II

Po upadku was biorę... Oto już wygnani

Jako Duchowie, w łonach form wypracowani...

Ty, Sofosie, może już od edeńskiej łani

Nauczyłaś się dziką być — białą — ustronną,

W słowiku śpiewać — w różach być świeżą i wonną —

I z tymi naukami weszłaś oto w ciało;

Gdy on — twój brat — od orłów lotność doskonałą,

A od lwa wziął powagę... a to, co ku zdradzie

Duchowi dziś: szał — może w słodkim winogradzie

Wypracował!... Oboje do formy wchodzicie

Z nauką!... Raj przeminął nad wami jak śnicie178,

Światła się czara w Duchu rozpękła — zbryzgana...

Już tylko ziemscy... w łasce Chrystusa i Pana

Zaufani... A pierwszy, któremu dajecie

Ciało, udarowany przez was na tym świecie

Duch — był Węża... a na to Pismo stoi świadkiem...

A wy znów, świętsi waszą boleścią — upadkiem,

Łzami pokuty nieco z grzechu oczyszczeni,

Tworzycie drugą formę... a ta się promieni

Jakąś niby białością — bo ów drugi, nowy,

Do ciała zaproszony, był Duch barankowy:

Abel! — Więc pierwszy wziął się... jako pełzacz w trawach,

Do zboża drugi trzody, na pięknych murawach

Rozsypane, wypasał... choć to nas dziwiło

Dotąd — że ów straszliwy potęgą i siłą,

Niewinniejszy się zdawał w swej pracy wyborze

I w ofiarach, gdy kwiaty i bezbrudne zboże

Ofiarował — a drugi rznął małe jagnięta.

Oto wszakże tłumaczy się dziś Wiedza święta

I z tejże tajemnicy — i myśl naszą pasie

I bardzo rozwesela; choć maluczka zda się,

Ale się w rząd ogromnych prawd — cudownie kładzie...

Nie będę mówił, jako w tej pierwszej osadzie

Wstała zbrodnia... i strumień rozlał się czerwony;

Jak ów baranka Duch był z ciała wypędzony,

Za bramy widzialnego żywota wypchnięty —

A potem... już wstał przy was bolesny i święty

I natchnienia dający... wiodące ku temu,

Aby czym prędzej jego Duchowi złotemu

Mogła gdzieś być nadzieja, że do ciała wróci;

Bo nie u Kaimitów... gdzie jadem zatruci,

Do formy będą lazły za wężami węże.

Wezwie go, kto ukocha... Oni na oręże

Pójdą — oni na pięście, na ognie, trucizny;

Oni potworzą wściekłe na siebie ojczyzny,

Oni rodziny w świętość szatańską ubiorą,

Oni ogrodzą pola; — kłos w szpichlerze zbiorą,

Woń znajdą w perłach — miłość w głęboziemnych złotach,

I zbiorą skarby, i psy postawią we wrotach —

I skrólą się...

Lecz oto przy was Abel stoi:

Już Duch, który o przyszłość globową się boi;

Ostrzega was i w snach się pięknych nieraz jawi,

Ku niewinności skłania... święty — błogosławi

I znika... A to Duchy bez formy dziś czynią —

Tak pracują... miesięczną jakąś monarchinią

Rządzone...

Wy nareszcie — Setka rodziciele —

Bliscy grobu — nauki niesiecie niewiele

W kraj Ducha... Niebios wasza myśl nie wyobraża —

Kwiat was więdnący dziwi, a piorun przeraża;

Słońce — gdy wschodzi — wasze modlitwy odbiera;

Chmury przed wami... a gwiazd szafirowa sfera,

Niepojęta — myślicie, że spada na głowę,

Kiedy zapali swoje gwiazdy brylantowe!

Wszystko was trwoży winnych, grób nareszcie chłonie,

A Duchy idą, mędrsze nad inne, po zgonie

Być objawicielami.

Oto przy pochodni

Wiedzy jest ów poranek i czas piękny, wschodni

Rzeczy, zapadłych w ciemność... Terazże oboje

Dajcie się wieść, ubierać w rozmaite stroje

Cielesnych form... Niech Sofos, w mgłę ubrana wielką,

Jak Duch jakiej kaskady — prawd objawicielką

Zgodzi się być, tęczami przerznięta jak pasem;

Niech taka leci — dumna — nad globowym czasem

Ku potrzebie... i niby duchowej ochłodzie

Ludów zjawiona tylko raz w każdym narodzie

Uczuć kapłanka. A ty idź... i w innej stronie

Rozumem — mój słoneczny (jak cię zwę) Helionie —

Pracuj... aż się wydostaniesz prawdą z łona ziemi;

Bo nie sam, lecz zaprawdę, że z braćmi twojemi

Wejdziesz do nieba, kiedy czas globowy minie!...