga. = Panápton ng̃a putíon, mabága caáyo.
Margarita. = Quinháson. * Tanóm. * Mutia.
Margen. = Daplin sa bisan onsa. * Baybáyon, pileu sa subá con sa dagat.
Margenar. = Pagbílin sa mg̃a daplin, sa papel ng̃a pagasulátan.
Marginal. = Ang anáa con ang nahatong̃ód sa daplin.
Marginar. = Pagtimáan sa bisan onsa sa daplin sa bisan onsang solat.
María. = Ng̃alan ng̃a matám-is uyámot sa Inahán sa Dios, ug Guinóo sa mg̃a táuo. * Ang candela ng̃a maputí ng̃a ibótang sa labing hatáas sa tenebrario sa pagtinieblas.
Marial. = Libro ng̃a sinulátan sa mg̃a pagdáyeg cang María Santísima.
Marica. = Langgam, sal-ing.
Maricon. = Laláqui ng̃a babayénon ug taláoan.
Maridable. = Pagpoyó ug paghiúsa sa mang̃a miño, ug ang nahatong̃ód sa pagcamagtiáyon.
Maridablemente. = Sa quinabúhi, sa pagcaáng̃ay, sa pagcahiúsa sa mg̃a miño.
Maridaje. = Pagcahiósa ug pagcaáng̃ay sa mg̃a miño, sa mg̃a color, &c.
Maridar. = Pagbána sa babáye, pagmiño.
Maridillo. = Bana ng̃a talamáyon. * Bagáhan ng̃a pagainitan sa mg̃a babáye sa mg̃a tiil.
Marimacho. = Babáyeng lalaquínon.
Marimanta. = Táuo táuo ng̃a macalilísang ng̃a icacahárloc sa mg̃a báta.
Marimorena. = Pagcaáoay, pagcalális.
Marina. = Ang yota ng̃a harúul sa dagat. * Piníntal, papel, panápton, &c., ng̃a guipintálan sa dagat. * Quinaárman ng̃a nagatórlo sa pagsacáy ug paghópot sa mg̃a sacayán. * Cadaghánan sa mg̃a táuo ug sa mg̃a sacayán sa hari, sa Guinharían.
Marinaje. = Opicio, quinaárman sa pagsacáy. * Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy sa paghópot sa mg̃a sacayán.
Marinear. = Pagsacáy.
Marinerado. = Sacayán ng̃a guisangcápan sa mg̃a quinahánglan. [[187]]
Marinería. V. [Marinaje].
Marinero. = Táuo sa dagat, grumete, ang nagatábang sa paghópot sa mg̃a sacayán, sa mg̃a layág, &c. * Sacayán ng̃a sangcap ug andam na sa paglayág con sa pagguícan. * Quinháson, lagáng.
Marinesco. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy sa paghópot sa sacayán.
Marino. = Ang nahatong̃ód sa dagat. * Táuo sa dagat.
Marion. = Isda.
Mariposa. = Anonúgba.
Mariquita. = Mananáp ng̃a diótay ng̃a guipintálan sa bocó bocó sa pagcadágoay sa escudo sa Cármen.
Marisabidilla. = Babáye ng̃a magapacamaálam.
Mariscal. = Ponóan sa mg̃a soldados. * Ang mananámbal sa mg̃a cabayo, &c.
Mariscalía. = Opicio sa pagcamariscal.
Mariscar. = Pagpang̃ínhas, pagpólot sa mg̃a quinháson. * Pagpang̃áoat, pagticás, pagcáhas.
Marisco. = Quinháson. * Quináoat.
Marisma. = Yota ng̃a pagadanáoan sa tubig sa dagat con sa mg̃a sobá.
Marital. = Ang nahatong̃ód sa bana.
Marítimo. = Ang nahatong̃ód sa dagat.
Marjal. = Yota ng̃a pagadanáoan.
Marlota. = Bisti sa mg̃a moros.
Marmita. = Colon sa tumbága con sa pothao.
Marmiton. = Tanód ng̃a nagasílbi sa cocina.
Mármol. = Bató ng̃a pino caáyo ug masínao: nagacaláin lain ug color ug sa mg̃a boloc con barlis.
Marmolejo. = Columna ng̃a diótay.
Marmoleño. = Ang nahatong̃ód sa mármol ug maíng̃on niána.
Marmolería. = Cadaghánan sa mg̃a batóng mármol.
Marmolista. = Ang magabóhat, magasápsap ug magapahínlo sa mg̃a batóng mármol.
Marmóreo. = Bisan onsang buhat sa mármol ug ang maíng̃on ing̃on niána.
Marmoroso. = Idem.
Marmota. = Mananáp sa opát ca tiil.
Maro. = Tanóm ng̃a italámbal.
Maroma. = Pisi, lobir ng̃a dagcó, palíhang.
Maron. = Isda.
Marques. = Dagcóng táuo sa Guinharían. * Ng̃alan ng̃a bantógon ug banságon ng̃a guitógot sa hari sa obán ng̃a mg̃a táuo sa Guinharían, sa pagbálos sa ilang mg̃a pahanóngdan.
Marquesa. = Ang asáoa sa marqués. * Ang babáye ng̃a guitogótan sa hari niíning ng̃alan ng̃a banságon.
Marquesado. = Ang pagcahímtang ug ang yota ng̃a nahasácop sa ilálom sa gahóm sa marqués.
Marqueta. = Talo ng̃a tinórta pa.
Marquetería. = Opicio sa pagcapánday sa cahoy, ug sa pagbóhat sa mg̃a casangcápan ng̃a pino ug mahál.
Marquiartife. = Tinápay.
Marquida. = Babáyeng bigáon, ng̃a motógot sa iang laoas sa cadaghánan.
Marra. = Pagcacólang sa bisan onsa sa lugar ng̃a pagabotáng̃an onta.
Marrajo. = Torong borhíon, ng̃a díli modámag sa inatobáng̃ay. * Táuo ng̃a batid, malaláng̃on, ng̃a malisód ug macúli pagalimbóng̃an. * Isda, iho.
Marrano. = Baboy ng̃a aghop.
Marrar. = Pagcólang, pagsáyop, pagsálang. * Pagbólag sa pagcaláctod, sa pagcatól-id.
Marras. = Sa canhing tiempo, sa tiempo, sa túig ng̃a miágui.
Marrubio. = Tanóm.
Marrullería. = Pagcaálam, pagcaólo olo, pagcalaláng sa paglímbong sa isigcatáuo. [[188]]
Marrullero. = Ang magaálam alam, ang magaólo olo, ang magalaláng sa pagcóha sa iang guitúyo, ug sa paglímbong sa isigcaíng̃on.
Marcopa ó marsopla. = Isda ng̃a dagcóan ug sa dagcóng olo.
Marta. = Mananáp sa opát ca tiil: magasobád sa mg̃a pisó ug mg̃a itlog.
Martagon. = Tanóm. * Táuo ng̃a malaláng̃on, batid ug ng̃a malisód pagalimbóng̃an.
Marte. = Bitóon sa maong ng̃alan ng̃a moámbit sa siga sa adlao. * Pothao.
Martes. = Martes: ang icatólo ca adlao sa semana.
Martillada. = Pagcapaló, pagcabácbac, pagcabónal sa paló.
Martillado. = Dalan.
Martillador. = Ang magapaló, ang magabácbac.
Martillar. = Pagpaló, pacbácbac.
Martillo. = Paló, bacbac. * Dalan.
Martin del rio. = Langgam.
Martina. = Isda.
Martinete. = Langgam. * Ang cahoy ng̃a diótay ng̃a magapatonóg sa mg̃a clave, clavicordio, sa pagtóctoc sa mg̃a colda, somála sa hingtóngdan ng̃a tecla ng̃a pagacobílon sa magacáblit. * Bacbac.
Mártir. = Ang guipanagsáquet ug guipatáy tong̃ód sa Pagtúo cang Jesucristo. * Ang guicalísdan ug guiábot sa mg̃a cagóol ug sa mg̃a dagcóng cayógot.
Martirio. = Pagpasáquet ug pagcamatáy, camatáyon, tong̃ód sa matúod ng̃a Pagtóo. * Calisód, cayógot, cagóol.
Martirizar. = Pagpasáquet ug pagpatáy sa bisan cansa, tong̃ód cay motóo ug magatóg-an sa matúod ng̃a Pagtúo sa atong Guinóong Jesucristo.
Marzal. = Ang nahatong̃ód sa bulan sa marzo.
Marzear. = Paggónting sa balahíbo sa mg̃a mananáp.
Marzo. = Marzo: ang icatólo ca bulan sa túig.
Mas. = Capin, labí.
Masa. = Binócboc ng̃a nahiósa sa bino, sa tubig, &c. * Sacót sa yota, sa yeso, sa apog, sa balás ug sa tubig. * Tombága, salapí, &c., ng̃a tinúnao. * Catilíngban, cadaghánan sa bisan onsa.
Mascabado. = Asúcar ng̃a obus, ng̃a díli maáyo.
Mascador. = Ang magaósap.
Mascar. = Pagósap, pagdógmoc sa bisan onsa sa mg̃a ng̃ipon ug sa mg̃a bag-ang. * Buyo. = Mama.
Máscara. V. [Careta] y [Disfraz].
Mascarada. = Dula ng̃a guipanambóng̃an so mg̃a táuo ng̃a guipanabónan sa nauong ug guibistíhan sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a bisti.
Mascaron. = Nauong nauong ng̃a dagcóan caáyo. * Nauong nauong sa bató &c., ng̃a ibútang sa mg̃a buhat sa cota.
Mascujar. = Pagósap sa pagcadíli maáyo, sa pagcalisód.
Masculino. = Ang nahatong̃ód sa mang̃a laláqui ug sa mg̃a laqui. * Ng̃alan sa mg̃a laláqui ug sa mg̃a laqui.
Mascullar. = Pagpamólong sa díli maáyo ng̃a pagcasángpot, pagyóng̃it, pagtóna tona, pagsagóngsong.
Maselucas. = Ang mg̃a dahon sa baraja, sa mg̃a baraja.
Masera. = Dolang ng̃a dagcó sa pagmása.
Masilla. = Ang salapí ng̃a tolotagídyot ng̃a guinaháuid sa ponóan sa mg̃a soldados, sa ilang sohol, ng̃a icapálit sa mg̃a sapín, &c.
Maslo. = Ang guinatórcan sa icog sa mg̃a mananáp ng̃a icógan.
Mastelero. = Talaróc ng̃a diótay ng̃a guisúmpay sa mg̃a talároc ng̃a dagcó sa mg̃a sacayán.
Masticacion. = Pagcaósap.
Masticar. = Osap. * Paghúna húna, pagpalándong.
Masticario. = Tambal ng̃a pagaosápon. [[188]]
Masticador. = Capandáyan ng̃a ibótang sa bába sa mg̃a cabayo arón díli sila macacáon.
Mástil. V. [Mastelero]. * Holohalígue ng̃a macapogóng sa bisan onsa. * Ang lindog sa mg̃a tanóm con magáhi na. * Bahag.
Mastin. = Calaínan sa mg̃a iró.
Mastranto. = Tanóm.
Mastranzo. = Tanóm ng̃a mohomót.
Mastruezo. = Tanóm.
Mata. = Bisan onsang tanóma. * Sang̃á sa mg̃a tanóm.
Matacandelas. = Capandáyan ng̃a guibútang sa tomóy sa usá ca cahoy ng̃a hatáas sa pagpálong sa mg̃a candela.
Matachin. = Laláqui ng̃a nagabísti sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a bisti sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a color, ng̃a nagaobán sa mg̃a dula. * Ang magapatáy sa mg̃a hayúpan.
Matadero. = Lugar ng̃a pagapátyan ug pagapanítan sa mg̃a hayúpan, sa mang̃a mananáp ng̃a ibalígya sa cadaghánan. * Calisód, cabórlay ng̃a dagcó.
Matador. = Ang macamatáy, ang magapatáy, mupatáy.
Matadura. = Samar sa bocó bocó sa mg̃a cabayo, &c., tong̃ód cay guidosdósan sa siya.
Matafuego. = Capandáyan ng̃a guing̃álan ug bomba, sa pagpálong sa caláyo, ug sa pagbó-bo sa tubig sa mg̃a baláy, &c., mg̃a nang̃asónog.
Matajudío. = Isda.
Matalahuva. = Tanóm sa anís, ug ang maong anís.
Matalon. = Cabayo, &c., maníoang caáyo ug ng̃a díli maálam maglacát.
Matalotaje. = Balon sa mg̃a quinahánglan sa pagcáon ng̃a guidála sa mg̃a sacayán. * Cadaghánan sa mg̃a botang ng̃a nagacaláin lain ug nang̃obót, nabóloc, nasácot.
Matanza. = Pagpatáy. * Ang mg̃a baca, mg̃a baboy, &c., ng̃a guitagána arón iháuon, arón patyon. * Pagcamatáy, camatáy.
Matar. = Pagpatáy, pagbonó, pagíhao. * Pagsámar sa bocó bocó sa mg̃a cabayo, &c., cay guidosdósan sa siya. * Pagsobó, pagsalíbo sa apog, sa calero pa. * Paghurót, pagtibáoas, pagláglag.
Matarife. = Táuo ng̃a magapánit ug magalápa sa mg̃a hayúpan.
Matasanos. = Mananámbal ng̃a díli maálam, ng̃a díli mahibaló sa iang catugdánan.
Matasiete. = Táuo ng̃a magapacalaláqui, magapacaísog.
Materia. = Mg̃a hilimóon sa bisan onsa. * Ang mg̃a botang ng̃a magámit sa pagbóhat sa bisan onsa. * Ang nana, ang dugó ng̃a nadonót. * Ang ibolóhat sa mg̃a sacramento, maíng̃on ng̃a ang tubig sa pagbúnñag, &c. * Bisan onsa ng̃a soguílon con hulusáyon. * Hingtóngdan, tong̃ód. * Panigíngnan ng̃a pagahoálan sa mg̃a báta ng̃a nagatóon sa pagsúlat.
Material. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a botang, sa ilang pagcamáo gayód, sa dagoay. * Hilimóon sa pagbóhat sa bisan onsa.
Materialidad. = Pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a mahímo ng̃a pagasólng̃on ug pagacubílon.
Materialismo. = Sayóp sa mg̃a táuo ng̃a díli sila buot magíla sa mg̃a calág ug mg̃a espíritu, ug sa ng̃atanán ng̃a oaláy laoas.
Maternal. = Ang nahatong̃ód sa calág, sa húna húna. * Ang nahatong̃ód sa inahán.
Maternidad. = Pagcabótang, pagcahímtang sa inahán.
Materno. = Ang nahatong̃ód sa inahán.
Matiz. = Pagcasácot, pagcahiósa sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain sa pagcaáng̃ay.
Matizar. = Paghiósa, pagsácot, sa pagcaáng̃ay, sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain. [[189]]
Mato. V. [Matorral].
Maton. = Táuo ng̃a magapacalaláqui, ng̃a mahagógma maghilábot sa mg̃a paglális lalis.
Matorral. = Yota ng̃a calibónan, ng̃a guitórcan sa daghánan ng̃a mg̃a sagbot.
Matoso. = Ang naponó sa mg̃a casagbótan.
Matraca. = Palác palác, cagol cagol, palacópac. * Pagcasólog sa isigcatáuo. * Pagcasabá. * Pagcayúbit, pagbóyboy.
Matraquear. = Pagbóyboy. * Pagsólog sólog. * Pagyúbit. * Pagcasabá.
Matraquista. = Ang magabóyboy, ang magacasabá. * Ang magasólog solog, ang magayúbit.
Matraz. = Baso ng̃a pagagamíton sa mg̃a botica, ng̃a nagacaláin lain sa dagoay ug sa cadagcóon.
Matrero. = Batid, malaláng̃on.
Matricaria. = Tanóm ng̃a mahomót.
Matricida. = Ang nagapatáy sa iang inahán.
Matracidio. = Pagpatáy sa bisan cansa sa iang inahán.
Matrícula. = Listáhan sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a guisúlat sa bisan onsang quinahánglan con tuyo.
Matriculador. = Ang magasúlat sa ng̃alan sa mg̃a táuo.
Matricular. = Pagsúlat sa ng̃alan sa mg̃a táuo.
Matrimonial. = Ang nahatong̃ód sa pagcamiño, sa mg̃a miño.
Matrimonialmente. = Ing̃on sa ang̃ay sa batásan sa mg̃a miño.
Matrimonio. = Pagcasál, pagcamíño: ang usá sa pipíto ca sacramento sa santa Iglesia. * Ang bana ug ang asáoa.
Matritense. = Ang natáuo sa Madrid.
Matriz. = Pagoáncan. * Bisan onsa ng̃a nahaúna ug labíng mahál sa isigcaíng̃on. * Bisan onsa ng̃a pagatipígan arón pagasibóan ug pagatandígan sa isigcaíng̃on.
Matrona. = Inahán, babáye ng̃a hamíli ug sa mahínay ng̃a batásan. * Ang mananábang, ang babáye ng̃a manábang sa mg̃a isigcababáye ng̃a mang̃ánac.
Matronaza. = Babáyeng ng̃a sopang ug maámbong.
Matute. = Pagcasolód sa bisan diin sa mg̃a manggad ng̃a guidilí sa mg̃a punóan ug ang maong mg̃a manggad.
Matutear. = Pagsolód sa mg̃a calongsódan sa mg̃a manggar, ng̃a dinilían, ng̃a guidilí sa mg̃a ponóan.
Matutero. = Ang nagasolód sa mg̃a calongsódan sa mg̃a manggar ng̃a guidilí sa mg̃a punóan.
Matutinal. = Ang nahatong̃ód sa buntag. * Mg̃a misa sa caarláuon.
Matutino. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a horas sa buntag.
Maula. = Bisan onsa ng̃a oaláy polós, ng̃a talamáyon. * Limbong, laláng. * Táuo ng̃a díli boot magbáyad sa iang mg̃a otang.
Maulería. = Tiendahán, lugar ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a tinábas ng̃a panápton ng̃a nagacaláin lain ug color.
Maulero. = Ang mobalígya sa mg̃a tinábas sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a panápton. * Malilímbong, malimbóng̃an, malaláng̃on.
Maullador. = Iríng ng̃a magaíng̃ao, mang̃áo ng̃áo caáyo.
Maullar. = Pagíng̃ao, pagng̃áo ng̃ao, pagtíng̃og sa mg̃a iríng.
Maullido. = Pagcaíng̃ao, pagcang̃áo ng̃ao sa mg̃a iríng.
Mausoleo. = Lobóng, lobóng̃an, lolóbng̃an sa maáyong pagbóhat.
Máxima. = Húna húna ng̃a paganóntan sa daghánan. * Húna húna ng̃a caogalíng̃on.
Máximamente. = Labí.
Máxime. = Polong ng̃a linatín: como el anterior.
Máximo. = Ang labíng dagcó, mahál, maáyo, &c., sa isigcaíng̃on. [[189]]
Maya. = Tanóm. * Langgam.
Mayador. V. [Maullador].
Mayar. V. [Maullar],
Mayeto. = Bacbac ng̃a magadócdoc sa panápton ng̃a icabóhat sa papel.
Mayo. = Mayo, ang icalíma ca bulan sa túig. * Cahoy ng̃a hatáas caáyo ng̃a itanóm sa mg̃a saoang sa mg̃a calongsódan, sa bulan sa mayo, ug ng̃a pagabotáng̃an sa tomóy sa mg̃a sintas, sa mg̃a bong̃a, &c. * Mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy ng̃a ibótang sa mg̃a olitáo sa pultahán sa mg̃a baláy sa ilang mg̃a pang̃asáuon.
Mayor. = Ponóan, ang magasógo, ang magabúot. * Ang dagcó sa lain ng̃a botang. * Ang táuo ng̃a miábot sa edad, arón magabúot sia sa iang caogalíng̃on. * Ang layág sa sacayán ng̃a guibútang sa talároc sa talioála con mayor. * Ang amahán, ang apóhan ug obán pang guinicánan, guinlioátan sa mg̃a táuo. * Ang magúlang. * Ang testigos ng̃a díli mahímo ng̃a pagaáydan. * Ponóan sa mg̃a soldados. * Ang nahaónang táuo sa bisan onsang opicio.
Mayora. = Asáoa sa mayor.
Mayoral. = Baquerong nahaóna ng̃a magabántay sa mg̃a hayópan. * Alguasil.
Mayoralía. = Ang panón sa mg̃a hayópan ng̃a guibantáyan sa mayoral.
Mayorazgo. = Cadaghánan sa mg̃a catigayónan. * Ang nahaágom sa mg̃a catigayónan ng̃a díli mahímo ng̃a ihátag sa lain. * Ang anac ng̃a pang̃ánay.
Mayordoma. = Asáoa sa mayordomo.
Mayordomear. = Paghópot. * Pagbáton, pagbántay sa bisan onsang baláy, cabalánan, &c.
Mayordomía. = Opicio, cahímtang sa pagcamayordomo.
Mayordomo. = Sologóon ng̃a nahaóna ug labí, ng̃a guitugyánan sa paghópot, pagbáton ug pagbántay sa ng̃atanán ng̃a nahamútang sa usá ca baláy, sa usá ca baol, &c. * Ang táuo ng̃a guing̃álan sa mg̃a cofradía sa pagatúbang ug pagtimáan sa mg̃a paggasto sa mg̃a piesta, &c.
Mayoría. = Pagcadagcó, pagcaáyo, pagcamahál sa usá ca butang con itándig ug ipanánglet sa lain ng̃a butang. * Ang edad ng̃a guitórlo sa mg̃a leyes arón magabúot ang táuo sa iang caogalíng̃on.
Mayoridad. V. [Mayoría] hasta ang edad.
Mayormente. = Labí pa.
Maza. = Timáan ng̃a guidála sa mg̃a táuo ng̃a guing̃álan ug macero, sa atubáng̃an sa mg̃a hari, sa mg̃a gobernador, ug sa catilíngban sa mg̃a doctor sa mg̃a Universidad, &c. * Paló, bacbac sa cahoy. * Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a magaaling̃ása sa isigcatáuo nia.
Mazacote. = Dugá sa tanóm ng̃a guing̃álan ug almarjo. * Sacót sa balás, tubig ug apog, ng̃a ibó-bo sa mang̃a simiento sa mg̃a baláy, sa mang̃a Singbahán, &c.
Mazada. = Pagbónal sa bacbac, sa paló.
Mazamorra. = Calán-on ng̃a pagaboháton sa binócboc sa maís ng̃a minása sa tubig ug sa dugús. * Bisan onsa ng̃a nadógmoc.
Mazapan. = Minása ng̃a pagaboháton sa mg̃a almendra, sa asúcar, &c.
Mazmorra. = Bilanggóan, presóhan sa ilálom sa yota, sa mg̃a moros.
Mazo. = Bacbac, paló. * Cadaghánan sa bisan onsa ng̃a bináat, tinácgos, sa mg̃a sintas, sa mg̃a pluma, &c. * Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a magabúrlay ug magaaling̃ása sa isigcatáuo.
Mazonería. = Bisan onsang buhat sa mg̃a bató ug sa apog. [[190]]
Mazorca. = Poso. * Ang labíng mabága sa mg̃a cohoy ng̃a liníloc, mg̃a balaustre, &c.
Mazorral. = Táuo ng̃a borong, boquírnon, ng̃a díli maálam magatúbang sa isigcatáuo.
[[Índice]]