SCENA 5
Z lewej strony wchodzą: Najstarszy otoczony Ludem, kilku Kapłanów, Mieszczanie i Kobiety. — Assad, Daniel, Samaja. — Poprzedzający.
NAJSTARSZY
Słuchajcie, wszyscy Betulii mężowie,
Co arcykapłan Jojakim w mym słowie
Wam zapowiada.
ASSAD
O! Arcykapłana
Dobra chęć wszystkim nam zarówno znana:
On się otoczyć rad by lwów tysiącem,
By sam tym snadniej mógł zostać zającem;
Lecz mnie pociecha ta znaczy jedynie,
Która ze zdrojów za wałami płynie.
NAJSTARSZY
On wam wspomina wielkiego Mojżesza,
Który nie mieczem, jak myślała rzesza,
Lecz nie straciwszy jednego człowieka,
Samą modlitwą zwalczył Amaleka:
To waszej zleca Jojakim pamięci.
Nie lękajcie się ni miecza, ni tarczy;
Słowo świętego do zwycięstwa starczy.
ASSAD
A gdzie jest Mojżesz, gdzie są nasi święci?
NAJSTARSZY
I macie pomnieć43 w swym pobożnym męstwie,
Że świętość Pana jest w niebezpieczeństwie!
ASSAD
Jam myślał, że Pan strzeże naszej bramy,
A ninie44 słyszę, iż my go strzec mamy!
NAJSTARSZY
A przede wszystkim on wam przypomina,
Że choć was odda Pan w moc poganina,
Zniszczyć was z mieniem i ciałem poleci,
Nie lękajcie się: Pan was wynagrodzi
Na waszych dzieciach i na dzieciach dzieci,
W potomku, który w sto lat się urodzi.
ASSAD
Kto mi poręczy, że z krwi mego syna
Nie wzrośnie jaka niegodna drużyna,
Która szyderstwem pamięć mą zbezcześci,
Że ja się w grobie przewrócę z boleści.
Twe usta drgają, wzrok twój ćmi się, człecze;
Ząb zębem słowo twe na poły siecze,
Kryjące przestrach: i chcesz wmusić nam
Odwagę, której pozbawionyś sam?
Niechże i ja też odezwę się z raz,
I nie za siebie, lecz za wszystkich nas!
Idź, każ otworzyć miasto. Tak, poddanie
Obudzić może litość w tym tyranie;
Kiedy te rygle daremnie nas strzegą.
Mówię za wszystkich, za brata niemego,
Za starce, dzieci, niewiasty. Więc prowadź
Wszystkich nas ku tej nieszczęśliwej bramie!
obraca się do ludu
Nic słusznież mówię, co?
AMMON, HOZEA I BEN
Słusznie.
DANIEL
który od wejścia trzymał się Assada, raptem odrywa się odeń
On kłamie!
Ukamienować go! Ukamienować!
WSZYSCY
w różnych grupach, z poruszeniem, ręce wznosząc do góry
Cud!
AMMON, HOZEA I BEN
Wszak to niemy?
ASSAD
z przerażeniem patrząc na brata
Tak, ślepy i niemy!
Nie rzekł ni słowa, odkąd z nim żyjemy.
DANIEL
Tak, jest to brat mój; lecz wy go nie znacie!
Karmił mnie, poił, dał mi kącik w chacie,
I odzież na grzbiet. On i dniem, i nocą
Ratował, słodził mą dolę sierocą.
Podaj mi rękę, czuły, drogi bracie,
I stąd czym prędzej do domu mnie prowadź.
Kiedy Assad podchodzi, by mu podać rękę, Daniel jakby z przestrachem wyrywa ją i woła wielkim głosem:
Ukamienować go! Ukamienować!
ASSAD
Biadaż mi! Dola moja dokonana.
Przez usta niemych przemawia duch Pana!
Ukamienujcież mnie, jak wyrzekł niemy!
DANIEL
Ukamienujcie!
WSZYSCY
Ukamienujemy!
Lud tłoczy się za nim, rzucając kamieniami, których odgłos coraz bardziej oddala się i cichnie.
SAMAJA
śpiesząc za niemi
Co wy czynicie?
znika
DANIEL
w natchnieniu
Przychodzę — Pan rzecze.
A skąd przychodzi, nie pytaj, człowiecze.
Azaż45 myślicie, iż ja łudzę was?
Ja wiem i ślepe widzą moje oczy,
Kiedy ma nadejść dla was zbożny czas!
AMMON
Prorok! Słuchajcie!
WSZYSCY
Proroczy, proroczy!
DANIEL
Pod moją pieczą wyrośliście żywo,
I wybujali niby kłosy w lecie;
Wy, trud rąk moich — jakoż rozumiecie,
Że ja was oddam poganom na żniwo?
O nie! Cieszcie się! Kłosy me poranna
Odwilży rosa: wstaniecie!
LUD, AMMON, HOZEA I BEN
rzucają się na ziemię z okrzykiem:
Hosanna!