CANTAR GALLEGO
Acolá enriba
Na fresca montaña,
Qu'alegre se crobe,
De verde retama,
Meniña morena
De branco vestida,
Nubiña parece
No monte perdida.
Que xira, que corre,
Que torna, que passa,
Que rola, e mainiña
Serena se para.
Xa embolta se mira
N'espuma que salta,
Do chorro que ferve
Na rouca cascada.
Xa erguida na punta
De pena sombrisa
Immoble cál virxe
De pedra se mira.
A cofia de liño
A os ventos voltada
As trenzas descoida
Qu'os aires espalhan;
Tendídal-as puntas
Do pano de seda,
As alas d'un anxel
De lonxe semellan.
Si as brisas da tarde
Xogando con elas
As moven ca gracia
Qu'un angel tivera.
Eu penso ¡coitado
De min! que me chaman,
Si as vexo bulindo
Na verde enramada;
Mas ay, qu'os meus ollos
M'engañam traidores,
Pois von, e lixeira
Na niebra s'esconde;
S'esconde outras veces
Na sombra dos pinos
E cant'escondida
Cantares dulciños,
Qu'abrasan, que firen,
Ferida d'amor
Que teño feitinha
No meu corazon.
Que feita, que linda,
Que fresca, que branca.
Deu Dios á meniña
Da verde montaña!
Qu'hermosa parece,
Que chore, que xima!
Cantando, sorrindo,
Disperta, dormida!
Ay, si seu pay
Por regalo ma dera,
Ay, non sentira
No mundo mais penas!
Ay, que por tela,
Commigo por dama
Eu llá vestira,
Eu llá calzara.
D. Rosalia Castro de Murguia, Cantares gallegos, p. 75.
Cantan os galos pr'ó dia,
Érguete, meu ben, e vaite,
—Como m'ei d'ir, queridiña,
Como m'ei d'ir e deixarte.
—D'eses teus olliños negros
Como doas relumbrantes,
Hastr'as nosas maus unidas
As vagoas ardentes caen.
¿Como m'ei d'ir si te quero?
Como m'ei d'ir e deixarte,
Si cá lengua me desvotas,
E có coraçon me atraes?
N'un corruncho do teu leito
Carinhosa m' abrigaches;
Có teu manso caloriño
Os frios pés me quentastes;
E d'aqui xuntos miramos
Por antr' ó verde ramaxe,
Cal iba correndo á lua
Por enriba dos pinares.
¿Como queres que te deixe,
Como que de ti m' aparte,
Si mais qu' á mel eres dulce,
E mais qu'as froles soave?
«Meiguiño, meiguiño meigo,
Meigo que me namoraste,
Baite d' onda min meiguinho
Antes qu'ó sol se levante.
—Ainda dorme, queridiña,
Antr' as ondiñas do mare,
Dorme por que m' acariñes
E por qu' amante me chames,
Que sol' onda tí, meniña,
Pódo contento folgare.
«Xa cantam os paxariños,
Érguete, meu ben, qu' é tarde.
—Deixa que canten, Marica,
Marica, deixa que canten...
Si tí sintes que me vaya,
Eu relouco por quedarme.
«Conmigo, meu queridiño
Mitá dá noite pasaches.
—Mais en tanto ti dormias
Contenteime con mirarte,
Qu' asi sorind' entre soños
Coidaba qu' eras un anxel,
E non con tanta pureza
O pé d' un anxel velase.
«Asi te quero, meu ben,
Com' un santo dos altares,
Mais fuxe... qu' ó sol dourado
Por riba dos montes saye.»
—Irey, mais dame un biquiño
Antes que de ti m' aparte;
Qu' eses labiños de rosa
Inda non sei como saben.
«Con mil amores chó dera,
Mais teño que confesarme,
E moita vergonza fora
Ter un pecado tan grande.»
—Pois confesate, Marica,
Que cando casar nos casen,
Non ch' han de valer, meniña,
Nin confesores, nin frades.
Adios, cariña de rosa!
«Raparigo, Dios te garde,»
D. Rosalia Castro de Murguia, Cantares gallegos, pag. 21.
Un repoludo gaitero
De pano sédan vestido,
Com' un principe cumprido,
Cariñoso e falangueiro,
Antr' os mozos o pirmeiro
E nas siudades sin par,
Tiña costum' en cantar
Aló po la mañanciña:
Con esta miña gaitiña
As nenas ei d' enganar.
Sempre pó la vila entraba
Con aquel de señorio,
Sempre con poxante brío
Co tambor s' acompasaba:
E si na gaita sopraba,
Era tan doçe soprar,
Que ven fixera en cantar
Aló po la mañanciña:
Con esta miña gaitiña
As nenas ei d'enganar.
Todas por él reloucaban,
Todas por él se morrian,
S' o tiñam cerca, sorrian,
S' ó tiñam lonxe, choraban:
Mal pecado! non coidaban,
Que c' aquel seu frolear
Tiña costum' encantar
Aló pó-la mañanciña:
Con esta miña gaitiña
As nenas ei d' enganar.
Camiño da romeria,
Debaixo d'unha figueira,
Canta menina solteira
¡Querote! lle repetia...
Y él c' á gaita respondia
Por á todas envoucar,
Pois ven fixeira en cantar
Aló pó-la mañanciña:
Con esta miña gaitiña
As nenas ei d' enganar.
Elas louquiñas bailaban
E por xunta d' el corrian,
Cegas... cegas que non vian
As espiñas qu' as cercaban;
Probes palomas buscaban
A luz qu' as iba queimar,
Pois qu' el soupera cantar
Aló pó-la mañanciña,
Ó son da miña gaitiña
As nenas ei d' enganar.
¡Nás festas, canto contento!
¡Canta risa nas fiadas!
Todas, todas namoradas
Deranll' ó seu pensamento;
Y él que d'amores sedento
Quixo á todas enganar,
Cand'as veu dimpois chorar
Cantaba nas mañanciñas,
Non sean elas toliñas
Non veñan ô meu tocar.
D. Rosalia Castro de Murguia, Cantares gallegos, p. 47.