DIAGRAM 96.
gwarantuje zwycięstwo białym i remis czarnym, tak więc:
(A) Czarne zaczynają
Czarne Białe
(1) b2-c3
Wydaje się, że jest to najlepsze posunięcie czarnych; jeżeli zagrają e1-d2, białe odpowiedzą c5-d4 uzyskując bardzo silną pozycję.
(1) … d8-e7
(2) e1-f2 e7-f6
(3) f2-e3 f6-e5
(4) c3-b4 e5-d4
Remis.
(B) Białe zaczynają
Czarne Białe
(1) … d8-e7 (2) e1-f2 e7-f6 (3) b2-c3 b6-a5 (4) f2-e3 f6-c5
Blokada.
+———————————————————-+
8 | | o | | | | | | o |
|———————————————————-|
7 | * | | o | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | * |
|———————————————————-|
1 | * | | | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 97.
Z powyższych wyjaśnień jasno wynika, że w razie wymiany, posunięcie pozostaje niezmienione jeżeli zbijane kamienie były zlokalizowane w tym samym systemie, natomiast zmienia się jeżeli zbijane kamienie należały do różnych systemów.
Czasami zdarzają się wyjątki od tej zasady ze względu na bierki nie mające mobilności, np. w pozycji przedstawionej na diagramie 97 gdzie czarne, mając posunięcie, przegrywają, ponieważ ich kamień na a7 jest zablokowany.
TRZECIA POZYCJA
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | o | | | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
5 | oo | | ** | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
3 | oo | | ** | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 98.—Białe zaczynają i wygrywają .
Białe mając przewagę kamienia wydają się mieć zapewnione łatwe zwycięstwo; ale biorąc pod uwagę trudności z doprowadzeniem kamienia do koronacji na damkę, droga przed nimi jest trudna.
Jeżeli usunąć damki z c3 i a3, białe w ogóle nie są w stanie wygrać, ponieważ czarna damka będzie poruszać się w tę i z powrotem pomiędzy c5 i d6. Widać więc jasno, że wymuszenie wygranej w pozycji diagramu może się dokonać tylko w kooperacji z damką na a3.
Inną kwestią do rozważenia jest to, że następująca pozycja będzie oznaczać remis jeżeli ruch mają białe.
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
5 | o | | oo | | oo | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | ** | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | ** | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 99. Białe nie są w stanie utorować sobie drogi ponieważ nie mogą zagrozić wymianą. Metoda, przy pomocy której białe mogą zagrozić wymianą damki na c5 w przykładzie trzeciej pozycji pokazanym na diagramie 98 jest następująca:
Czarne Białe
(1) … a5-b6
(2) c3-d4 b6-c7
a3-b2 nie będzie miało sensu ponieważ c5-d6 wymusi ponownie b2-a3.
(3) d4-c3
Jeżeli d4-e5 to białe wygrywają poprzez c7-d8
(3) … c7-b8
c7-d8 spowoduje remis poprzez (4) c5-d6, a7-b6; (5) d6-c7, b6-a5; (6) c7-d6, a3-b4; (7) c3-d4, etc.
(4) c3-d4 a3-b2
(5) d4-e5 b8-c7
(6) e5-d4 c7-d8
(7) d4-e5 b2-c3
(8) e5-d6 c3-d2
(9) c5-d4
To lepsze niż pozwolenie na połączenie damek.
(9) … a7-b6
(10) d6-c7 b6-a5
(11) c7-d6 d2-e1
(12) d4-c3 e1-f2
(13) d6-c5 f2-e3
jeżeli poruszą inną damkę czarne mogą zremisować poprzez c5-b4.
(14) c5-d6 e3-f4
(15) d6-c5
Czarne szybko przegrają jeżeli pozwolą na marsz białego kamieniami
(15) … f4-e5
Groźba wymiany
(16) c5-b6
Jedyne posunięcie pozwalające wymiany uniknąć.
(16) … e5-d6 (17) b6-a7 d6-c5 (18) a7-b8 d8-e7 (19) b8-a7 e7-d6 (20) a7-b8 d6-e5 (21) b8-a7 c5-d4
(22) c3-b2 a5-b4 i nie można przeszkodzić białym w koronacji kolejnej damki.
Wcześniejsze ustawienie trzeciej pozycji pokazane jest na diagramie 100.
+———————————————————-+
8 | | o | | | | o | | |
|———————————————————-|
7 | | | * | | * | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | * | | | | |
|———————————————————-|
5 | | | oo | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 100.
Białe wygrywają poprzez
(1) … c5-b6
(2) c7-d8 b8-a7
(3) d6-c7 f8-d6
(4) c7-b8 d6-e5
(5) b8-c7 b6-a5
(6) c7-d6 c5-d4, etc.
CZWARTA POZYCJA
Mimo iż białe mają przewagę kamienia, mają ogromne trudności w wygraniu ze względu na słabą pozycję kamienia na a3. Czarny kamień na c1 utrzymuje je w szachu nie będąc osłabionym w swojej efektywności względem centrum szachownicy.
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | oo | | |
|———————————————————-|
3 | o | | oo | | oo | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | * | | ** | | ** | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 101.—Białe mają ruch i wygrywają
Jeżeli czarne są na posunięciu, białe w ogóle nie mogą wygrać ponieważ nie będą w stanie usunąć czarnych damek. W obecnej sytuacji (ruch białych) wygrywają one przez poświęcenie, z którym często mamy do czynienia w końcówkach typu 4 damki przeciw 3.
Czarne Białe
(1) … f4-g3 (2) g1-h2 g3-h4 (3) h2-g1 c3-d4 (4) e1-f2 e3-f4 (5) g1-h2 d4-e5 (6) h2-g1
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | oo | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | oo | | oo |
|———————————————————-|
3 | o | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | ** | | |
|———————————————————-|
1 | | | * | | | | ** | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 102. Nie pomoże czarnym zagranie f2-e1 ze względu na h4-g3; (7) h2-g1, g3-h2; (8) e1-f2, f4-g5; (9) f2-e1, g5-h4;(e3) e1-f2, e5-d4; (c3) f2-e1, d4-e3, etc.
(6) … f4-g3
(7) f2-e1 g3-h2
(8) e1-f2 e5-d4
(9) f2-e1 d4-e3
To jest istotne posunięcie, które wymusza zwycięstwo.
(10) e1-f2
gdyby było e1-d2, białe wymieniłyby poprzez h4-g3
(11) … e3-d2
Tylko przy pomocy tego sprytnego poświęcenia białe mogą wygrać partię. Po (12) c1-e3 białe grają h2-g3, a jeżeli odpowiedzią czarnych będzie (13) f2-e1, białe uzyskają „dwa na jednego” poprzez g3-f2. Tak więc czarne nie mogą uczynić nic lepszego niż grać (13) e3-d4, g3-e1; (14) d4-c5, etc., i postawić damki w każdym podwójnym narożniku. Białe wygrają wtedy tak jak to zostało wyjaśnione w rozdziale dotyczącym elementarnych końcówek.
Czwarta pozycja skutkuje remisem tylko wtedy, gdy kamień utrzymywany jest na a3 lub h6, w zależności od tego czy czarne czy też białe są stroną słabszą. W trzeciej pozycji utrzymywanie kamieni na tych polach jest bezużyteczne, ale czasami można uzyskać remis utrzymując je na a5 lub h4.
W obronie dwóch damek przeciwko dwóm oraz kamieniowi, strona słabsza musi mieć ruch w systemie, w którym kamień jest związany. W następującej pozycji będzie remis jeżeli białe mają posunięcie.
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | | | | | | | oo | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | oo | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | ** | | * |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | | | ** | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 103. Gdyby ruch miały czarne, mogłyby wygrać poprzez (1) h4-g5, f6-h4; (2) f4-g3.
Na diagramie 104 posunięciem remisującym jest c7-d8. Gra może przebiegać jak następuje:
(2) a5-b6 d6-c7 (3) b6-a7 c7-b8 (4) f8-e7 d8-c7 (5) f6-e5 c7-b6
+———————————————————-+
8 | | | | | | ** | | |
|———————————————————-|
7 | | | oo | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | oo | | ** | | |
|———————————————————-|
5 | * | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 104.—Białe mają ruch.
(6) e7-d6 b6-a5 i białe poruszają się w tę i z powrotem pomiędzy b6 i a5. W pozycji diagramu 105 białe remisują poprzez:
(1) … d6-c5 (2) a7-b8 c5-b6 (3) d2-e1 b6-c5 (4) e1-f2 c5-b6 (5) f2-g3 b6-c5 (6) g3-f4 c5-b6 (7) f4-g5 d4-c5
b8 d8 f8
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | | h8
|———————————————————-|
7 | ** | | | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | oo | | | | | h6
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | oo | | | | | h4
|———————————————————-|
3 | * | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | ** | | | | | 5
|———————————————————-|
1 | | | | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 105.—Białe mają posunięcie.
Zmiana obrońcy
(8) g5-f6 c5-d6
i czarne nie mogą się ruszyć.
PIĄTA POZYCJA
Białe mają ruch i wydaje się oczywiste, że przegrają jeżeli ruszą swój kamień z c7, pozwalając czarnym na odpowiedź c3-d4. Jedynym sposobem uratowania partii jest poświęcenie kamienia na a5 poprzez a5-b4. Wyniknąć może następująca gra.
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | | | o | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | | | | | o | | o |
|———————————————————-|
5 | o | | o | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | | * | | * |
|———————————————————-|
3 | * | | * | | * | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 106.
(2) c3-a5 c7-d6
(3) a5-b6 f6-e5
(4) b6-c7 e5-g3
(5) e3-f4
Uniemożliwienie d6-e5
(5) … g3-f2
(6) c7-d8 f2-e1D
(7) d8-c7 e1-f2
Białe nie mogą ocalić kamienia, tak więc gonią przeciwnika.
(8) c7-e5 f2-g3
(9) h4-g5 c5-d4
(10) e5-c3 g3-e5
(11) g5-f6 e5-g7
(12) c3-d4 g7-f6
Remis. Białe przegrałyby po h6-g5, jako że po (13) d4-e5, g5-h4; (14)
e5-f4, g7-f6; (15) a3-b4 nie mogłyby odzyskać podwójnego narożnika.
Następny diagram przedstawia problem, który można by nazwać SZÓSTĄ
POZYCJĄ.
+———————————————————-+
8 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
7 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
6 | | oo | | | | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | o | | ** | | | | |
|———————————————————-|
3 | o | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | | | | ** | | | | |
|———————————————————-|
1 | | | * | | | | | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 107.—Czarne mają ruch, a białe remisują.
Czarne grają
(1) d2-e1
zagrażając (2) c1-d2 i (3) d4-c3. Białe mogą temu zapobiec tylko poprzez
(1) … b6-a5
Teraz c1-d2 da tylko remis ze względu na b4-c3.
(2) e1-f2 a5-b6
(3) f2-e3 b6-a5
Znowu trzeba zapobiec c1-d2.
(4) e3-f4 a5-b6
(5) f4-g5 b6-c7
Tym razem b6-a5 przegrywa, ponieważ czarne mogą odpowiedzieć (6) g5-h4,
a5-b6; (7) c1-d2, a3-b2; (8) d4-c3.
(6) g5-h4 c7-b8
Unikanie c7-b6, które spowodowałoby przegraną poprzez (7) c1-d2
(7) h4-g3 b8-c7 (8) g3-f4 c7-b6 (9) f4-e5 b6-c7 Remis. Białe muszą wypatrywać c1-d2 i uważać aby zagrać b6-a5 we właściwym momencie, po to by przeprowadzić wymianę b4-c3 jeżeli zagrane zostanie c1-d2. Jednocześnie muszą uważać na ruch b6-a5 jeżeli czarne damki są na polach d4 i h2 lub d4 i h4, inaczej czarne mogą odpowiedzieć h2-g3, a5-b6; c1-d2, d4-c3.