Et lut alle sau singerig wat se'r hier kriiget un is röökelause leige to schriiwen; dann daar segget se: »Bieaounen;« »Trieaounen,« »Prioumen,« »Ierftebriaken,« »Schieaou,« »Pantiouffeln,« »de Kieou,« »Hious,« »Aeaoulske,« un hebbet grieaute Tiäsken, daar geiht 'n Dieouk un 'n Bieouk un 'n Stiuten in, un wann se Jau seggen willt, segget se Jeaou; dat kann dach de heilste Meister nich anners as met alle fiif Klinkerbookstaawen schriiwen. Wat mot me söcke Wäärde eerst lange achter 'n Tiänen herümme schliepen, ehr me se 'r uut krigt. Wo lichtferrig konnen se't hebben, wann se sprööken as andre ehrlicke Lüüe un kort af siäen: Jau[A].

Bi Haagen fällt mi nau in, dat'k Ju wual anraaen mogde, de Geeterigge[16] to Bieckeroode, dat man en Paar Schiöte Wieges van Haagen is, to bekiiken; dann ick weet aparte wual, dat Ji auck sau 'n Niggelaut[17] in allen Ecken siid. Dat is 'ne Anlaage daar eene Respekt vor hebben mot un ick versiekere Ju, dat Ji de Augen hauge upriiten willt, wann Ji'r es kuomet. Me kann nich bedenken, wat se daar alle vor Saaken uut Iisen geeten kiönet, van 'n Gröttsten bes to'n Lütkesten un de sind alle tohaupe sau rieken un sau glatt, as wann se de fiinste Schatillger[18] maaket un met'n Gnittelsteene[19] afpoleert harr.

Ick bin'r to Jahr auck es wiesen. Unnerwieges kwam ick bi'n aulen Pattkentriäer, de, as mi schein, geeren met mi an'n Pauk woll, un ick mag dann auk wual es geeren met allerhande Lüüe küüren, dann wat de Eene nich n weet, weet de Ann're un'r is nin Minske sau dumm, haule ick'r vor, dat m 'r nich de meesten Tiidt na wual ichtens wat van leeren konne. Man in den Düssen harr'k mi dach sau wat versehnen. As he uut miinen Wäärden begreip, dat ick na der Geeterigge woll, siä he, dat he'r auck na to gönge un 'n netten Richteweg van 'n half Stiige Trette wüste. De Küürklaus vertellde mi, dat dat Wierk 'n unnewieten[20] Geld e kostet harre, un mende, dat't aparte unwiis riike Lüüe sienen mosten, de söckes wat waugen konnen. Em duchte, se harren 'r leiwer vor up't Heck[21] liggen gaunen schollt un schmäuken 'n Piipvull Taback met Gemack, as dat se sick in saune wiitlöftige Ambrasige[22] giewen harren; dann mende he, wenn Eene sauviel Geld hewwe, kiöne he sick't Liiwen wual to Nütte maaken un bööwe sick nich met söcke Wiitlöftigheeden aftogiewen. He wööre'r auck al ens bi hier e kuomen, as se dat Wierk iewen begunnen un nau man in'r Eerden aarbeidet harren un van 'n Müürwierke nau na nich dat Bitterste[23] to sehnen wiesen wööre; dau harr' em al Eene tostieken, dat se wual al dicke en paar Wannen vull duwwelde Pistollen in der Schiiten toklegget harren. Ick gaf em wier ümme, dat wööre auck al goot; dann de 'r viel Geld hebbe, de kiöne un miöte auck viel verschliiten un wat waugen un anleggen, dat aarme Lüüe 'r auck wat van afkriigen, un se schiölen 't sieker dach vorhier auck wual goot e noog uäwerlegt hebben, dat se't nich Allens man baats[24] vor Wiälmoot in 'n Drecke verraaket hebben willen. Man dat konn'k em alldach sau recht nich to Koppe kriigen un he harr't 'r alle wisse weg man met to doonen, wo se daar dach wual bi buawen bliiwen un'r dat unnewietene Geld wier uutrakken wollen; dann wann se auck nau sau viele Pötte un Pannen to rechte kreigen, sau wööre't Kaspel Haagen dann dach aparte sau graut nich, dat se daar sauviele verschlieten, dat se'r saune unwiise Anstalt ümme antoleggen bruuket harren. Dat viele Geld, harr he wual häärt, brächten en de Draakels 's Nachts düür 'n Schattsteen, dann Minskenkinner konnen sauviele Geld nich hebben, as de Liggerigge[25] to Bieckeroode kostede un dat Schmeltegoot schiölen en de Schmedt in'n Wünnerkenslacke[26] up 'n Hüggel un siine Knechte todriegen. Wann se sick met de, Gatt si bi us! man 'ne gooe Siidt to waaren wieten, harren em de Lüüe seggt, dann kiöne 't na wual gaunen; man de Düüwel trüwwe 'n Düüwel un siinen Anhange! Ick woll em bedüüen, dat de Pötte un Pannen, daar he van siäe, auck gintsiits 's Kaspels Haagen un wiit un siit[27] in de Welt herin göngen; dat konn 'k em abers gaar nich unner de Müssen kriigen, dann he mende dat söck schwaar iisern Tüüg 't Fohrlaun wual nich es driägen konne, un daarmet mierkede ick, dat 'k vor dat Mal bi 'n rechten aulen Dwaus[28] e raaket was, de siin Liewe wual nich recht achter Moors Potte denn e kuomen sii un dessen Begriepe wual nich wiider reekede, as van de Gleppers[29] bes 'n Trechter[30].

Eegen is et auck, dat se up wat Stiien mannige Wäärde ganz anners uutsprieket, as se booksteveert un schriewen weeret. Meestig is dat bi Oorts- un Huus-Naamens de Fall; t. B. Oesede, »Aeuse;« Bissen-dorff, »Bistrup;« Schlede-hau-sen, »Schliesen;«[B] Gü-ters-loh, »Güüt-sel;« Hü-de-pohl, »Hüpel;« Ges-mold, »Gess'm;« Lindlage, »Lintl;« Nordhaus, »Naart's;« u. s. w.

Nu, dat dooet annre Völker auck wual, aparte bruuket de Tuutertaaters van Franzoosen meestig viel mehr Bookstaawen as se näudig harren; dann ümme man eenes bitobringen, schriiwet se »Monsieur« un segget »Mosjö.«

Man een Franzoose, de auck 'n Käären uäwer'n Rhiin kieken un Aart Düütsk raaebraaken leert harr un met eere wunnerlicke Schriiwerigge tierget wöörd, mende es, wi Düütsken maakeden 't hen un wier nich 'n Haar bieter, un sprööken faaken na vull k'rjösker, dann wi booksteweerden t. B. G—a—u—l un sprööken »Pferd.«

De Franzoosen hebbt auck al in ölleren Tiien hen un wier düütske, sagaar ganz plattdüütske Wäärde in eere Sprauke up e nuamen, man de schriiwet se dach auck meestig jüst as wi; t. B. »Gratteboesse,« Krasseböße; up Haugdüütsk: »Kratzbürste;« »Havre-sac,« Hawersack; »Echoppe,« Schoppe, Schüüre; »trinquer,« drinken; »valise,« Felliisen; »fifre,« Piiper; »canapsac,« Knappsack, Quiärsack; »stangue,« Stange; »banc,« Bank; un Annre Mehr.

Wann me sau'n half Stiige Jahre tohaupe de Schöölerbänke drücket heft, dat hänkt eene vor 't ganze Liewent an un mi ducht, sau ault konn me nich weeren, dat't eene vergeite, wat me in de Tiidt alle vor Uptuäge tohaupe driiwen heft, un wann na den Uutspriöke[31] dann de Eene hier de Andre daar hen verschleit, ergetzet me sick na sauviel mehr, wann me in öllern Daagen na hier un daar es unvermoodlick 'n aulen Schoolkameraden wier andrept, daar me met van de Jungensstreiche, de me in de Kniiweljahre dull un vull sieten heft, küüren kann; dat lüstet[32] dat Harte un ick weet wual, dat 't'r Ju auck sau met geht. Ick vor miin Part kann Ju versiekern, dat 't mi alltiidt de beste Verhaal[33] is, wann 'k's Suomers es 'n Paar Daage in miiner Heemte[34] herümme schlinkviisen[35] kann un sööken de aulen Kernuuten nau, daar man leider nich ganz viele mehr van sind, un kiiken es achtern Tuune hier, wat se bedriiwet.

Ümme dat Ji nu auck sehet, dat'k mi na sau hen un wier met de plattdüütsken Sprauke bequackele[36] un 'r auck na wual sau wat van verstahe, schicke ick Ju hier 'n Paar Schnurren bi, de ick vor un nau auck sülwenst bedacht hebbe. Dat Handwierkerstücksken »As ick van Uänern gönk spatzeeren« etc. woll 'k mi abers wual wier uutbidden, dann ick hebb'r man dat eene Blatt mehr van; de Annern, van Hans Gastenkäären, van de besuapenen Gäuse etc. müüge Ji wual behaulen.