SCENA V
Aniela, Gustaw
GUSTAW
kałamarz, pióro, papier itd. w ręku
Otóż jest wszystko, bierzmy się do dzieła.
ANIELA
Przestrzegłam Klarę.
GUSTAW
na stronie
Przednio!
głośno
A jak powie?
ANIELA
Komu, i na co?
GUSTAW
Mojemu stryjowi.
ANIELA
Ja ręczę za nią.
GUSTAW
Jakże to przyjęła?
ANIELA
Rzewnie płakała.
GUSTAW
Ja tym łzom nie wierzę.
I któż jej winien? Albin kochał szczerze.
ANIELA
I dotąd kocha.
GUSTAW
O, nie kocha wcale.
ANIELA
Ja to wiem lepiej.
GUSTAW
Kocha, lecz nie Klarę.
ANIELA
Kogo?
GUSTAW
Hm! kogo?
po krótkiem milczeniu
Zamilczę w tej mierze.
ANIELA
Bajkę ktoś zrobił, proszę mi dać wiarę.
Albin nasz sąsiad, bawi tutaj stale,
Wiemy gdzie bywa, jego związki znamy.
GUSTAW
zmuszony
Kiedy więc szczerze z sobą mówić mamy:
Albin się kocha — lecz się kocha w tobie.
ANIELA
We mnie?
GUSTAW
Tak, w tobie; — ledwie że nie skona,
Nie ma co gadać, — to rzecz dowiedziona.
ANIELA
Ależ dla Boga, tak nagle w tej dobie...
GUSTAW
Zmienił się z wolna, bo możnaż lat tyle
Wzgardę odbierać w tak przykrym sposobie,
A miłość w jednej zachowywać sile?
Możnaż przy tobie lube spędzać chwile,
Twą dobroć, wdzięki... a jednym wyrazem,
Możnaż cię poznać i nie kochać razem?
Powiedzże sama.
ANIELA
Zabawne pytanie!
po krótkiem milczeniu
Mnie zatem kocha?
GUSTAW
z pośpiechem
Ale ja ci radzę,
Nie wierz mu wcale — zmienne to kochanie,
Które w odporze czerpa38 swoją władzę.
ANIELA
Klarze przysięga.
GUSTAW
Ze snu jeszcze drzemie.
ANIELA
Wzdycha.
GUSTAW
Przez grzeczność.
ANIELA
Płacze.
GUSTAW
Nałóg.
ANIELA
Ale...
GUSTAW
Pewnie.
ANIELA
biorąc pióro
Piszmy więc.
GUSTAW
z uczuciem
Anielo kochana!
po krótkiem milczeniu, gdy Aniela okazuje zdziwienie
Pisz z łaski swojej.
ANIELA
Myli mnie to imię.
napisawszy, do siebie
Mnie? kocha?
GUSTAW
z zazdrością
Czyliż Albinowskie żale,
Dary wzgardzone, niegodna odmiana,
Zająć potrafią, pochlebiać ci mogą?
ANIELA
Czym zasłużyła na takie pytanie?
GUSTAW
Przebacz, zbłądziłem uniesiony trwogą,
Bo ja wiem, jakiej duszy twojej trzeba;
Ukocha więcej, niż wyrazić zdoła,
Choć każdy wyraz miłością się stanie.
ANIELA
Piszmy więc.
GUSTAW
Piszmy — „Dobroci anioła
W naszem nieszczęściu zsyłają nam nieba:
Wziął pióro w rękę nieść ulgę tęsknocie...”
ANIELA
Ależ mnie tego pisać nie wypada.
GUSTAW
Wszak to ja piszę — a potem, w istocie,
Jakież ci imię moje serce nada,
Za twoją dobroć, za dobrodziejstw krocie?
ANIELA
Piszmy więc.
GUSTAW
Piszmy — „Nie bądź już w obawie;
Osoba, z którą stryj chciał mnie ożenić,
Nienawidzi mnie...”
ANIELA
Nie, panie Gustawie.
GUSTAW
Jakże napisać?
ANIELA
Potrzeba odmienić.
GUSTAW
Popraw, jeśli chcesz.
ANIELA
O, chętnie poprawię.
GUSTAW
czyta przez ramię
„Sprzyja”.
biorąc za rękę
Czy pewnie?
ANIELA
wyciągając rękę z wolna
Trzebaż słów koniecznie?
GUSTAW
Znasz mnie więc teraz.
ANIELA
I jak!
GUSTAW
To poznanie
Czy kiedyś, z czasem, przyjaźnią zostanie?
ANIELA
Jest i zostanie.
GUSTAW
ze wzrastającym zapałem
Zawsze? Wiecznie?
ANIELA
Wiecznie.
GUSTAW
Dosyć już tego, precz wszelkie ukrycie!
Kocham, Anielo, kocham cię nad życie.
ANIELA
odsuwając się zdziwiona
Jak to?
GUSTAW
pomiarkowawszy się, spokojnie
Pisz z łaski swojej.
ANIELA
nachylona nad papier — po krótkiem milczeniu przypominając sobie
Jak tam było?
Kocham...
GUSTAW
Ach, powtórz!
ANIELA
Kocham cię nad życie;
Wszak tak? A dalej?
GUSTAW
Dalej? — Wierzyć miło.
ANIELA
Piszmy więc.
GUSTAW
Piszmy — lecz błądzisz w wymowie.
Niech głos czuć daje myśl zamkniętą w słowie,
A wyraz: kocham — obowiązki człeka
Ku sobie, ludziom i Stwórcy wyrzeka:
Możnaż ozięble wymówić go kiedy?
Ty kochasz matkę, brata, przyjaciela.
Ja ciebie, ty mnie; dla próby więc tedy
Całą mu wartość niech twój głos udziela
I ku mnie zwróci.
ANIELA
patrząc na niego
Kocham.
GUSTAW
Czucia mało;
ucząc ją, z uczuciem
Ja ciebie kocham.
ANIELA
czulej
Kocham.
GUSTAW
Zbyt nieśmiało.
ANIELA
Ach kocham, kocham.
GUSTAW
Coraz lepiej, brawo!
Powtarzaj często, douczysz się wprawą.
ANIELA
Piszmy więc.
GUSTAW
Piszmy.
ANIELA
Ktoś idzie.
GUSTAW
Nie.
ANIELA
wstając
Słyszę.
GUSTAW
całując w rękę
Na potem.
Odbiega.
ANIELA
za nim
List! list!
wracając
Jak on dobrze pisze!