SCENA II

Hipolit, Arycja, Ismena

HIPOLIT

Nim odejdę, pozwól pani jeszcze,

Iż nowe losy twoje sam ci tu obwieszczę.

Ojciec nie żyje. Słuszną nękane obawą

Serce me dawno o tym wnosić miało prawo,

śmierć jedynie, rwąc pasmo czynów i zasługi,

Mogła go oczom świata skryć na czas tak długi.

Parkom okrutnym bogi nareszcie wydały

Tego, co Alcydowej był następcą chwały:

Przydomek ten, pomimo waszej nieprzyjaźni,

Sądzę, iż uszu twoich, pani, nie podrażni.

Jedno mnie krzepi dzisiaj w żałosnej mej doli:

Mogę cię zwolnić wreszcie z surowej niewoli;

Cofam prawo, co zawsze wstrętnym mi się zdało;

Sercem swym i osobą władać możesz śmiało;

I w Trezenie, co mnie dziś w dziedzictwie przypada,

Ziemi niegdyś Piteja, mojego naddziada,

Której władztwo mi wydrzeć chciałby ktoś daremnie,

Jesteś wolną, — ach, może wolniejszą ode mnie.

ARYCJA

Zawstydzasz mnie, o książę, nadmiarem dobroci;

Lecz łaska, co wolnością przyszły los mój złoci,

Nakłada na mnie, bardziej niźli sam pan mniema,

Więzy surowe, z których ratunku już nie ma.

HIPOLIT

Ateny, króla w świeżej szukając żałobie,

Mówią o synu Fedry, o mnie i o tobie.

ARYCJA

O mnie?

HIPOLIT

Wiem dobrze, jako, mimo ojca zgonu,

Zbyt pyszne prawo zda się bronić mi dziś tronu:

Matki ród cudzoziemski mnie odeń oddala.

Lecz gdybym tylko brata miał w tym za rywala,

W poczuciu mej słuszności, umiałbym, zaiste,

Nad ustaw kaprys przeprzeć me prawo wieczyste.

Wzgląd godniejszy postąpić mi każe inaczej:

Ustępuję ci, pani, lub zwracam ci raczej

To berło, które niegdyś dziady twe dostały

Z rąk poczętego z Ziemi praojca ich chwały,

Później zaś egejskiemu przypadło plemieniu.

Ateny, wdzięczne ojca mojego ramieniu,

Uznały moc, zarówno wspaniałą jak zacną,

I braci twych nieszczęsnych zapomniały łacno.

Ciebie wzywają, pani, dziś ateńskie grody:

Dosyć już wycierpiały od długiej niezgody,

Dosyć długo krwi waszej ofiary straszliwe

Tę, co krwi tej macierzą, oblewały niwę.

Trezena mnie uznała. Kreteńska równina,

To dziedzictwo dość świetne wszak dla Fedry syna.

Attyka twoją. Jadę zdobyć ci koronę,

Dla ciebie łącząc głosy dzisiaj rozdwojone.

ARYCJA

Zaiste, dziw mnie chwyta, a razem obawa

Czy to, co słyszę, senli to zwodny, czy jawa⁵⁰?

Nie śnięż⁵¹ ja? Mogęż⁵² wierzyć? Jakim dziwnym czarem

Jaki bóg łono twoje natchnął tym zamiarem?

Jak słusznie chwała twoja wszędy⁵³ się rozlega!

O ileż rzeczywistość nad sławę wybiega!

Ty sam dla mnie wyrzekasz się jawnej korzyści!

Nie dość już, że nie żywisz ku mnie nienawiści

I żeś, wbrew głosom tylu, nie chciał we mnie widzieć

Wroga swego...

HIPOLIT

Ja, pani, ciebie nienawidzić?

Jak bądź me serce dumą głośną w świecie płonie.

Czyli⁵⁴ mniemasz, iż potwór nosił mnie w swym łonie?

Jakaż sroga zaciekłość, jakiż gniew wytrwały,

Na twój widok by, pani, zmięknąć nie zdołały?

Mogłemż⁵⁵ zostać nieczuły na czar nieodparty...

ARYCJA

Jak to, panie...!

HIPOLIT

Zbyt jawnie odkryłem me karty;

Rozum, statek⁵⁶ w szaleństwo się nagłe przemienia:

Lecz, skoro raz przerwałem pieczęcie milczenia,

Trzeba iść dalej, pani, trzeba ci objawić

To, czego dłużej w sobie nie zdołam już trawić.

Stoi oto przed tobą książę nieszczęśliwy,

Nazbyt płochej hardości przykład żałośliwy;

Ja, co przeciw miłości władztwu zbuntowany

Długo lżyłem szyderstwem moc jej i kajdany;

Co, na rozbitków biednych zbladłe patrząc lice,

Z suchegom lądu śledził⁵⁷ srogie nawałnice,

Dzisiaj, prawa wspólnego losom na łup zdany,

Ku jakimż burzom pędzę, podróżnik zbłąkany!

Jedna chwila skruszyła mą dumę zuchwałą:

To serce, wprzód tak pyszne, wreszcie się poddało.

Od pół roku już, wstydu pełen i rozpaczy,

Wlokąc grot, co mą drogę krwawym śladem znaczy,

Klnąc ciebie, pani, siebie, daremnie się bronię:

Gdyś blisko jest, uchodzę; gdyś daleko, gonię.

W głębi lasów twój powab w trop ściga me kroki;

I jasnego dnia światło, i nocy pomroki,

Wszystko mym oczom obraz twój przemożny kreśli.

Tobie na łup wydając wszystkie moje myśli.

Ja sam, biedny wędrowiec, zgubiwszy mą drogę,

Szukam siebie na próżno i znaleźć nie mogę.

Łuk, dziryt, rydwan, wszystko mi dzisiaj niemiłem;

Neptuna dawnych nauk do szczętu wyzbyłem,

Westchnienia me wstrząsają jeno leśną ciszą,

A rumaki bezczynne mych wołań nie słyszą.

Być może, że ten obraz tak dzikich płomieni

Rumieńcem za twe dzieło lica twe ocieni:

— Serca ofiary wyraz, zaiste, zbyt gruby!

Jak mało gładki więzień dla kaźni tak lubej! —

Lecz tym droższy nad takim tryumf przeciwnikiem:

Pomyśl, że obcym dla cię przemawiam językiem,

I nie odtrącaj, mimo słów niesforny wątek,

Ogniów, co z ciebie jednej mogły wziąć początek.