TA
Ta! = Bantay!
Taba. = Tooay tooay. * Sugál sa mg̃a táuo ng̃a obus.
Tabaco. = Tabaco.
Tabacoso. = Ang magatabáco caáyo.
Tabalada. = Pagcahágbong sa sampot sa magalíngcod sa pagcacálit.
Tabalario. V. [Tafanario].
Tabalear. V. [Mecer]. * Paglábtic sa mg̃a torlo sa mg̃a papán.
Tabanazo. = Sombag, sagpá, tampalíng.
Tabanco. = Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a calán-on ng̃a tolotaguídyot.
Tábano. = Picot, lang̃ao sa mg̃a mananáp, namóc.
Tabaola. V. [Susurracion]. * Banha, sabá sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.
Tabaque. = Tagácan, bocág ng̃a diótay. * Lansang ng̃a diótay.
Tabaquera. = Sorlánan sa tabaco ng̃a dogmoc sa pagcabinócboc uyámot.
Tabaquería. = Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa tabaco.
Tabaquero. = Ang magabalígya sa tabaco.
Tabaquista. = Ang muíla sa maáyo con sa daótan ng̃a calaínan sa tabaco.
Tabardete. = Como el siguiente.
Tabardillo. = Hilánat ng̃a malisód, matahápon ug daótan uyámut.
Tabardo. = Bisti ng̃a hatáas ug halagpád, sa panápton ng̃a mabága, sa tiempo sa tugnao.
Tabega. = Calaínan sa sacayán.
Taberna. = Tanguayán, baláy ng̃a pagabaligyáan sa bino.
Tabernáculo. = Lugar ng̃a guibutáng̃an sa caban, sa arca ng̃a guing̃álan del testamento, sa dihá pa ang mg̃a Israelitas sa caming̃áon, ug oña opód sa Singbahán sa Jerusalém. * Sagrario, lugar ng̃a pagabotáng̃an sa laoas ng̃a mahál sa atong Guinóong Jesucristo, sa Santísimo Sacramento sa altar. * Baláy, pinuyánan.
Tabernario. = Ang nahatong̃ód sa tangoayán, sa taberna.
Tabernera. = Asáoa sa laláqui ang magabalígya sa bino. * Babáye ng̃a magabalígya sa bino.
Tabernería. = Opicio sa pagcatabernero. [[319]]
Tabernero. = Ang magabalígya sa bino, sa aguardiente, &c.
Tabí. = Calaínan sa panápton ng̃a cadáan.
Tabicar. = Pagbótang, pagbóhat sa mg̃a dingding, sa mg̃a bongbong. * Pagtábon, pagsóngsong sa bisan onsa.
Tabicon. = Bongbong, dingding ng̃a mabága ug dagcó.
Tábido. = Ang madonót. * Ang maníoang guican sa saquét ng̃a malisód ug hatáas.
Tabique. = Bongbong, dingding, pared sa mg̃a baláy, &c.
Tabla. = Papán. * Lamesa ng̃a pagahusáyan sa mg̃a hocom sa mg̃a capolong̃ánan. * Listáhan, padron sa bisan onsa ng̃a guisúlat sa pagcasonód sonór. * Yota ng̃a pagapugásan sa mg̃a binhi, arón lalínon ang mg̃a tanóm con motóbo ug madagcó na. * Papán ng̃a pagabotáng̃an sa carne ng̃a ibalígya sa cadaghánan. * Lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula. * Bató ng̃a guisulátan sa mg̃a sugo sa Dios, ng̃a guihátag sa maong Guinóo cang Moisés didto sa buquid ng̃a Sinai.
Tablacino. = Calaínan sa hing̃aníban.
Tablacho. = Papán ng̃a isóngsong sa bohó ng̃a alaguían sa tubig.
Tablado. = Dalámba. * Salog sa lugar ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula. * Nauong. * Papán sa mg̃a higdáan, ng̃a pagabotáng̃an sa cama.
Tablaje. = Cadaghánan sa mg̃a papán. * V. [Garito].
Tablajería. V. [Garito].
Tablajero. = Ang magabúhat sa mg̃a salog ng̃a pagabuhátan sa mg̃a dula.
Tablantes. = Panápton ng̃a itábon sa lamesa ng̃a calán-an, manteles.
Tablar. = Caotlánan sa mg̃a tanáman.
Tablazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa papán. * Dagat con sobá ng̃a halagpád.
Tablazon. = Cadaghánan sa mg̃a papán sa pagbúhat sa mg̃a sacayán, &c.
Tablear. = Pagpáhat, pagbáhin sa yota sa mg̃a bahin, arón pagatámnan. * Pagdatág ug maáyo sa yota sa human na ang pagdaro. * Pagnípis, sa pagcadágoay sa papán, sa puthao ng̃a binareta.
Tablero. = Papán ng̃a tinábas ng̃a hinlo ug maáyo, arón gamíton sa bisan onsa ng̃a quinahánglan. * Cahoy ng̃a pagagabsan sa pagbúhat sa mg̃a papán. * Lansang [[320]]ng̃a maáyo sa paglánsang sa mg̃a papán. * Papán ng̃a guipintálan sa mg̃a baláy baláy ng̃a laro, ng̃a maputí ug maítom, sa pagsugál sa sugál ng̃a guing̃álan ug damas, papán, lamesa sa mg̃a tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a manggad ug pagaisípan sa salapí.
Tableta. V. [Pastilla].
Tableteado. = Pagcaagutíot sa mg̃a papán.
Tabletear. = Pagagutíot sa mg̃a papán.
Tableta, tabletilla, tablilla. = Listáhan sa mang̃a ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a guiexcomulgáhan.
Tablica. V. [Pastilla].
Tablon. = Papán ng̃a dagcó. * Lamesa.
Tabuco. = Solód, pinuyánan ng̃a diótay ug haíctin.
Taburete. = Lingcoránan ng̃a may sandígan, sa oaláy bocton.
Taburetillo. = Idem.
Taca. = Mansa. * Alsáhan, pensang diótay.
Tacada. = Pagcabúnal sa bola sa billar sa taco.
Tacamaca. = Tagoc ng̃a italámbal.
Tacamacha. = Idem.
Tacañamente. = Sa pagcatampálas. * Sa pagcahícao.
Tacañear. = Pagtampalás.
Tacañería. = Pagcatampálas. * Pagcahícao, pagcadaguínot ng̃a guilabíhan.
Tacaño. = Malaláng̃on, tampalásan. * Hicáoan, daguinótan.
Tacazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa taco.
Tácitamente. = Sa hilom, sa tinágo.
Tácito. = Mahilómon. * Ang oalá donggon apan pagasabóton gayúd.
Taciturnidad. = Pagcahílom, pagcaánad sa paghílom. * Pagcasobó, pagcamíng̃ao ng̃a dagcó.
Taco. = Totóc, papel, bonot, &c., ng̃a isolód sa mg̃a luthang ug sa mg̃a pusil, sa pagcarga caníla. * Ang cahoy, puthao, &c., ng̃a igadásoc sa carga sa mg̃a luthang ug sa mg̃a pusil. * Cahoy ng̃a igadóso ug ihámpac sa mg̃a malíng̃in sa sugál ng̃a guing̃álan ug billar. * Hopot hopot ng̃a cahoy ng̃a duláan sa mg̃a báta. * Pagpanúmpa, pagtónglo.
Tacon. = Bang̃il ng̃a diótay ng̃a ibútang sa mg̃a sapín sa ilálom sa panit ng̃a tulúnban, dapit sa licód ug sa tong̃ód sa licód.
Taconear. = Pagtonób sa mabáscog sa pagtonóg sa tacon.
Taconeo. = Pagcatonób sa mabáscog.
Táctica. = Quinaárman sa paghúsay sa bisan onsa. * Quinaárman sa paghúsay ug pagsúgo sa mang̃a soldados.
Táctico. = Ang maálam sa táctica.
Tacto. = Ibilícap. * Pagcahícap, pagcacúbil, pagcacáuras.
Tacha. = Sayúp, salaoáyon. * Lansang ng̃a diótay.
Tachar. = Pagsáoay. * Pagpánas sa guisúlat. * Pagsáng̃il.
Tachon. = Barlis ng̃a guibárlis sa pagpánas sa bisan onsa ng̃a guisúlat. * Dayan dayan sa galon, sa sintas, &c., ng̃a itápot sa mg̃a bisti, arón maníndot. * Lansang ng̃a diótay ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a caban, &c.
Tachonar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a lansang ng̃a diótay, con sa mg̃a galon ug sa mg̃a sintas.
Tachonería. = Buhat ng̃a guidáyan dayánan sa mang̃a sintas con sa mg̃a lansang ng̃a diótay.
Tachoso. = Salaoáyon.
Tachuela. = Lansang ng̃a diótay.
Tafanario. = Sampot, ililíngcod.
Tafetan. = Panápton sa igagáma ng̃a manípis. [[320]]
Tafilete. = Panit ng̃a pino uyámot, ng̃a quinúrti ug maáyo ug masínao.
Tafiletear. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a tafilete.
Tafiletería. = Quinaárman sa pagcúrti sa mg̃a tafilete, ug ang baláy ng̃a pagabaligyáan niána.
Tafurca. = Sacayán, banca.
Tagarino. = Ang moros ng̃a nagapuyó ng̃a sacót sa mg̃a cristianos sa España, niádtong tiempo.
Tagarote. = Langgam ng̃a manáguit. * Magsusúlat sa mg̃a escribano. * Ang magaloá sa mg̃a cabaláyan arón pacánon sia. * Táuo ng̃a hatáas.
Tagarotear. = Pagsúlat sa pagcalágmit ug sa maáyo.
Taha. V. [Distrito].
Tahalí. = Bacus, tinábas sa panit ng̃a isáblay sa abága ng̃a toó ug magacasúgat ang mg̃a tomóy sa quílid ng̃a dapit sa oála, ng̃a pagabitáyan sa espada, sa campílang, &c.
Taheño. = Ang may bong̃ot ng̃a bolágao.
Tahona. = Ligsánan sa trigo. * Baláy ng̃a pagalotóan sa pan sa cadaghánan.
Tahonero. = Ang tagía sa tahona.
Tahur. = Sugaról, ang mahagúgma sa mg̃a pagsugál, ang maálam sa pagsugál, ang muádto sa masóbsob sa mg̃a baláy ng̃a pagasugálan.
Tahurería. = Baláy ng̃a pagasugálan. * Pagcalímbong sa mg̃a pagsugál.
Taimado. = Batid. * Tampalásan.
Taita. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a báta sa ilang mg̃a amahán.
Taja. = Pagcapáhat. * Pagcapótol, pagcatártad.
Tajada. = Hioa, guibay, guioay.
Tajadera. = Sundang ng̃a igataláois, igataja sa bisan onsa. * Papán, tacop ng̃a icasámpong sa alaguían sa tubig. * V. [Cortadera].
Tajadero. = Tartarán.
Tajadilla. = Hioang diótay.
Tajador. = Ang magapótol. * Ang magapáhat sa bisan onsa. * V. [Tajadero].
Tajadura. = Pagcapótol, pagcatácbas, pagcatígbas.
Tajamar. = Cahoy ng̃a balicó ng̃a ipahaáng̃ay sa mg̃a dolong sa mg̃a sacayán. * Cota sa lugar ng̃a tubígan sa pagcasólog, sa pagpogóng sa cabahá sa maong tubig.
Tajante. V. [Tajador].
Tajaplumas. V. [Cortaplumas].
Tajar. = Pagpótol, pagpáhat. * Pagtáha, pagtaláois, pagtónggab sa mg̃a pluma, arón masáyon ang pagsúlat.
Tajo. V. [Tajadura]. * Pagcataláois, pagcatónggab, pagcatája sa mg̃a pluma. * Tartarán.
Tajon. = Yota ng̃a guitobóan ang mg̃a bató sa pagbúhat sa apog. * Tartarán.
Tajuela. = Lingcoránan sa usá ca papán ng̃a guibotáng̃an sa opát ca tiil.
Tal. = Coan. * Magsáma, maíng̃on.
Tala. = Pagcapótol, pagcatagá sa mg̃a cahoy sa mg̃a buquid, sa mg̃a solóp. * Pagcacaíng̃in. * Pagcabúncag, pagcagubá, pagcadáot, Pagcaláglag sa mg̃a longsod ug sa mg̃a Cabalánan. * Dula sa mg̃a báta.
Talabarte. = Bacos ng̃a guitáod sa haoac ng̃a pagabitáyan sa espada.
Talador. = Ang magadáot, ang magagubá, ang magaláglag.
Taladrador. = Ang magalócob, ang magapabohó.
Taladrar. = Pagbohó, paghilihór, paglócob. * Pagsábot, pagtúquib sa bisan onsa ng̃a halálom.
Taladro. = Hilihód, locob, barena.
Talmera. = Cahoy ng̃a pagabotáng̃an sa bisan onsa ng̃a pagalupálan, pagadoghóan, pagaadtóan sa mg̃a salapáti, arón masáyon ang pagpusil caníla. [[321]]
Tálamo. = Higdáan sa mg̃a bag-ong quinasál.
Talanquera. = Dingding, bongbong sa mg̃a papán, ng̃a pagasalípdan. * Dalángpan.
Talante. = Nauong, baihon, pagcabútang. * Pagbúot, gugma, caíbog. * Pagcabótang ng̃a caugalíng̃on sa pagbúhat sa bisan onsa.
Talar. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a muábot hasta sa mg̃a ticúd. * Pagtagá, pagpótol sa mg̃a cahoy, pagcaíng̃in. * Paggobá, pagdáot, pagsónog, pagláglag sa mg̃a cabalánan. * Pagcúha, pagíbot.
Talco. = Tolotumbága ng̃a nagacaláin lain ug color ug mahínlo caáyo, ng̃a masáyon pagbúlag bulágon sa pagcadágoay sa mg̃a dahon. * Tumbága ng̃a binácbac.
Talega. = Puyo puyo. * Ang guisulód ug guitipígan sa puyo puyo. * Ang mg̃a salá ng̃a itúg-an sa mocompisál. * Ang usá ca libo ca pisos.
Talego. = Puyo puyo ng̃a hatáas ug haíctin. * Táuo ng̃a oaláy caang̃áyan sa iang laoas ug sa iang haoac.
Talento. = Pagcaálam, pagcabátir, pagcaboótan, &c. * Hatag ng̃a calágnon, ng̃a guitógot sa Dios sa iang mg̃a binúhat, ng̃a ang mg̃a táuo. * Ang ihibaló.
Talentoso. = Ang may talento.
Talion. = Castigo ng̃a guibútang sa mg̃a saláan, ng̃a magsáma sa cadáot ng̃a guibúhat nila.
Talionar. = Pagpasáquet sa castigo sa talion.
Talisman. = Timáan, táuo táuo ng̃a pagatohóan sa mg̃a dioatáhan. * Quinaarmánon sa mg̃a pagtolón-an ug sa batásan sa mg̃a moros.
Talon. = Ticód. * Ang panit sa sapin ng̃a magatábon sa ticúd.
Talonear. = Paglacát sa madalí caáyo.
Talonero. = Tagía sa halapítan.
Talonesco. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a ticúd.
Talparia. = Hubág ng̃a motoróc sa olo.
Talque. = Lapoc ng̃a binúhat sa yota ng̃a maíng̃on ing̃on sa greda.
Talla. = Pagcaliloc. * Salapí ng̃a icalúcat sa gripreso con sa bihag. * Timbang sa bisan onsa.
Tallado. = Saya sa mg̃a babáye. * Bien ó mal. = Táuo sa maáyo con sa daótan ng̃a baihon, pagcabótang con pagcatíndog.
Tallador. = Ang magalíloc.
Talladura. = Pagcalíloc.
Tallante. = Ang magapótol.
Tallar. = Buquid ng̃a guitobóan sa mg̃a cahoy ng̃a maáyo na ng̃a pagatagáon. * Paglíloc. * Pagbaraja sa magasugál sa monte.
Tallarin. V. [Fideos].
Tallarola. = Capandáyan ng̃a magámit sa mg̃a haláblan ng̃a pagaháblan sa panápton ng̃a guing̃álan ug terciopelo.
Talle. = Baihon, pagcabótang sa laoas, pagcatíndog. * Haoac. * Dagoay sa mg̃a bisti. * V. [Modo] hasta casaráng̃an. * Calaínan sa bisan onsa.
Tallecer. V. [Entallecer].
Tallecillo. = Pagcabótang sa laoas, pagcatíndog, baihon ng̃a molomalágsot, ng̃a díli ang̃ay caáyo.
Taller. = Baláy, lugar ng̃a pagabuhátan sa bisan onsa. * Escolahán ng̃a pagatón-an ug pagtorlóan sa mg̃a táuo. * Sanggáan, bolotáng̃an sa mg̃a prasco ng̃a sinórlan sa mg̃a salsa ng̃a nagacaláin lain.
Tallista. V. [Tallador].
Tallo. = Orlot.
Tallon. V. [Taberna].
Talludo. = Ang orlótan caáyo, ang may dagcóng orlot. * Ang motóbo caáyo, ang hatáas. * Ang maánad sa daótan ng̃a batásan.
Tamándoa. = Mananáp sa Perú, ng̃a maíng̃on ing̃on sa baboy ug tigcáon sa mg̃a hormigas. [[321]]
Tamañamente. = Maíng̃on sa pagcadagcó sa lain ng̃a butang.
Tamañico, ca, llo, lla, to, ta. = Ang diótay, ang dagcó.
Tamañito. = Ang guicalisáng̃an, ang mahárloc, ang guiculbáan, ang nacógmat.
Tamaño. = Pagcadagcó, pagcagántong sa bisan onsa. * Ang diótay.
Támaras. = Bong̃a ng̃a guing̃álan ug dátiles sa bulig pa. * Mg̃a sológnod ng̃a magamáy caáyo.
Tamarindo. = Cahoy ug ang iang bong̃a ng̃a ang sambag.
Tamarriquito ó Tamarrusquito. = Diótay uyámot.
Tamba. = Habol sa higdáan.
Tambalear. = Pagalipólong. * Pagoánglo oanglo, pagsampáray.
Tambaleo. = Pagcaalipólong. * Pagcaoánglo oanglo, pagcasampáray.
Tambanillo. = Dayan dayan sa mg̃a buhat sa cota.
Tambarillo. = Calaínan sa caban caban.
Tambesco. = Duyan sa mg̃a báta.
Tambien. = Opód, osáb, ing̃on man opód.
Tambo. = Halapítan.
Tambor. = Tamból. * Ang magabásal sa tamból. * Sanglágan sa capé. * Ang solód ng̃a guibútang sa lain ng̃a solód. * Agágan sa asúcar.
Tamborete. = Cahoy ng̃a guipahaáng̃ay sa mg̃a tomóy, sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán, ug ng̃a mahímo ug calig-ónan sa mg̃a mastelero ng̃a guisúmpay.
Tamboril. = Tamból ng̃a diótay ng̃a pagagamíton sa mg̃a mulópio sa mg̃a longsod sa mg̃a pagsabáy.
Tamborilada. = Pagcahágbong, pagcaósdac sa sampot. * Pagcapócpoc sa camót, sa olo.
Tamborilazo. = Idem.
Tamborilear. = Pagbásal sa tamból. * Pagdáyeg ug maáyo sa bisan cansa, sa pagbántog sa iang mg̃a quinaárman. * Pagtopóng sa mg̃a letra sa marca sa pigsánan sa imprenta.
Tamborilero. = Táuo ng̃a may opicio sa pagbásal sa tamból.
Tamborilete. = Papán ng̃a laro sa pagcadagcó sa usá ca dapal ug sa guibágon sa usá ca torlo, ng̃a icatopóng sa mg̃a letra sa marca sa mg̃a pigsánan sa imprenta.
Tamborilillo. = Tamból ng̃a diótay caáyo, ng̃a duláan sa mg̃a báta.
Tamboritear. V. [Tamborilear].
Tamiz. = Agágan sa mg̃a binócboc.
Tamo. = Agbon, dagámi ng̃a magamáy caáyo.
Tampoco. = Díli osáb, díli opód.
Tamujo. = Tanóm ng̃a tuncan.
Tan. = Magsáma, maíng̃on. * Tonóg sa mg̃a tolónggon. * Ang ting̃og nila.
Tanaceto. = Tanóm.
Tanda. = Pagcaílis, pagcaólus, pagcapúle. * Buhat sa usá ca tibúoc ng̃a aldao. * Pila ca buoc ng̃a táuo con mananáp ng̃a nanagbóhat. * Cadaghánan sa mg̃a pagbúnal, sa mg̃a paghámpac.
Tanganillo. = Bató, cahoy, &c., ng̃a guitongtóng̃an sa bisan onsa.
Tanganillas (en). = Sa pagcaoaláy calig-ónan, sa catáhap, sa catahápan.
Tángano. = Bocóg con cahoy ng̃a hamóbo ng̃a pagatongtóng̃an sa salapí, ug silbi sa pagsugál sa mg̃a táuo.
Tangente. = Ang muábot, ang modápat.
Tangible. = Ang arang cubílon, ang mahímo ng̃a pagahicápon.
Tangidera. = Pisi ng̃a dagcó ng̃a magámit sa mg̃a sacayán.
Tantarantan. = Tonóg sa tamból con pagabáslan sa masóbsob, sa mabános ng̃a pagtóctoc. * Pagpócpoc sa pagcacálit.
Tanteador. = Ang magatándi, ang magatándig.
Tantear. = Pagtándig, pagtándi. * Pagtimáan sa mg̃a tantos sa mg̃a pagsugál arón hibalóan ang táuo ng̃a macadáog. * Pagsúsi, paghíling sa bisan onsa. * Pagsógor sa pagbárlis sa mg̃a pagpíntal. * Pagpálit sa usá ca hias, baláy, &c., sa maong bili ng̃a guihátag ug guipálit sa lain, tong̃ód sa gahóm ng̃a guitógot sa batásan sa mg̃a leyes, usáhay, sa mg̃a caubánan, &c.
Tanteo. = Pagcatándig, pagcatándi sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Isip sa mg̃a bató, sa mg̃a tantos ng̃a guidáog sa mg̃a pagsugál. * Pagcabáyad tong̃ód sa bisan onsa ng̃a hias, baláy, &c., sa maong bayad ng̃a guipálit sa lain. * Gahóm ng̃a guipanógot sa mg̃a leyes, sa batásan, usáhay, sa obán ng̃a mg̃a tauo, arón moángcon sila sa mg̃a hias, mg̃a baláy, &c., sa maong bale ng̃a guipálit sa lain. * Paghúna húna sa pagcaboótan arón macúha ang tuyo ng̃a guipanghináot. * Sinógdan sa mg̃a barlis ng̃a ióna sa mg̃a pagpíntal.
Tanto. = Pagcadagcó sa bisan onsa. * Hinúad sa bisan onsang sulat. * Bató ng̃a silbi sa pagtimáan sa mg̃a pagdáog sa mg̃a sugál.
Tañedor. = Ang magacáblit, ang magatáihop sa mg̃a tolónggon.
Tañer. = Pagcáblit, pagtáihop sa mg̃a tolónggon. * Pagbágting.
Tañido. = Ting̃og sa mg̃a tolónggon, sa mg̃a campana, &c.
Tapa. = Tabon, taclob sa mg̃a caban, sa mg̃a baul, &c.
Tapabalazo. = Songsong sa mg̃a bohó ng̃a guibúhat sa mg̃a bala sa mg̃a quilid sa mg̃a sacayán.
Tapaboca. = Sagpá, sumbag sa bába, sa camót ng̃a binúclar. * Polong ng̃a icapahílom sa lain ng̃a nagasuguílon.
Tapada. = Babáye ng̃a magadóngdong ug maáyo, arón díli sia hiílhan.
Tapadera. = Taclob sa mg̃a saro, sa mg̃a colon, &c.
Tapadero. = Taclob sa bisan onsa.
Tapadillo. V. [Cobertizo].
Tapadizo. = Pagcatábon, pagcadóngdong sa mg̃a babáye, arón díli sila hiílhan.
Tapador. = Ang magatáclob, ang magatábon, ang magasóngsong. * V. [Tapadera].
Tapadura. = Pagcatábon, pagcasóngsong, pagatáclob.
Tapafunda. = Tabon sa mg̃a pistola, sa mg̃a pusil ng̃a diótay.
Tapamiento. V. [Tapadura].
Tapapies. = Bisti ng̃a hatáas, ng̃a muábot hasta sa mg̃a tiil.
Tapar. = Pagtábon, pagtáclob, pagsóngsong. * Pagcágon cagon.
Taperujarse. = Pagtábon sa mg̃a babáye sa ilang nauong, sa oaláy caang̃áyan.
Taperujo. = Tabon ng̃a daótan.
Tapetado. = Color ng̃a molomaítom.
Tapete. = Baníg ng̃a diótay. * Tabon sa mg̃a lamesa, sa mg̃a caban, &c.
Tapia. = Pared, bongbong sa lonlon ng̃a yota ng̃a dinásoc ug maáyo.
Tapiador. = Ang magabúhat sa mg̃a tapia.
Tapial. = Hormáhan sa pagbúhat sa mg̃a tapia.
Tapiar. = Paglibót, paglícos sa bisan onsang lugar, sa mg̃a pared, sa mg̃a cota sa lonlon ng̃a yota ng̃a dinásoc ug maáyo.
Tapicería. = Cadaghánan sa mg̃a panápton sa igagáma, sa hilo sa buláoan con sa salapí, ng̃a guibúlac bulácan ug guinooátan sa mg̃a magacaláin lain ng̃a [[322]]dagoay. * Solód ng̃a pagatipígan sa mg̃a panápton ng̃a guiíng̃on carón.
Tapicero. = Ang magahábol sa mg̃a panápton ng̃a guiíng̃on carón, ug ang magabántay niána.
Tapiería. = Cadaghánan sa mg̃a tapia.
Tapioca. = Almidól ng̃a maputí caáyo, sa América.
Tapirujarse. V. [Taperujarse].
Tapirujo. V. [Taperujo].
Tapiz. = Panápton ng̃a dagcó sa balahíbo sa mg̃a carnero con sa igagáma, ug usáhay sa hilo sa buláoan con sa salapí, ng̃a guibólac bolácan ug guinooátan sa mg̃a dagoay ng̃a nagacaláin lain.
Tapizar. V. [Entapizar].
Taplo. = Pinggan.
Tapon. = Songsong.
Tapsia. = Tanóm.
Tapujarse. = Pagtábon sa nauong.
Tapujo. = Pagcatábon sa nauong. * Bisan onsang polong ng̃a icapaligás ligás. * Sa matúod.
Taque. = Pagcatonóg, pagcabánha sa mg̃a yaoíhan sa pagyáoe sa mg̃a tacop. * Pagcatóctoc sa mg̃a pultahán.
Taquigrafía. = Quinaárman sa pagsúlat sa pagcatúlin caáyo, sa paggámit sa mg̃a barlis ug mg̃a timáan ng̃a masáyon pagabuháton.
Taquigráfico. = Ang nahatong̃ód sa taquigrafía.
Taquígrafo. = Ang maálam sa taquigrafía.
Taquin. = Malimbóng̃on, malilímbong.
Taquinero. = Sogaról sa sugál ng̃a guing̃álan sa taba.
Tara. = Ang bahin sa timbang ng̃a macúha sa bisan onsa ng̃a pagatimbáng̃on, tong̃ód sa cabóg-at sa mg̃a pisi, sa mg̃a cajon, sa mg̃a balóyot, sa mg̃a puyo puyo ng̃a hingsórlan sa mg̃a manggar. * Palito, cahoy ng̃a pagasulátan sa mg̃a número, arón díli hicalímtan ang isip sa tagsa tagsa ca pagtímbang sa bisan onsa ng̃a pagatimbáng̃on.
Taracea. = Pagcasinámbag, pagcasácot sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain sa bisan onsa ng̃a pagabuháton sa mg̃a cahoy, sa mg̃a bató, &c.
Taracear. = Pagbúhat sa bisan onsa, sa pagsácot sa mg̃a cahoy, sa mg̃a bató, &c., ng̃a nagacaláin lain ug color.
Taragallo. = Cahoy ng̃a guibítay sa liog sa obán ng̃a mg̃a mananáp.
Taragozo. = Longsod.
Taragozajida. = Longsod ng̃a dagcó, ciudad.
Tarambana. = Táuo ng̃a boang boang, ng̃a cundátan caáyo.
Tarando. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa usá.
Tarángana. V. [Morcilla].
Tarantela. = Sones ng̃a oaláy caang̃áyan.
Tarántula. = Calaínan sa laoa laoa ng̃a himáac ug malála caáyo.
Tarantulado. V. [Atarantado].
Tarara. = Ting̃og sa bodyong, sa trompeta.
Tararira. = Calípay ng̃a sináctan sa mg̃a pagbánha ug mg̃a pagsínggit. * Táuo ng̃a cundátan.
Tarasca. = Dagoay sa saoa, sa bitin. * Babáye ng̃a malágsot, candátan ug sa maísog ng̃a gaoi.
Tarascada. = Pagcapáac, pinaácan. * Polong, balíbad ng̃a maháit ug maísog.
Tarascar. = Pagpáac, pagsámar sa mg̃a ng̃ipon.
Taravilla. = Tranca sa mg̃a tacop. * Bilic bilic. * Táuo ng̃a hinuguilánon caáyo, ng̃a mamólong sa oaláy casayóran ug cahológan. * Tabían.
Taray. = Cahoy.
Tarazar. V. [Tarascar]. * Pagsámoc. * Pagpalisód, pagpayógot.
Tarazo. = Ang bahin ng̃a napótol, ng̃a nabúlag sa bisan diin, pinótol sa bisan onsa.
Tarbea. = Solód ng̃a dagcó. [[323]]
Tardador. = Ang madúgay, ang magadúgay.
Tardanaos. = Isda.
Tardanza. = Pagcadúgay, pagcaláng̃an lang̃an.
Tardar. = Pagdúgay, pagláng̃an lang̃an.
Tarde. = Hapon. * Sa túig, sa tiempo ng̃a díli na mao, ng̃a díli macaígo.
Tardecica, ta. = Cagabihíon, harúul sa pagcasálop sa adlao.
Tardepiache. = Sa pagcadúgay caáyo, sa díli na tiempo.
Tardíamente. = Idem.
Tardío. = Ang madúgay sa pagábot. * Mahináyon, madugáyon.
Tardo. = Madugáyon, mahináyon. * Borong, ang díli macasábot.
Tardon. = Ang madúgay caáyo sa pagbúhat sa bisan onsa.
Tarea. = Tilía. * Buhat ng̃a pináhat, bináhin sa mg̃a magtotóon sa ilang mg̃a tinón-an. * Cacúgui sa bisan onsang buhat ng̃a canúnay.
Targum. V. [Interpretacion].
Tarida. = Calaínan sa sacayán.
Tarifa. = Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya, ug sa mg̃a derechos ng̃a ibáyad sa tong̃ód niána.
Tarima. = Tolónban, tonbánan sa mg̃a cahoy. * Tinócod sa mg̃a papán, ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a tiil.
Tarin. = Sicaoálo.
Tarina. = Pinggan ng̃a dagcó, sucarán.
Tarja. = Cahoy ng̃a pagabarlísan sa pagtimáan sa mg̃a otang sa mg̃a táuo ng̃a mamálit sila sa bisan onsa sa pagcainótang.
Tarjador. = Ang magatimáan sa mg̃a otang, sa pagbárlis sa tarja.
Tarjar. = Pagtimáan sa mg̃a otang, sa pagbúhat sa mg̃a barlis sa cahoy ng̃a guitagána niána.
Tarjero. V. [Tarjador].
Tarjeta. V. [Tarja]. * Papel ng̃a diótay ug pino, ng̃a sinolátan sa ng̃alan sa nagadála, ng̃a ibílin sa mg̃a baláy sa táuo ng̃a pagaduáuon unta, ug ng̃a oalá hiabótan sa ila, con ng̃a guipadála sa mg̃a ila sa adlao ng̃a guicatauóhan nila.
Tarquía. V. [Tarja].
Tarquin. = Ang yánang, ang lapoc, ang hugao ng̃a nahabílin sa lugar ng̃a guibaháan sa tubig.
Tarquinada. = Pagcalógos sa bisan cansang babáye sa pagcasalá canía.
Tarreñas. = Mg̃a batóng manípis ng̃a guisócsoc sa mg̃a báta sa mg̃a torlo sa ilang mg̃a camót sa pagpatonóg caníla.
Tarro. = Sorlánan sa yota ng̃a masínao, ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a matám-is. * Panácsan ng̃a pagagamíton sa mg̃a baquero sa pagpagátas sa mg̃a carnerong baye ug sa mg̃a canding.
Tártago. = Tanóm. * Calisód, cayógot. * Pagtíao ng̃a mabóg-at.
Tartajear. = Pagpamólong sa pagtaguílis sa obán ng̃a mg̃a letra sa mg̃a polong.
Tartajoso. = Yong̃it.
Tartalear. = Pagcoróg coróg. * Paglíhoc sa madalí caáyo. * Paglísang, pagcólba.
Tartamudear. = Pagyóng̃it, pagtóna tona.
Tartamudo. = Yong̃it, ang magatóna tona sa pagpamólong.
Tartana. = Sacayán ng̃a diótay. * Coche ng̃a guiátpan.
Tartáreo. = Ang nahatong̃ód sa impierno.
Tártaro. = Lalog sa bino ng̃a nahadócot sa mg̃a quilid ug sa sampot sa mg̃a sodlánan.
Taruga. = Mananáp sa Indias.
Tarugo. = Tutóc.
Tas. = Landasán sa pagbácbac sa salapí, sa buláoan, &c. [[323]]
Tasa. = Ang bili ng̃a guipabíli sa mg̃a ponóan sa bisan onsa ng̃a ibalígya. * Socod, batacán.
Tasacion. = Pagcabíli, pagcabótang sa bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya.
Tasadamente. = Sa pagsócod. * Sa pagcahápit.
Tasador. = Ang magapabíli, ang magabútang sa mg̃a bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya.
Tasajo. = Hioa sa carne ng̃a guiasínan ug guibúlad.
Tasar. = Pagpabíli, pagbútang sa bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya. * Pagbáyad sa tagsa tagsa ing̃on sa catarúng̃an, sa ing̃on sa ang̃ay sa caugalíng̃on ng̃a pahanóngdan.
Tascar. = Pagtonóg, pagbánha sa pagcáon sa mg̃a mananáp sa cumpay ng̃a guipacáon caníla. * Pagósap sa mg̃a cabayo sa preno. * Pagbalí sa panit sa cáñamo arón masáyon pagagalíng̃on.
Tasco. = Ang panit sa cáñamo.
Tasconio. V. [Talque].
Tasquera. = Pagcaáoay, pagcalális. * Tanguayán.
Tasquil. = Sinápsap ng̃a magamáy sa bató.
Tastara. = Dolodáhon ng̃a dolodagcó sa salabaro.
Tastaz. = Binócboc ng̃a icahínis sa mg̃a tumbága.
Tasto. = Daótan ng̃a lamí sa obán ng̃a mg̃a calán-on ng̃a napán-os.
Tatarabuelo. = Apóhan sa tohor.
Tataradeudo. = Caubánan, guinicánan, tigúlang ng̃a caráan caáyo.
Tataranieto. = Apó ng̃a itagótlo.
Tatas (andar á). = Pagsógod sa paglacát sa mang̃a báta.
Tate. = Nan, dan. * Mahínay hinay.
Tato. = Yung̃it. * Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa usá ca baboy ng̃a diótay, sa Guinea ug sa Indias.
Taumaturgo. = Táuo ng̃a cating̃aláhan sa iang mg̃a buhat.
Taurino. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a bacang toro.
Táuro. = Ang icadúhang timáan sa Zodiaco.
Tauromaquia. = Quinaárman sa pagatúbang ug sa pagpatáy sa mg̃a bacang toro.
Tautología. = Pagcaopód sa pagásoy sa moong casangputánan, sa mg̃a polong ng̃a nagacaláin.
Taxativo. = Ang magalibót sa bisan onsa.
Taz á taz. = Pagcatagílis sa usá ca butang sa lain ng̃a butang sa oaláy tolotónton.
Taza. = Panácsan, yahong, caldóhan. * Lugar ng̃a bolotáng̃an sa tubig sa mg̃a tobóran.
Tazaña. V. [Tarasca].
Tazmía. = Cadaghánan sa trigo, &c., ng̃a guihátag sa tagsa ca táuo ng̃a guipahátan sa mg̃a icapólo sa mg̃a bong̃a.
Tazon. V. [Taza].
[[Índice]]