Zakończenie
Trudno zacząć opowiadanie, trudniej skończyć. Ileż w jeden rok tylko stało się rzeczy ciekawych! A jeśli lat takich upłynie dziesięć, piętnaście?
Jak bardzo zmienić się musieli nasi rycerze honoru! Co dzieje się z nimi, gdy dorośli: czy stali się sławni? Czy Olek został wierny Mani, czy zapomniał o małej poetce?
Olek ożenił się z Manią, pracuje w fabryce Kunca. Był strajk, Olek był delegatem — wysłano go na trzy lata do Rosji; kiedy wrócił wreszcie, chcieli go wybrać towarzysze na posła. Więc się spełniły marzenia: naprawdę został wodzem; a choć jego armia nie ma bagnetów ni armat, jest mimo to liczna, silna, waleczna.
Mania jest robotnicą w fabryce dywanów, pamiętnik jej drukują w gazecie. Mania zawsze umiała opowiadać ciekawie — pięknie opisała swoje przygody. Byle czego nie zechce przecie gazeta drukować...
A Władek, który miał być sławnym doktorem?
„Nie zostałem doktorem — pisał w liście do Olka i Mani — jestem posługaczem szpitalnym, ale za to sławnym”.
Długa to historia, w jaki sposób wsławił się Władek jako posługacz szpitalny.
Zgłosił się Władek, że chce pracować w szpitalu. Robił swoje — był posłuszny, cichy i chętny do pracy. Nikt o nim nie wiedział — ot, zwykły posługacz, jak każdy.
Aż pokłócił się raz Władek z siostrą miłosierdzia, że jak chorego nie lubi, złe mu daje jedzenie; bo i siostry różne bywają. Później zwymyślał felczera, że służby nie pilnuje, gorączki nie mierzy. Znów mieli Władka wydalić, znów o nim wiele mówili.
Było jeszcze gorzej. Choremu opatrunku nie robią, bo jego doktor wyjechał, a drugi nie ma czasu. W nocy chory dostał gorączki; felczer powiada, że nie jego interes. Umył Władek ręce, sam opatrunek zmienił i napisał raport: niech go ukarzą za samowolę. Była awantura, cały tydzień się kotłowało. Władka już teraz się boją.
I stało się to, co najbardziej Władka wsławiło.
Przyszedł na rewizję65 wielki urzędnik w orderach, chcieli z naczelnym doktorem wejść podczas operacji na salę. Władek nie puścił, powiedział, że zabronione.
— Puść — mówi doktor naczelny — ja każę.
— Nie wolno przeszkadzać, nie wpuszczę, mój doktor zabronił.
Coś poszeptali między sobą.
— Zuch jesteś, znasz służbę — powiedział ten pierwszy — i poszli.
Aż przyjechał z Krakowa wielki chirurg szpital oglądać.
— Czy wolno wejść na salę? — zapytał Władka doktor naczelny z uśmiechem.
I gość z Krakowa powiedział:
— Więc to jest wasz sławny posługacz Władysław? — i rękę podał Władkowi.
„Widzicie, drodzy moi, że i ja jestem sławny” — pisał Władek do Olka i Mani.
Wreszcie Władek donosi, że ojciec już zdrów jest na oczy, że mama z Abu pojadą do nich na święta, i prosi Olka o adwokata, który by napisał ustawę związku dla służby szpitalnej.
„Pamiętacie nasz statut rycerzy honoru? Jak to się dziwnie sprawdza wszystko w życiu!”.
*
Dzieci! Dumne miejcie zamiary, górne miejcie marzenia i dążcie do sławy. Coś z tego zawsze się stanie.
Przypisy:
1. na dawnym mieszkaniu — dziś popr.: w dawnym mieszkaniu. [przypis edytorski]
2. rubel — jednostka monetarna (czyli pieniądz) w Rosji; rubel był używany kiedyś także w Polsce, na terenie zaboru rosyjskiego. [przypis edytorski]
3. flaszka — tu: buteleczka. [przypis edytorski]
4. przecie (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
5. forteca — budowla obronna. [przypis edytorski]
6. serwis — tu: zestaw naczyń stołowych. [przypis edytorski]
7. karmelek — cukierek. [przypis edytorski]
8. kajet (daw.) — zeszyt. [przypis edytorski]
9. tokarz — rzemieślnik obsługujący tokarkę i zajmujący się obróbką metalu (np. dorabianiem kluczy). [przypis edytorski]
10. golarz — człowiek, który zawodowo zajmuje się goleniem mężczyzn. [przypis edytorski]
11. Azor — imię psa. [przypis edytorski]
12. tłumok — pakunek. [przypis edytorski]
13. pożyczyła jej balii — dziś popr.: pożyczyła jej balię. [przypis edytorski]
14. trzewik — but. [przypis edytorski]
15. facet z morskiej piany (iron.) — elegancik. [przypis edytorski]
16. ojciec tej Natalki, co z tobą rozmawiała, jest polityczny i siedzi pod ziemią w fortecy — mowa o więźniu politycznym, czyli człowieku uwięzionym za działalność polityczną, a nie jako złodziej czy zabójca. [przypis edytorski]
17. czasy napoleońskie — okres panowania i podbojów Napoleona Bonapartego, wodza, a potem cesarza Francji. [przypis edytorski]
18. Potop — powieść Henryka Sienkiewicza; tytuł odnosi się do potopu szwedzkiego, tj. najazdu wojsk szwedzkich na Polskę w XVII w. [przypis edytorski]
19. rządca — tu: zarządca budynku. [przypis edytorski]
20. Już ja cię wkieruję — tu w znaczeniu: Już ja tobą pokieruję, pokażę ci, co i jak. [przypis edytorski]
21. Bonaparte — Napoleon Bonaparte (1769–1821), francuski wódz, a następnie cesarz; wśród Polaków pod zaborami uchodził za sympatyka sprawy odzyskania niepodległości przez Polskę. [przypis edytorski]
22. baobab — drzewo rosnące w Afryce; występuje w powieści W pustyni i w puszczy Henryka Sienkiewicza. [przypis edytorski]
23. robaczki — chodzi o bakterie. [przypis edytorski]
24. telegraf — tu: przesyłanie wiadomości na odległość (telekomunikacja). [przypis edytorski]
25. wzięli jaką szkolną książkę — dziś raczej: wzięli jakąś szkolną książkę. [przypis edytorski]
26. szurgnął — tu: szurnął. [przypis edytorski]
27. dewizka — łańcuszek przy zegarku, który dawniej noszono w kieszeni. [przypis edytorski]
28. metryka — świadectwo urodzenia. [przypis edytorski]
29. wszystko troje — dziś popr.: wszystkich troje. [przypis edytorski]
30. jak ulana — tu: idealna. [przypis edytorski]
31. linia — tu: linijka. [przypis edytorski]
32. kantor (daw.) — biuro. [przypis edytorski]
33. łapserdak — łobuz, ale także obdartus, ktoś w podartym ubraniu. [przypis edytorski]
34. wierzyciel — osoba, która pożyczyła pieniądze, ktoś, u kogo został zaciągnięty dług. [przypis edytorski]
35. żyć nad stan — żyć rozrzutnie, wydawać więcej, niż się ma. [przypis edytorski]
36. ośm — dziś popr.: osiem. [przypis edytorski]
37. andrus (daw.) — łobuz. [przypis edytorski]
38. myśl, o której musi naradzić się — dziś popr.: myśl, co do której musi naradzić się. [przypis edytorski]
39. bronić je — dziś popr.: bronić ich. [przypis edytorski]
40. wycyganiać — uzyskiwać za pomocą oszustwa; słowo wycyganić w sposób stereotypowy i krzywdzący łączy przynależność do grupy etnicznej (Cyganie, dziś raczej: Romowie) z zachowaniami przestępczymi (oszustwo, kradzież). [przypis edytorski]
41. fantowa loteria — loteria, w której nagrodą są przedmioty (fanty). [przypis edytorski]
42. jeden fant jest (...) kucyk — dziś popr.: jednym fantem jest (...) kucyk. [przypis edytorski]
43. co — tu dziś popr.: coś. [przypis edytorski]
44. Dąbrowski, Jan Henryk (1755–1818) — generał, twórca Legionów, tj. oddziałów polskich we Włoszech; utwór noszący jego imię (Mazurek Dąbrowskiego) jest dzisiaj hymnem Polski. [przypis edytorski]
45. krakowiak — skoczny taniec ludowy. [przypis edytorski]
46. sklepiczarka — sklepikarka. [przypis edytorski]
47. paltocik (daw.) — palto, ciepłe okrycie wierzchnie. [przypis edytorski]
48. dostał lekcję — tu: został korepetytorem, prywatnym nauczycielem. [przypis edytorski]
49. spustu nie dawaj — nie popuszczaj. [przypis edytorski]
50. patrzaj (daw.) — patrz. [przypis edytorski]
51. felczer — pomocnik lekarza. [przypis edytorski]
52. siedmnasty — dziś popr.: siedemnasty [przypis edytorski]
53. poproś mamy — dziś popr.: poproś mamę. [przypis edytorski]
54. ośmnasty — dziś popr.: osiemnasty [przypis edytorski]
55. formalność — tu: niezbyt ważne wymagania, które należy spełnić. [przypis edytorski]
56. lombard — miejsce, gdzie można pożyczyć pieniądze w zamian za cenny przedmiot. [przypis edytorski]
57. ale trzeba się prosić — dziś raczej: ale trzeba się o to dopraszać. [przypis edytorski]
58. w jesieni (rzad.) — dziś raczej: jesienią, na jesieni. [przypis edytorski]
59. Konopnicka, Maria (1842–1910) — polska poetka i pisarka, autorka wielu utworów dla dzieci, m.in. O krasnoludkach i sierotce Marysi czy Na jagody. [przypis edytorski]
60. wytrącił — dziś popr.: potrącił. [przypis edytorski]
61. rekomendować — tu: polecić. [przypis edytorski]
62. Władkowi się dziwnym zdawało — dziś raczej: Władkowi wydawało się dziwne. [przypis edytorski]
63. gorseciarka — kobieta zajmująca się szyciem damskich gorsetów i staników, a także pasów do pończoch. [przypis edytorski]
64. piśmienny egzamin — dziś popr.: egzamin pisemny. [przypis edytorski]
65. rewizja — tu: wizytacja. [przypis edytorski]