[86.7] quamvīs sīs: concessive subjunctive: H 586, II (515, III): M 875: A 313, a: G 606: B 308.
[Text-only version] [XXVII.] Gāius Iūlius Caesar
C. Iūlius Caesar,[8] nōbilissimā Iūliōrum genitus
familiā,[9] annum agēns sextum et decimum patrem
āmīsit. Cornēliam, Cinnae[10] fīliam, dūxit uxōrem;
cūius pater cum esset Sullae inimīcissimus, is[11]
[5] Caesarem voluit compellere ut eam repudiāret;
neque[12] id potuit efficere. Quā rē Caesar bonīs
spoliātus cum etiam ad necem quaererētur, mūtātā
veste nocte urbe ēlāpsus[13] est et quamquam tunc
quārtānae[1] morbō labōrābat, prope[2] per singulās noctēs latebrās
[10] commūtāre cōgēbātur; et comprehēnsus ā Sullae lībērtō, nē[3] ad
Sullam perdūcerētur, vix datā[4] pecūniā ēvāsit. Postrēmō per
propinquōs et adfīnēs suōs veniam impetrāvit. Satis cōnstat
Sullam, cum dēprecantibus[5] amīcissimīs et ōrnātissimīs virīs
aliquamdiū dēnegāsset atque illī pertināciter contenderent,
[15] expūgnātum tandem prōclāmāsse, vincerent,[6] dummodo scīrent[7] eum,
quem incolumem tantō opere cuperent, aliquandō optimātium
partibus, quās sēcum simul dēfendissent, exitiō futūrum; nam
Caesarī multōs Mariōs inesse.
Stīpendia prīma in Asiā fēcit. In expūgnātiōne Mitylēnārum
[20] corōnā cīvicā dōnātus est. Mortuō Sullā, Rhodum sēcēdere
statuit, ut per otium Apollōniō Molōnī, tunc clārissimō dīcendī[8]
magistrō, operam daret. Hūc dum trāicit, ā praedōnibus captus
est mānsitque apud eōs prope quadrāgintā diēs. Per omne autem
illud spatium ita sē gessit, ut pīrātīs pariter terrōrī venerātiōnīque
[25] esset. Comitēs interim servōsque ad expediendās pecūniās, quibus
redimerētur, dīmīsit. Vīgintī talenta pīrātae pōstulāverant: ille
quīnquāgintā datūrum sē spopondit. Quibus numerātīs cum
expositus esset in lītore, cōnfēstim Mīlētum, quae urbs proximē[9]
aberat, properāvit ibique contrāctā classe invectus in eum locum,
[30] in quō ipsī praedōnēs erant, partem classis fugāvit, partem mersit,
aliquot nāvēs cēpit pīrātāsque in potestātem redāctōs eō suppliciō,
quod illīs saepe minātus inter iocum erat, adfēcit crucīque
suffīxit.
Quaestōrī ūlterior[1] Hispānia obvēnit. Quō profectus cum Alpēs
[35] trānsīret et ad cōnspectum pauperis cūiusdam vīcī comitēs per
iocum inter sē disputārent num illīc[2] etiam esset ambitiōnī locus,
sēriō dīxit Caesar mālle sē ibi prīmum esse, quam Rōmae secundum.
Dominātiōnis avidus[3] ā prīmā aetāte rēgnum concupīscēbat
semperque in ōre habēbat hōs Eurīpidis, Graecī poētae, versūs:
[40] Nam sī violandum est iūs, rēgnandī grātiā
Violandum est. Aliīs[4] rēbus pietātem colās.[5]
Cumque Gadēs, quod est Hispāniae oppidum, vēnisset, animadversā
apud Herculis templum māgnī Alexandrī imāgine ingemuit
et quasi pertaesus īgnāviam suam, quod nihildum ā sē memorābile
[45] āctum esset in eā aetāte, quā iam Alexander orbem terrārum
subēgisset, missiōnem continuō efflāgitāvit ad captandās quam prīmum
māiōrum rērum occāsiōnes in urbe.
Aedīlis praeter comitium ac Forum etiam Capitōlium ōrnāvit
porticibus. Vēnātiōnes autem lūdōsque[6] et cum conlēgā M. Bibulō
[50] et sēparātim ēdidit: quō[7] factum est ut commūnium quoque
impēnsārum sōlus grātiam caperet. Hīs autem rēbus patrimōnium
effūdit tantumque cōnflāvit aes aliēnum, ut ipse dīceret sibi[8] opus
esse mīlliēs sēstertium, ut habēret nihil.