SCENA II
Pokój w domu Lucentia.
Zastawiona uczta. — Wchodzą: Baptysta, Vincentio, Gremio, Pedant, Lucentio, Bianka, Petruchio, Katarzyna, Hortensjo i Wdowa. Tranio, Biondello, Grumio i inni służą.
LUCENTIO
Choć nie bez trudów, przyszło do harmonii;
Więc czas, gdy krwawa skończyła się wojna,
Śmiać się z minionych trosk i niebezpieczeństw.
Kochana Bianko, pozdrów mego ojca,
Ja równie chętnie twojego powitam.
Bracie Petruchio, siostro Katarzyno,
I ty, Hortensjo, z kochaną twą wdową,
Spłaćcie me dobre chęci apetytem.
Deser dopełni, co uczcie mej brakło.
Siadajcie, proszę, przy dobrym jedzeniu
Nie zapomnijmy też o pogawędce.
Siadają do stołu.
PETRUCHIO
A więc siadajmy i jedzmy a jedzmy.
BAPTYSTA
Synu Petruchio, tak w Padwie traktują.
PETRUCHIO
Wszystko jest dobre, co wychodzi z Padwy.
HORTENSJO
Niech się to sprawdzi dla obu nas dobra!
PETRUCHIO
Hortensjo, widzę, swej boi się wdowy.
WDOWA
Jak to, czy takie ze mnie jest straszydło?
PETRUCHIO
Mimo dowcipu źle mnie zrozumiałaś;
Chciałem powiedzieć, że on drży przed tobą.
WDOWA
Kto zawrót czuje, mówi: świat się kręci.
PETRUCHIO
Niezgorszy wykręt.
KATARZYNA
Jaka myśl twa, pani?
WDOWA
Gdy z nim poczęłam —
PETRUCHIO
Co? poczęłaś ze mną?
Słyszysz, Hortensjo?
HORTENSJO
Moja wdowa mówi,
Że z ciebie wnosząc, myśleć tak poczęła.
PETRUCHIO
Wyznaję, pięknie błąd jej naprawiłeś:
O dobra wdówko, pocałuj go za to.
KATARZYNA
Kto zawrót czuje, mówi: świat się kręci;
Czy mogę prosić o wytłumaczenie?
WDOWA
Mąż twój dostawszy za żonę dragona,
Myśli, że taką i Hortensja żona.
Wiesz teraz, pani, jakie miałam myśli.
KATARZYNA
Chude i płaskie —
WDOWA
Bo były o tobie.
KATARZYNA
To się od ciebie, widzę, zaraziłam.
PETRUCHIO
Nuż na nią, Kasiu!
HORTENSJO
Nuże na nią, wdówko!
PETRUCHIO
Sto grzywien, że ją ma Kasia powali.
HORTENSJO
To rzecz jest moja.
PETRUCHIO
Mówisz, jakby sędzia.
A więc, kolego, piję twoje zdrowie.
Pije.
BAPTYSTA
Co mówi Gremio na tę bystrą młodzież?
GREMIO
Mówi, że wcale nieźle się trykają.
BIANKA
Żartowniś lepszy mógłby odpowiedzieć,
Że twą na wszystkich barkach widzisz głowę,
Głowę z rogami.
VINCENTIO
Ha, ha! pani młoda,
Jak widzę, te cię słowa rozbudziły.
BIANKA
Lecz nie strwożyły; usnę też na nowo.
PETRUCHIO
Nie dam ci usnąć; gdy zaczęłaś sama,
Strzelę do ciebie kilku konceptami.
BIANKA
Ptakiem mnie robisz? w inny krzak polecę,
A jeśli zechcesz, goń za mną z twym łukiem.
Żegnam, panowie!
Wychodzą: Bianka, Katarzyna, Wdowa.
PETRUCHIO
Ubiegła mnie, widzę.
Do tego ptaka celowałeś, Tranio,
Ale chybiłeś; ja więc piję zdrowie
Strzelca, co trafił, i strzelca, co chybił.
TRANIO
Signor Lucentio puścił mnie jak charta,
Co dobrze goni, lecz chwyta dla pana.
PETRUCHIO
Lotna odpowiedź, tylko psiarnią pachnie.
TRANIO
Prawda, tyś panie dla siebie polował,
Tylko, jak mówią, jeleń ci roguje.
BAPTYSTA
Ha, ha, Petruchio! dobrze Tranio strzelił.
LUCENTIO
Dzięki ci, Tranio, za dobry przygryzek.
HORTENSJO
No, wyznaj prawdę, że ci dobrze dopiekł.
PETRUCHIO
Trochę zadrasnął; nie mogę zaprzeczyć;
Ale że ostry ześliznął się pocisk,
O zakład, że was obu okoślawił.
BAPTYSTA
Teraz bez żartu, synu mój, Petruchio,
Żona jest twoja największą złośnicą.
PETRUCHIO
Wręcz temu przeczę, a na dowód, wnoszę,
Aby z nas każdy posłał po swą żonę;
A kto z nas pierwszy znajdzie posłuszeństwo,
Wygra przez wszystkich położoną stawkę.
HORTENSJO
Zgoda! o ile?
LUCENTIO
Dwadzieścia talarów.
PETRUCHIO
Dwadzieścia tylko? Drobnostkę tę stawiam
Na psa mojego lub mego sokoła;
Dwadzieścia razy tyle na mą żonę.
LUCENTIO
Więc sto talarów —
HORTENSJO
Zgoda!
PETRUCHIO
Targ dobity.
HORTENSJO
Który z nas zacznie?
LUCENTIO
Ja. Słuchaj, Biondello,
Idź, powiedz pani, żeby do mnie przyszła.
BIONDELLO
Śpieszę.
Wychodzi.
BAPTYSTA
Gdy zechcesz, idę do połowy,
Że twoja Bianka na rozkaz się stawi.
LUCENTIO
Nie, w mym zakładzie żadnej nie chcę spółki.
Wraca Biondello.
Co mi przynosisz?
BIONDELLO
Pani jest zajęta.
I przyjść nie może.
PETRUCHIO
Co? Pani zajęta,
I przyjść nie może? i to jej odpowiedź?
GREMIO
Odpowiedź grzeczna; radzę ci, proś Boga,
Ażeby twoja gorszej ci nie dała.
PETRUCHIO
Nie, ja po mojej lepiej się spodziewam.
HORTENSJO
Teraz, Biondello, idź do mojej żony
I proś, ażeby natychmiast tu przyszła.
Wychodzi Biondello.
PETRUCHIO
Proś! naturalnie, że przyjdzie na prośbę.
HORTENSJO
Boję się bardzo, że choć co chcesz zrobisz,
Prośby ni groźby twojej nie sprowadzą.
Wraca Biondello.
Gdzie moja żona?
BIONDELLO
Pani odpowiada,
Że się tu pewno jakie stroją żarty,
Że przyjść nie myśli, a czeka na pana.
PETRUCHIO
Że przyjść nie myśli! gorzej, coraz gorzej!
To zgroza, to rzecz nie do wytrzymania!
Grumio, czy słyszysz? idź do twojej pani
I powiedz, że jej przyjść tu rozkazuję.
Wychodzi Grumio.
HORTENSJO
Znam jej odpowiedź.
PETRUCHIO
Jaka?
HORTENSJO
Że przyjść nie chce.
PETRUCHIO
Tym gorzej dla mnie, i na tym się skończy.
Wchodzi Katarzyna.
BAPTYSTA
Na wszystkich świętych! wchodzi Katarzyna!
KATARZYNA
Po co mnie wołasz? Jaka twoja wola?
PETRUCHIO
Gdzie twoja siostra i Hortensja żona?
KATARZYNA
Siedzą przy ogniu, prowadząc rozmowy.
PETRUCHIO
Tu je przyprowadź, a jeśli się uprą,
To je korbaczem64 do mężów tu przygoń.
Słyszysz? Natychmiast przyprowadź tu obie.
Wychodzi Katarzyna.
LUCENTIO
Kto cudów żąda, niech przyjdzie; to cuda.
HORTENSJO
To cud; ciekawym, co on zapowiada.
PETRUCHIO
Co zapowiada? Miłość, pokój w domu,
Powagę męża, żony posłuszeństwo,
A słowem wszystko, co błogie i słodkie.
BAPTYSTA
Niech ci, Petruchio, pan Bóg błogosławi!
Wygrałeś zakład, a ja do ich straty
Dodam dwadzieścia tysięcy talarów,
Jak drugi posag innej dany córce,
Bo to nie córka, którą dotąd znałem.
PETRUCHIO
Nie na tym koniec; lepiej wygram zakład,
Ona wam złoży dowód dobitniejszy
Nowo nabytej cnoty posłuszeństwa.
Wraca Katarzyna z Bianką i Wdową.
Widzicie? Wraca, a z nią buntownice
Idą, niewieściej wymowy jej więźnie.
Kasiu, kapelusz ten ci nie do twarzy,
Zrzuć to straszydło i zdepcz je nogami.
Katarzyna rzuca kapelusz na ziemię.
WDOWA
Nie daj mi, Panie, żadnych smutku przyczyn,
Póki nie zacznę szaleństw takich słuchać!
BIANKA
Jak nazwać takie głupie posłuszeństwo?
LUCENTIO
Chciałbym, by twoje równie było głupie,
Bo, Bianko, mądrość twego posłuszeństwa
Już mnie talarów sto dziś kosztowała.
BIANKA
Czemuż się o nie głupio zakładałeś?
PETRUCHIO
Kasiu, upartym tym żonom wytłumacz,
Co się należy mężom swym i panom.
WDOWA
Skończ, skończ te żarty, lekcji nam nie trzeba.
PETRUCHIO
Dalej, powtarzam, a zacznij od wdowy.
WDOWA
Ust nie otworzy.
PETRUCHIO
Da się to zobaczyć.
Mów, Katarzyno, a zacznij od wdowy.
KATARZYNA
Rozjaśnij swe czoło groźne, zachmurzone,
Nie ciskaj spojrzeń, które mogą ranić
Twojego męża, twego króla, pana;
To piękność twoją, jak mróz warzy łąki,
Jak burza pączkom, sławie twojej szkodzi,
Nigdy kobiecej nie przystoi twarzy.
Kobieta w gniewie, jak zmącona woda,
Jest błotna, gęsta, szpetna i niesmaczna,
Póki do dawnej czystości nie wróci,
Nawet spragniony zaczerpnąć jej nie chce.
Mąż twój, jest pan twój, opiekun, twe życie,
Głowa i zwierzchnik; troszczy się o ciebie,
Pracuje ciężko na lądzie i morzu,
By ci uczciwe znaleźć opatrzenie,
Dzień spędza w zimnie, noc bezsenną w burzach,
Gdy ty, bezpiecznie, w ciepłym drzemiesz domu,
A za to wszystko domaga się tylko
Miłości, spojrzeń słodkich, posłuszeństwa,
Za usług tyle uboga zapłata.
Monarsze swemu co winien poddany,
To winna żona swojemu mężowi,
A gdy kłótliwa, kwaśna, opryskliwa,
I nieposłuszna uczciwym rozkazom,
Czyliż występnym nie jest buntownikiem,
Niewdzięcznym zdrajcą dobrego monarchy?
Wstyd mi, gdy widzę szalone kobiety,
Toczące wojnę tam, gdzie na kolanach
Tylko o pokój błagać by powinny,
Gdy chcą panować i słów groźnych użyć,
Tam, gdzie powinny kochać, słuchać, służyć.
Ciała są nasze i miękkie, i słabe,
I burzy świata niezdolne wytrzymać,
By czucia nasze, z ciałem naszym zgodne,
Były uprzejme, miękkie i łagodne.
Biedne robaczki, słabe a uparte!
Myśli me były tak śmiałe jak wasze,
Serce tak dumne, rozum może lepszy,
Słowem odeprzeć słowo, groźbą groźbę,
Dziś widzę, lance nasze są ze słomy,
Siła tym mniejsza, im większe pozory:
Niech was mój przykład nauczy pokory,
Ugnijcie czoła, bezsilne niebogi,
Podłóżcie ręce pod mężowskie nogi.
Aby uczynkiem stwierdzić moje słowa,
Jeśli chcesz, mężu, dłoń moja gotowa.
PETRUCHIO
A to mi żona! Niech cię pocałuję.
LUCENTIO
Przegrałem, płacę, i z serca winszuję.
VINCENTIO
Posłuszne dziecko pociechą rodzica.
LUCENTIO
Jak smutkiem męża kobieta złośnica.
PETRUCHIO
Trzech nas trzy żony w jednej wzięło chwili,
Lecz dwóch, już widzę, grzbiet pod jarzmo chyli.
do Lucentia
Choć tyś w cel trafił, moja jest wygrana.
Ale dobranoc! Czas nam iść, kochana.
Wychodzi Petruchio z Katarzyną.
HORTENSJO
Idź, boś poskromił straszliwą złośnicę.
LUCENTIO
I przeszedł prawie mej wiary granice.
Wychodzą.
Tu kończy się komedia Szekspira. W pierwotnej sztuce, którą on obrobił, następujący znajduje się65