NU
Nubada. = Olan ng̃a masólog ug mabáscog. * Pagcadághan sa bisan onsa.
Nubado. V. [Nubarrado].
Nubarrada. V. [Nubada].
Nubarrado. = Panápton ng̃a guipintálan sa dagoay sa dag-om.
Nubarron. = Dag-om ng̃a dagcó, ng̃a nagaláin ug nabólag sa obán.
Nube. = Dag-om, pang̃ánod. * Cadaghánan sa bisan onsa. * De los ojos. = Bolog.
Nubil. = Ang may edad ng̃a igo arón mamíño.
Nubiloso. V. [Nubloso].
Nublado. V. [Nube]. * Onós. * Bisan onsa ng̃a catáhap sa bisan onsang cadáot sa húna húna. [[207]]
Nublar ó Nublarse. V. [Anublar].
Nublo. V. [Nublado].
Nubloso. = Ang guidag-óman, guigabónan. * Malisód, ang macayógot.
Nuca. = Tingcoy, tangcógo.
Nucleo. = Ang onód sa bong̃a ng̃a guing̃álan ug nues, ug sa obán ng̃a mg̃a bong̃a. * Ang liso sa mang̃a bong̃a.
Nudillo. = Bocó.
Nudo. = Balígtos, balíghot. * Pagcahiósa. * En madera, caña, &c. = Bocó.
Nudoso. = Ang may balígtos, balíghot. * Bisan onsa ng̃a may bocó.
Nuégados. = Calán-on ng̃a magáma sa binócboc ng̃a sináctan sa mg̃a nueses, sa dogós, &c.
Nuera. = Ogang̃an ng̃a babáye.
Nuestro. = Ato. * Amo: para la inteligencia. * V. Nosotros.
Nueva. = Balíta, pagpahibaló.
Nuevamente. = Bag-o pa, carón bag-ó, díli pa dugay.
Nueve. = Siám.
Nuevo. = Bag-o. * Lain. * Ang guidógang sa bisan onsa.
Nuez. = Bong̃a, nues.
Nueza. = Tanóm.
Nugatorio. = Ang magalímbong.
Nulamente. = Sa pagcaoaláy polós, sa pagcaoaláy bale.
Nulidad. = Pagcaoaláy bale, pagcaoaláy silbi, pagcaoaláy polós.
Nulo. = Ang oaláy silbi ug bale, ang oaláy polós.
Númen. = Pagcadios. * Dios dios sa mg̃a dioatáhan. * Caboótan, quinaádman sa pagbóhat sa bisan onsa.
Numerable. = Ang mahímo ng̃a isípon, ang maíhap.
Numeracion. = Pagcaíhap, pagcaísip.
Numeral. = Ang nahatong̃ód sa número.
Numerar. = Isip, ihap. * Pagbótang sa mg̃a dahon sa mg̃a libro sa mg̃a número, ug sa ilang mg̃a bahin. * Pagtimáan sa mg̃a número sa mg̃a pardo, sa mg̃a cajon, &c.
Numerario. = Ang nahatong̃ód sa número. * Ang salapí.
Numéricamente. = Sa tagsa tagsa, sa pagcatinágsa tagsa.
Numérico. = Ang magapaláin sa usá ca buoc ng̃a táuo, cahoy, mananáp, &c., sa lain.
Número. = Números. * Dagoay sa tagsa tagsa ca número.
Numerosamente. = Sa pagcadághan.
Numerosidad. = Cadaghánan, pagcadághan.
Numeroso. = Ang guidaghánan sa bisan onsa. * Daghan, daghánan.
Numismática. = Quinaárman sa pagíla sa salapí, sa pisos, caháte, &c., ng̃a caráan, ug sa mg̃a pilit.
Numo. = Salapí, pisos, caháte, sicaoálo, &c.
Nunca. = Guihápon, díli sa guihápon, díli gayód.
Nunciatura. = Opicio, cahímtang sa nuncio. * Hocmánan sa Singbahán, sa España, ng̃a guing̃álan de la Rota. * Baláy ng̃a guibutáng̃an niíning hocmánan ug ng̃a guimpúy-an sa nuncio.
Nuncio. = Sinógo, sinógo sa Santos ng̃a Papa sa mg̃a hari ng̃a cristianos.
Nuncupativo. = Testamento ng̃a pagaboháton sa paghing̃álan sa mg̃a manononód sa atubáng̃an sa limá ca testigos, sa oaláy solat solat.
Nupcial. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a pagcasál.
Nupcias. = Pagcasál.
Nutria. = Mananáp sa opát ca tiil ng̃a mobóhi sa tubig ug sa yota.
Nutricion. = Pagcatámboc guican sa mg̃a calán-on ng̃a guipang̃áon. * Pagcabóhat sa mg̃a tambal.
Nutrimento. = Ang gahóm sa mg̃a calán-on ng̃a macatámboc sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp. * Ang [[208]]dugá sa yota ng̃a macatámboc sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a tanóm. * Ang guinicánan, ang hingtúngdan sa cosóg, sa gahóm sa bisan onsa.
Nutrir. = Pagtámboc, pagdáoat sa cosóg sa mang̃a táuo ug sa mg̃a mananáp, guican sa gahóm sa mg̃a calán-on.
Nutritivo. = Ang may gahóm sa pagpatámboc, sa pagpadagcó ug sa pagdógang. [[208]]
[[Índice]]