16 fluentes (luxu) = enervated (lit. relaxed) by luxury.
21 Tifāta (neut. Plur.), a mountain range N.E. of Capua.
22-23 quadrato agmine = in regular order of battle, so that the whole army formed a parallelogram.
The Cause of the War. ‘The interference of Rome was a breach of the Treaty with the Samnites. Livy admits this, but asserts that Capua had formally surrendered to Rome, and as a subject state claimed her protection. The story is confessedly false, for Capua remained, what it had always been, an independent town.’—R.
FIRST SAMNITE WAR, 343-341 B.C. (2)
Battle of Mt. Gaurus.
M. Valerius Corvus.
Non alias militi familiarior dux fuit, omnia inter infimos militum haud gravate munia obeundo. In ludo praeterea militari, cum velocitatis viriumque inter se aequales certamina ineunt, comiter facilis; vincere ac vinci vultu eodem, nec quemquam aspernari 5 parem, qui se offerret; factis benignus pro re, dictis haud minus libertatis alienae quam suae dignitatis memor, et, quo nihil popularius est, quibus artibus petierat magistratus, iisdem gerebat. Itaque universus exercitus incredibili alacritate adhortationem 10 prosecutus ducis castris egreditur. . . . Primus omnium consul invadit hostem et, cum quo forte contulit gradum, obtruncat. Hoc spectaculo accensi dextra laevaque ante se quisque memorandum proelium ciet; stant obnixi Samnites, quamquam 15 plura accipiunt quam inferunt vulnera. Aliquamdiu iam pugnatum erat, atrox caedes circa signa Samnitium, fuga ab nulladum parte erat; adeo morte sola vinci destinaverant animis. Itaque Romani, cum et fluere iam lassitudine vires sentirent et diei 20 haud multum superesse, accensi ira concitant se in hostem. Tum primum referri pedem atque inclinari rem in fugam apparuit; tum capi, occidi Samnis; nec superfuissent multi, ni nox victoriam magis quam proelium diremisset. 25
Livy, vii. 33.
1 familiarior = on better terms with.—Cluer and Matheson.