Na, einmal ’s Nachtens, as wedder stark in de eiken Knäst wirkt[235] würd, dunn würd mi so tau Maud, as kem[236] ick ut den Düstern[237] in ’t Helle, ick grep üm mi, wo ick wir;[238] ick lagg in ’t Bedd, de Nachtlamp brennte düster, un in den Lehnstaul[239] mit de groten[240] Pulsterbacken lagg min Unkel Matthies würklich bet[241] unner de Näs’ in minen gräunen Fautsack un snorkte[242] ganz fürchterlich. — „Unkel Matthies,“ rep ick. — Irst hürt[243] hei nich, doch up de Letzt vermüntert[244] hei sik un rew[245] sick de Ogen. „Unkel Matthies,“ frog ick, „wo is Schauster Linsener?“ — „„Jung’,““ säd min Unkel — denn hei nennt mi noch ümmer Jung’, ungefihr mit eben so vel Recht, as oll Nahwer[246] Hamann ümmer noch sin tweiuntwintigjöhrig[247] Vörbipird[248] ‚dat Fahlen‘[249] nennt — „„Jung’, fangst Du mi all wedder[250] an? Wat hest Du mit Schauster Linsenern? De Mann, de deiht Di nicks.““ — „Unkel,“ säd ick, as hei sick wedder schön taurecht läd,[251] üm dat Sag’geschäft wider[252] tau besorgen, „is dat wohr,[253] oder hett mi dat drömt,[254] hewwen wi ollen Junggesellen keinen Deil[255] an de Dannenböm?“ — „„Dummen Snack!““[256] säd Unkel Matthies. „„Ligg[257] still!““ — „Ick bün woll sihr krank west?“ frog ick. — „„Dat weit[258] Gott,““ säd min Unkel un krop[259] ut den Fautsack un namm[260] dat Licht un lücht’t[261] mi in de Ogen. „„Äwer würklich, würklich! Ick glöw’,[262] Du büst dor mit dörch, denn Din Utseihn,[263] min lütt Jünging,““[264] — un dorbi strakt[265] hei mi — „„is ganz anners worden. Kannst Du denn nu würklich seihn, dat ick Din Unkel Matthies bün, un dat dit min Näs’ is un kein Ird’beer? Un willst Du dat Ird’beernplücken nu nahgradens[266] sin laten?[267] Denn Du büst mi vergangen Nacht tweimal[268] eklich in dat Gesicht ’rinne fohrt,[269] as ick en beten[270] indrus’t[271] was.““ — Ick versprok,[272] mi nu beter[273] tau schicken, denn ick wir nu wedder vernünftig.

Un so was ’t denn nu ok; de Krankheit was tau Enn’,[274] äwer min Not gung nu irst an. Ick was so mör[275] un so ledweik,[276] dat ick mi nich rögen[277] kunn, un wenn ick de Ogen mal upslog,[278] denn stunn Fru Bütow’n vör mi un hadd den rotglasürten Pott in de ein Hand un den Lepel[279] in de anner, un faudert[280] un proppt[281] mi mit ’ne Krankensupp, dei was so stif[282] as Baukbinner-Klister[283] un smeckt ok so, un säd denn: „Eten S’![284] Eten S’ doch! — Wenn Sei nich eten, warden Sei nich wedder beter.“ Un bi all dese Qual makt dat oll gaudmäudige[285] Gestell tau ehren Klisterpott noch so ’n mitleidig Gesicht, dat ick äwerhapsen müßt, ick müggt willen[286] oder nich.

Jedes Ding hett en Enn’, un ’ne Wust[287] hett ehre twei. Ick kamm ’rut ut dat Bedd un satt denn Stunn’n[288] lang mit minen Unkel Matthies tausam[289] un vertellt mi[290] wat mit em. „Unkel,“ säd ick mal, denn mi lagg de Drom von de Dannenböm un de ollen Junggesellen noch in den Kopp, „Unkel, wi hadden eigentlich Beid’ frigen müßt.“ — „„Dummen Snack!““ säd min Unkel, „„meinst Du, ick hadd as östreichsche Wachtmeister von Anno drütteihn[291] in Kaiserlich-Königlichen Staaten ’ne lütte ungersche Husorentucht[292] anleggen süllt?““[293] — „Dat nich,“ säd ick, „ick red ok eigentlich man von mi. Süh[294] mal, ick denk so, wenn ick ’ne Fru hadd — dat heit[295] ’ne ordentliche Fru un ’ne gaude[296] Fru un ’ne — un ’ne lütte nette Fru, un Du treckst[297] denn tau uns.....“ — „„Un süll[298] denn Kinner wohren?[299] Dank vel[300] mal!““ säd min Unkel Matthies. — „So is dat nich meint,“ segg ick. „Äwer frigen dauh ick, denn Fru Bütow’n ehr Pleg’[301] in de letzte Krankheit....“ — „„Mi dücht,““[302] föll[303] hei mi in ’t Wurt,[304] „„Du büst gaud naug[305] plegt.[306] Ick sülwst[307]....““ — „Ih, red so nich,“ segg ick, „Du hest Din Mäglichst dahn;[308] äwer ’ne Fru....“ — „„Na, büst Du denn all eine Gewisse up de Spur?““ fröggt[309] min Unkel. — „Weiten dauh[310] ick ein’,“ segg ick. — „„Na, will sei Di denn ok?““ fröggt hei. — „Dat weit ick noch nich,“ segg ick. — „„Is woll so ’ne rechte staatsche?““[311] fröggt hei un plinkt[312] mit dat ein Og’. — „Dat nich,“ segg ick. — „„Denn is sei woll all lang’ ut de soldatenpflichtigen Johren?““ fröggt hei wider[313] un plinkt wedder.[314] — „Ok dat nich,“ segg ick. „Äwer Du kannst sei Di jo mal anseihn — ick kann leidergotts nich mit — sei geiht alle Nahmiddag buten den Dur[315] nah de Mähl[316] hentau[317] spazieren, so twischen dreien un vieren,[318] un verfehlen kannst Du sei nich, denn sei is de hübschste von Allen, de dor gahn.“ — „„Natürlich!““ seggt min Unkel. — „Un hett ’ne Troddel an den Mantel un en lütten Jungen an de Hand,“ sett’t ick hentau. — „„Frigst[319] Du dat Kind mit?““ fröggt min Unkel. — „Wat föllt Di in?“[320] fohr ick in Enn’.[321] „Dat is ehr Swesterkind.“ — „„Gott bewohr uns!““ seggt min Unkel. „„Iwer[322] Di doch nich! Wat weit ick dorvon? För minentwegen kann sei jo ’ne Wittfru[323] sin. Na, anseihn will ick sei mi denn doch!““ — Un dormit geiht hei.

Des Nahmiddags so hentau fiwen[324] kümmt hei wedder, bött[325] sick ’ne Pip an, sett’t sick dal un seggt gor nicks. Dit argert mi jo denn natürlich, un ick segg ok nicks. Wi roken[326] denn nu Beid’ as de Backabens;[327] äwer ick was denn doch tau niglich,[328] stunn up[329] un stellt mi so, dat hei mi mit sin oll plinkeriges[330] Gesicht nich in de Ogen kiken[331] kunn, un frog: „Büst Du buten den Dur west?“ — „„Dat bün ick,““ seggt hei. — „Na?“ frag ick. — „„Ja,““ seggt hei. — „Hest Du sei seihn?“[332] frag ick. — „„Heww sei seihn,““ seggt hei, „„un heww ok mit ehr redt.““[333] — „Plagt Di de Kukuk?“ segg ick un dreih mi üm.[334] „Wat hest Du mit ehr tau reden? Ick sülwst heww jo noch nich mal mit ehr redt.“ — „„Dorüm[335] grad!““ seggt hei. „„Denn Einer von uns möt[336] jo doch anfangen, un ick ward doch woll mit minen Swestersähn sine Brut[337] reden känen?““ — „So wid[338] sünd wi noch lang’ nich,“ segg ick. — „„Wat nich is, kann jo doch noch warden,““ seggt hei, un sett’t sick in den ollen Lehnstaul bet taurügg[339] un streckt de Bein’ nah vörwarts, as „sühst mi woll.“ „„Ick will Di ’t vertellen,““ seggt hei: „„As ick so den Weg entlang gung, kamm sei achter[340] mi, un ick stellt mi hen un kek[341] sei an, denn sei hadd en lütten Jung an de Hand; de Troddel kunn ick nich seihn, wil[342] dat de ehr den Puckel dal hung.““[343] — „Ick kann ’t mi denken,“ säd ick, „Du hest sei woll snurrig anseihn?“ — „„Wenn ick wat anseihn will, denn rit[344] ick de Ogen up,““ seggt min Unkel, „„un dat ded[345] ick, un sei slog[346] ehr Ogen so dal — mit so en Tog,[347] as wenn sei des Abends ehr Gardinen an de Beddstäd’[348] tausamen trecken wull,[349] un as sei vörbi[350] was, sach[351] ick ok de Troddel.““ — „Du magst sei schön ankeken[352] hewwen,“ segg ick. — „„Dat heww ick, äwer dat dick Enn’[353] kümmt nah.““[354] — „Na, hett sei Di denn gefollen?“ frog ick. — „„Ih ja! Sei hett mihrere Dugenden[355] an sick, de mi woll passen: irstens hett sei sick nich vel üm den Kopp ’rümtüdert,[356] un tweitens fegt sei mit ehr Kleder[357] de Strat[358] nich af, un dat sünd en por[359] Dugenden, mihn Sähn, de führen mihr in den Munn’[360] as Einer gewöhnlich denkt, denn de so vel up den Kopp hewwen, hewwen meistendeils nich recht wat dorin, un de mit de langen Kleder hewwen All scheiw’[361] Bein’, oder, wat noch slimmer is, ehr Fauttüg[362] is nich up den Schick.[363] Min Sähn, bi Frugenslüd’[364] un bi Pird’[365] möst Du ümmer tauirst[366] nah de Beinen kiken; is dat Gangwark[367] adrett,[368] is de Beinsatz in Ordnung, un is dat Fautgeschirr[369] proper, denn kannst Du up Flit,[370] up Ordnung un Rendlichkeit[371] reken.““[372] — „Also Du meinst....?“ frog ick. — „„Ick mein gor nicks,““ föll hei mi in de Red’. „„Lat[373] mi irst vertellen, wat mi wider passirt is. As sei nu so vör mi up nah de Mähl hentau gung, un ick achter ehr, dunn müßt ick würklich tau mi seggen: „Wohrhaftig! Du spelst en schönen Zwickel![374] Du dreihst woll en beten[375] mit den Kopp; äwer dat schadt nich! Denn worüm sall sei nich mit den Kopp dreihn, dorför[376] is sei jo en Frugenstimmer;[377] äwer — denk ick so bi mi — de Red’! Dat is de Hauptsak! Du sallst mit ehr en unschüllig Gespräk[378] anspinnen!“ As sei also wedder taurügg[379] kümmt, stell ick mi mit den Rüggen gegen en Bom[380] und dauh[381] so, as wenn ick mi min Pipengeschirr[382] in ’n Gang bringen will, un as sei nu so ’n Schrittener fiw[383] von mi is, dunn treck’[384] ick Stahl un Stein ut de Tasch un rit[385] bi de Gelegenheit für en Daler[386] lütt[387] Geld mit ’rute — Jung’, markst[388] Du! Allens mit Willen! dat de Tweigröschenstücken so äwer den froren[389] Fautstig[390] ’räwer klapperten. Nu bückt ick mi dal[391] un pust’t[392] gefährlich dorbi, as würd mi dat Upsammeln hellschen sur,[393] un as sei dit sach,[394] säd sei richtig tau den lütten Jungen, hei süll mi sammeln helpen,[395] un sei sammelt ok mit — un dat wull ick man.[396] Ick bedank mi denn, un wi kemen[397] in ’ne Unnerhollung[398] un gungen tausamen bet an ’t Dur.““ — „Wat redt Ji denn?“ frog ick. — „„Oh nicks von Bedüden.[399] Ick säd, ick wär Din Unkel, un ob sei Di nich kennen ded,[400] Du lepst[401] hir ok ümmer up un dal;[402] dunn säd sei, sei hadd nich dat ‚Vergnügen‘ — ‚Vergnügen‘ säd sei —; dunn frog ick, ob sei nich en jungen Minschen hir hadd gahn seihn mit en gel-grisen[403] Haut[404] un en gel-grisen Äwertrecker[405] un gel-grise Hosen un gel-grise Hor?[406] — — Ne, säd sei; en öllerhaften[407] Herrn in so ’ne Kledasch’[408] hadd sei woll seihn. Na, säd ick, de öllerhafte Herr wir de jung’ Minsch, von den ick redt hadd, dat wirst Du. — Dunn sprung[409] dat oll lütt Jüngschen so an ehr tau Höcht[410] un säd: „Tante, das ist der Herr, von dem Du immer sagst, er säh’ aus wie eine Reihensemmel, die in Milchkaffee getaucht ist.“ — Dunn würd sei füerroth[411] un ick müßt lud’hals’[412] lachen und säd: „„Ja, dat wirst Du.““

Ick würd nu ok füerroth, denn dei Snack[413] müßt mi jo doch sihr argern, un segg tau minen Unkel: „Wenn Du wider nicks haddst wullt, as Din Swesterkind lächerlich vör de Lüd’[414] maken, denn haddst ok leiwer[415] tau Hus bliwen[416] künnt.“ — „„Dat hadd ick,““ seggt hei, „„äwer ick wull noch wider wat; ick wull girn weiten,[417] ob sei Di woll nem’?““ — „Leiwer Gott!“ segg ick, „Du hest doch nich fragt?“ — „„Jung’,““ seggt min Unkel un rokt, as wenn en lütt Mann backt,[418] „„wenn ick ’ne Sak[419] in de Hand nem, denn gründlich! — aber fein! — Ick frog ehr also, ob sei woll wüßt, wat Du wirst?““ — „Ne,“ säd sei, „Du wirst villicht en Doctor?“ — „„Bewohr uns!““ segg ick, „„wo kem’ hei dortau?““[420] — „En Avkat?“[421] — „„Ok dat nich.““ — „Na, dit un dat?“ Un sei röd[422] nu ’rümmer bet nah en ‚Rat‘ ’rup un bet nah ’n ‚Barbirer‘ ’runne; ick schüddelt aewer ümmer mit den Kopp un säd tauletzt: dat raden[423] Sei doch nich! Hei is höchstens gor nicks. — Dat schint[424] ehr denn allerdings en beten wenig, un sei meint denn: Du würdst denn also woll von Din Geld lewen. — „„Ja,““ säd ick, „„in ein Ort[425] hadd sei Recht; tau dit Geschäft haddst Du von Jugend up de meiste Lust hatt, äwer dat Du dorbi[426] ’ne Anstellung kregen[427] haddst, künn ick grad nich seggen. Du wirst nu up en annern Stand verfollen.““ — „Up wat för einen?“ frog sei. — „„Up den Ehstand,““ säd ick un frog tauglik,[428] wat sei dortau meinen ded. Vörher hadd ick äwer all tau mi seggt: ward sei bi dese Frag’ blaß, denn[429] mag sei em nich liden;[430] ward sei rot, denn nimmt sei em. — Sei würd denn nu richtig äwer un äwer[431] rot un bückt sick dal[432] un bünzelt[433] an den lütten Jungen sinen Haut[434] herümmer, un as sei wedder tau Höchten[435] kamm, dunn kek[436] sei mi so von baben dal[437] an, makt mit ’ne halwe Wennung[438] ’ne Ort[439] von Knicks, un weg was sei! Un de Frag’, de ick, för min Person, ehr noch vörleggen wull,[440] kamm gor nich tau Brett.““[441] — „Dat ward ok ’ne schöne Frag’ west sin!“ segg ick un bit[442] vör Arger den Kopp[443] von de Pipenspitz. — „„Oh ne!““ seggt min Unkel, „„ick wull ehr blot[444] fragen, ob sei gaud Fisch kaken[445] künn, denn[446] wull ick tau Jug trecken,““[447] un dorbi sach de olle Burß[448] so ut, so wichtig un irnsthaft,[449] as güng min Frigeri[450] em mihr an, as mi sülwst. Doch dit süll noch en ganz Deil[451] narscher[452] kamen.

In de negsten Dagen,[453] as ick all so ’n beten utstümpern[454] kunn, gah ick nu absichtlich nich nah de Mähl hentau, denn mi was dat schanirlich,[455] ehr vör de Ogen tau kamen. „Sallst en beten up den See tau Is’[456] gahn,“ denk ick, „un dat Schritschauhlopen[457] un Slädenführen[458] anseihn.“ — Dat dauh ick denn nu ok, un as ick an de Baud’[459] heran kamm, wo Bir un Bramwin[460] un Punsch un Grogg verköfft[461] ward, gah ick dor en beten ’ran un seih denn grad, wo[462] min Unkel Matthies en Achtgröschenstück up den Disch leggt un för vir Grö schen Kauken[463] un för vir Gröschen Punsch föddert.[464] Na, dit föllt[465] mi denn nu sihr up, denn hei drünk leiwer[466] en Glas Grogg, as Punsch, un Kauken namm hei gor nich in de Mund. „Na, wat dit woll heit?“[467] denk ick, „hei will woll Kinner[468] tractiren.“ — Äwer ne! Ahn[469] dat hei mi gewohr würd, güng hei mit sinen Barg[470] Kauken un sin Glas vull Punsch up en Släden los, wo ’ne Dam’ mit en gräunen Sleuer[471] insatt,[472] und bögt[473] sick mit dat Liw[474] vörn un achter äwer,[475] as wull hei sick dat Krüz[476] verrenken, un kratzt mit de Bein’ so snaksch[477] up dat Is[478] herümmer, dat ick denk, de oll Mann verlirt de Blansirung,[479] un dat ick all up em losspringen un em unner de Arm gripen[480] will; dunn sleiht[481] de Dam’ den Sleuer taurügg,[482] un wat seih ick? — Minen leiwen Schatz un minen säuten Ogentrost![483] Un tau Maud’[484] würd mi, as hadd mi Einer rechts un links en por Mulschellen[485] gewen.[486] — „Dat weit[487] de Kukuk,“ segg ick, „de Oll[488] verdarwt[489] mi de ganze Frigeratschon[490] bet in de grawe Grund!“[491] un gah so arg,[492] as Einer warden kann, nah Hus.

Dor satt ick nu in ’n Düstern un gruns’ mi inwendig,[493] dunn geiht de Dör[494] up, un min Unkel kümmt ’rin. „Gu’n Abend!“ seggt hei. „Wat sittst Du hir in ’n Düstern? Mak[495] Licht an!“ — Dit is dat einzigste Mal in minen Lewen west, dat ick minen Mutter-Brauder[496] nich de Dagstid baden heww;[497] ick stunn äwerst[498] up un makt Licht an, un sach so sur ut,[499] as en solten Hiring,[500] de virteihn Dag’ in Essig leggt[501] is. — „Wat fehlt Di?“ fröggt hei. — „„Nicks!““ segg ick kortweg,[502] dacht äwer: ’t is din Mutter-Brauder! un sett’t hentau:[503] „„Ick bün nich up den Schick!““[504] — „Ick sihr,“ säd hei, un dorbi sach hei so lüftig[505] ut as en ollen Esel, de virteihn Dag’ bi schiren[506] Hawer[507] in ’n Stall stahn[508] hett. „Heww wedder mit ehr redt,“ seggt hei. — „„Minentwegen,““ segg ick. — „Wo[509] sall ick dat verstahn?“ fröggt hei un sett’t en irnsthaft Gesicht up. — „„Ick bün mit den Drom[510] dörch,““ segg ick. — „Du willst nich? “ fröggt hei un leggt sin beiden Arm up de Lehn von den Lehnstaul un kickt[511] mit de Näs’ d’räwer weg, scharp[512] mi in ’t Gesicht, „ick heww de Sak infädelt so fin[513], so fin! dat dat en Hund jammern künn, wenn dor nicks ut würd, un nu willst Du nich?“ — „„Ne““, segg ick, „„Unkel, ick will nich. Meinst Du, ick sall Di den Rohm[514] affüllen laten un mi mit de sure Melk[515] begnäugen?[516] Denn doräwer sünd sei sick All einig — kik hir! Amalie Schoppe, geborene Weise, un Elise von Hohenhausen, geborene von Ochs, un all de Annern, de äwer dit Verhältniß schrewen[517] hewwen — dat Schönste bi de Frigeri is de Verkihr[518] von Brutlüd’ vör de Hochtid, un den Verkihr rittst[519] Du an Di, un ick sall tauseihn, wo Du min Brut mit Punsch un Kauken traktirst?““ — Min Unkel nimmt de geborene Weise un de geborene von Ochs un smitt[520] sei in de Sophaeck, un stellt sick vör mi hen un seggt: „Ick frag Di tau ’m Letzten, willst Du dat Mäten[521] frigen oder nich?“ — „„Ne,““ segg ick. — „Na,“ seggt hei un kek mi lang’ an mit so ’n fierlich[522] Gesicht, as hadd hei eben sin Testament makt un wull nu noch sinen Namen unnerschriwen,[523] „na, dat Mäten sall dörch mi nich in Schaden kamen, denn frig ick sei,“ un dormit gung hei stolz ut de Dör.

Na, dit was denn nu mal en Stück! — In de Irst[524] stunn ick ganz verdutzt, dunn smet[525] ick mi in de Sophaeck up de geborene Weise un lacht lud up.[526] — Min Unkel, de gaud twintig Johr[527] öller[528] was as ick, trugte[529] sick en Stück tau, wotau mi in minen Johren de Kurasch’[530] all utgung![531] Ick wull nu lustig wider[532] lachen, kreg ’t[533] äwer nich mihr taurecht, denn ick hadd kein unbekümmert Hart,[534] un wenn ick dat Gesicht ok breid naug[535] vertrecken ded,[536] de Lach[537] blew unnerwegs hacken,[538] un as ick mi nu so mit dat dämlichste Gesicht von de Welt in den Speigel[539] tau seihn kreg, sprung ick in ’n Enn’[540] un gung mit groten Schritten in de Stuw’ up un dal[541] un bos’te mi nich slicht[542] un slog[543] up den Disch un säd: „Hei deiht ’t,[544] hei is dortau kumpabel.“[545]

As Fru Bütow’n kamm, kreg sei natürlich ut männigerlei Ursak[546] Schell,[547] un as ick de taurecht sett’t hadd, gung ick in den Klubb un spelt Lomber[548] un säd ümmer tau mi: „Dat kannst du doch nich liden!“[549] un spelte[550] Solo’s, de gor nich up de Welt existirten, un verlur[551] sei un säd denn wedder:[552] „du wardst Di doch dat Hart nich afköpen laten!“[553] un namm den Muhren[554] un würd kodilg’.[555]

Verdreitlich[556] gung ick nah Hus[557] un läd mi dal,[558] un wull slapen[559] un kunn[560] nich. Ick argert mi de ganze Nacht mit mi ’rümmer, denn laten kunn ick von dat säute[561] Kind nich mihr — sei hadd mi ’t andahn[562] — un de heilig Christabend föll[563] mi in, dat ick in minen Lewen[564] keinen Dannenbom upputzen süll. Wenn ick denn tau mi säd: „Man tau!“[565] denn flogen mi all min Bedenken as en Hummelswarm dörch den Kopp, un vör min Ogen stunn ümmer en grot Frag’teiken,[566] un wenn ick mi dat utdüden ded,[567] denn heit[568] dat ümmer: „Je, will sei di ok?“