T.
Tabac, oyeng8a.
Tabatierre, oyeng8atakk8a.
Table, och8engaha ondekonniata.
Tableau, ong8é hayataa.
Tache, macule, ohnâra.
Tache, je, gnosserach, chnosserach, chagonosserach; je tache,——.
Taillant de hache, kahiontagué.
Taille, pierre de, kanenhia cheronni.
Taille, je, en piece l'ennemi, voyez piece; coupe par piece,——.
Tais, je me, ti8agatierin, tisatierin, tihotierin.
Talon, le, horadigué.
Tambour, kahonchera.
Tambourinne, je, koncherahech, chonchera etc, hahonchera.
Tamis, onakta; je tamise,——.
Tandisq, tcha heu hahonissé.
Tant, nêtonion; tant que je vivrai, tcha hen hionissé engonhek.
Tante, agrahak, sarhak, horhak.
Tapisserie, deyeyencheratonk8a.
Tapisse, je, deguiencheratonch, dechiencheratonch, deyayen.
Tard, onen ôgaak.
Tari, osté; je taris, guestata, chestata, hachtata.
Tas, ogate, vel kaguèhron; je mets en tas, kehronha, chkeronha, sharonha.
Tasse, eneguirhata (à boire) atgien (plat.)
Tâte, je, guenniadatch, chenniadatch, henniadatch.
Tâtons, a,——.
Taupe, dginiagarinha.
Taureau, tionhonchk8aront (boeuf) onhonchiata (non tourné.)
Taie, j'ai une, sur l'oeil, hagnecho, sanecho, hônêcho.
Teins, je, gassoch, chassoch, hassoch.
Teinture, onssôk8a.
Themoin, je suis, gatondé, satondé, hôtondé.
Tempeste, ga8ennotaties oustara degondiechti.
Temps,
le, onenda;
il est temps, onen haron;
il n'est pas temps, ason haron;
pour quelque temps, endgionissea;
beau temps, onendio, onenda hetken;
il viendra un temps, end8endondié;
tout d'un temps, keng8atô;
dans peu de temps, keng8atà kendgik;
depuis le temps, tcha noâ honissé;
de notre temps, hagon henion (sans envie) hotiguen
(ceux qui tout veu);
de tout temps cela a été, hotonh8entgionni tot, chigarihotin.
Tendre, mol, ôhrodin.
Tend, je, un filet, gataarok, chataarok, hataarok; je tends une ligne, gatchirok, chatchirok, hatchirok; je tend une peau, gueseratonk, cheseratonk, hasseratonk; je tend un fusil, kehonratonk, chechonratonk, hachonratonk.
Tiens, je, guiena, chiena, hayena; je me tiens debout, ikta, ichta, hata; il ne tient qu'a toi, is enchennonktonk.
Tente, pavillon, kagarinha ganoncha.
Tente, je, je debauche, kenigonrodag8ach, chenigon etc, chagoni.
Terme, borne, kanedgiôta.
Terminé, outeri8ichiahi; cela se termine, la tô oterihokta.
Terni, hiate (pas) dehyostatek (clair); je ternis ma reputation, gadatkenronnionk, chadatkenronnionk, hadatken.
Terrasse, keyonh8enda hochta.
Terre, ôhetta; toute la terre, 8entgia g8egui (toute.)
Terroir, ohetta.
Themoigne, je, gri8atachionch, chri8atachionch, hari8atachionch.
Tête, onon8aa; le devant, 8kentgiagné; le derriere, hénon, vel chagué; je casse une tête, kenon 8ariakonk, chenon8aria etc, chagonon etc; je romps la tête de bruit, kenon8aktanik, chenon8aktanik, chagonon8ak; tête a tête, deyadenon hara neguen; la tête de l'armée, kanenraguenhiata.
Tete, je, gnonguerha, chnonguerha, hanonguerha; je donne à teter, kenonguerhata, chenonguerhata, chagonon etc.
Teton, ononrachia.
Tiede, eau, onega tarihen.
Tien, le, is sa8en; prend tien, k8a vel dgièna.
Tiers, le, achen na degayagui.
Tige, ohion8aa.
Tigre, kendachech gona, vel guenhrach.
Timide, je suis, gatchens, chatchens, hatchens.
Tirre bourre, enenhiatakk8ata.
Tire, je, quelque chose, gatironta, chatironta, hatironta; je tire un fusil, kechonrah8ach, chechonrah8ach, chachonra etc; je tire quelqu'un, keyatatironta, cheyatatironta, chagoyata etc; je tire an blanc, degrondyag8ach, dechrondoyag8ach, deharon etc.
Tison, allumé, okonkono; tison mort, oss8en.
Toi, is.
Toit de maison, ganonchakohronh8i.
Toison de mouton, tioti nagaronton hôgonn8a.
Tombe, henonta.
Tombe, je, guiatenha, chiatenha, hayatenha; je fais tomber, kedagueratta, chedagueratta, chagodagueratta.
(Ton, ssa8en.)
Tondu, kagonhiagui.
Tonneau, ganakkoanen.
Tonnerre, gachagayondes, vel hihron.
Tonne, il, hihnon ka8ennotatié.
Torche, je, gragueh8ach, chrague8ach, harague8ach.
Torchon, herague 8achta.
Tords, k8adasech, chk8adasek, hak8adasech.
Torrent, onah8âte.
Tort, tortu, teyat, chaktonk, vel deyotk8adon; j'ai tort, i ongri8anhik.
Tôst, trop tôst, ochnoré.
Touchant, je parle touchant cela, haguetaa hakk8i.
Touche, je, kenotias, cheniotas, henniotas; je suis touché, de8agnigonranonson, desanigohra etc, dehonigonra etc; j'y touche, aguiataneguin, chiataneguin, hoyataneguin.
Toujours, tiotkont.
Tour, je fais le tour, degat8atassé, dechat8atassé, dehat8atassé.
Tour, unne, ganigaktota.
Tour à tour, dziéhiadata chongué; autour de la ville, dediodenatatassé.
Tour, je fais, piece, keyeronk, cheyeronk, chagoyeronk.
Tourmente, je, quelqu'un, dekeyeronnionk, decheyeronnionk, dechagoyeronnionk; je tourmente un patient, keronhiaguenta, cheronhiaguenta, chagoron.
Tourné, outkarhat8en.
Tourne, je, kkarhat8ach, chkarhat8ach, hakarhat8ach; je tourne autour, gat8atasech, chat8atasech, hat8atasech.
Tourterelle, tchiourha.
Tousse, je, gassakha, chassakha, hassakha.
Tout, ag8ekchih8en, vel ag8egui;
je donne tout, guechatta, chechatta, hachatta;
tous les jours, hade8entaguek;
tous les mois, hade8ennitaguek;
partout, g8atigag8egui;
tout juste, netôdgik.
Tout à fait, hadegagondo.
Trace, ouhaté.
Trace, je, guianata, chianata, hayanata.
Trafique, je, degatatah8é, dechatatah8é, dehatatah8é.
Trahis, je, dekenigonraseraha, dechenigonraseraha, dechagon.
Traitre, dehanigonraseraha.
Trajet d'eau, deyehiayakta.
Trainne, unne, gasserèta.
Traine, je, gasseré, chesseré, hasseré; je traine quelqu'un, keyatisseré, cheyatisseré, chagoyatisseré.
Traire, gnong8atakkach, chnong8atakkach, hanong8a etc.
Trait, fleche, kahechkaa.
Traite d'un jour, sahoyôndakk8i.
Traite, je, je festine, gatenniota, chatenniota, hatenniota; je traite des marchands, gatenninonk, chatenninonk, hatenninonk; je traite, je soigne, kedgiens, chedgiens, chagodgiens.
Traitre, dehanigonrasseraha.
Tramontane, je perd la, gnigonrattonta, chenigonrattonta, honigonrattonta.
Trame, je, grihonniaha, chrihonniaha, harihonniaha.
Tranchant, kahionta.
Tranche, unne pour couper la glace, he8ichientakk8a; de viande, dgio dgio k8ata.
Tranche, je, de la glace, k8ichienta, ch8ichienta, shah8ichienta; je tranche de la viande, dek8araritta, dech8araritta, dehohararitta.
Tranquille, schkenon hononktonnionk.
Transfere, heren kah8itta, cha8itta, ha8itta.
Transi, je suis, haguiadondakta, sayadondakta, hoyadondakta.
Transplante, skeniota, scheniota, shaniota.
Transporter, id, transferer
Transporté de plaisir, de8agueniadissonk tcha, ongonh8esk8anik.
Travaille, je, haguiodé, sayodé, hoyodé.
Travers, de, degaronh8a.
Travers de doigt, un, dgieniada tcha na deguiatere.
Traverse, je, d'outre en outre, dekeyatongotta, decheyatongotta, dehayatongotta; je traverse unne rivierre, deguionhiakch, dechionhiakch, dehayonhiakch; je traverse le bois, degonniakch, dechonniakch, dehonniakch.
Travestis, je me, agoyagatia dondakk8a.
Trefle.
Treize, 8assin achen kahré.
Tremblement de terre, ah8entgiondâtâ.
Tremble, je, haguiadondata.
(Tremble, le, oncratkarêhi.)
Trempe, je trempe unne hache, sak8aheg8a ask8êchia.
Trenche, je, je coupe, krenach, chrenach, harenach.
Trente, achen ni8assin.
Trepasse, je, guiheyons, chiheyons, henheyons.
Tresaillis, je, voyez transporté de joye.
Tresse, unne, dgi8stenserata; je mets en tresse, guechtenseronniaha, chechtenseronniaha etc.
Tressé, karaskenti; je tresse de la filasse, graskentonniaha, chraskenton, harasken.
Triche, je, hag8ennata, cha8ennata, hah8ennata.
Trie, je, degoriachionch, dechoriachionch, dehoriachionch.
Triple, hachenk nionk achen nôa songotta.
Triste, je suis, gnigonrahetken, chnigonrahetken, honigonra etc.
Tripes, les, oyonra.
Troc, ondatatah8e; bon troc, deondatatah8ihio.
Trois, achen; troos à trois, achen chon; trois fois, achennion; de trois en trois jours, achen chen nenguen hatié.
Trompe, je, quelqu'un, kenigonrtanik, chenigon, chagonig etc; je me trompe en parlant, heren nôa gatoria.
Trompeur, hanigonrhata.
Trompette, hotonrag8aton.
Tronc d'arbre, kchinota.
Tronçon, degoyagui.
Trop, hisso, adgik; trop peu, 8dgidacht8i.
Troque, je, degatatah8e, dechatatah8e, dehatatah8e.
Trotte, je, ktakhé, chtakhé, hatakhé.
Trouble, je, l'eau, gnegata, chnegata, hanegata; je trouble la terre, konh8entgia, hetkenta, chonh8entgia, oh8entgia; troublé, hongonratton; je me trouble en parlant, degatat nigonra h8enriek dechatat etc, dehatat.
Trou, je fais un, kchatonniaha, chechatenniaha, hachatonni etc.
Troupe, unne, kaninhra.
Trousse, je, kehedchodag8ach, chehedchodag8ach, chagohed etc; je me trousse, gadekarichchionch, chadeka etc, hadeka.
Trouve, je, gorinha, chorinha, horinha, vel gatchonnionch; je vas trouver, sakeyatorinsere, 8acheyatorin etc, 8achagoyato; je trouve bon, onkkah8a; j'aprouve, hagrihsi8sek; je me trouve bien, agatchennonni, satchennonni, hatchennonni; je trouve à redire, keyatoendeta, cheyatoendeta, hoyatoen.
Truite, kanodgionk gôna.
Truïe, k8ichk8ichi guenhron.
Tu, toi, is.
Tué, gonhario; je tue une bete, grioch, cherioch, harioch; je tue quelqu'un, kerioch, cherioch, chagorioch; je me tue, gataderioch, chatadorioch, hataderioch.
Tuyeau, kahatadakk8en.
Tumeur, ódôh8a.
Tumulte, gokennichiahi goderistaha.
Turbulent, hadehorih8a hienton.