[522] Orderic is plain-spoken enough on this head in 672 B.
[523] Ib. “Episcopi ex auctoritate Dei exleges anathematizabant. Theologi prolatis sermonibus Dei reos admonebant. Sed his omnibus tumor et cupiditas cum satellitibus suis immoderate resistebant.”
[524] See N. C. vol. v. 46. Cf. vol. iv. p. 688.
[525] Orderic (664 B) records Robert’s doings at Alençon and Bellême, and adds, “Hoc quoque fecit Bellismæ, et omnibus aliis castellis suis, et non solum suis, sed et in vicinorum suorum, quos sibi pares dedignabatur habere, municipiis, quæ aut intromissis clientibus sibi subjugavit, aut penitus, ne sibi aliquando resistere possent, destruxit.”
[526] Ib. He adds a reflexion in his character of “Angligena.” “Sic proceres Neustriæ de munitionibus suis omnes regis custodes expulerunt, patriamque divitiis opulentam propriis viribus vicissim exspoliaverunt. Opes itaque quas Anglis aliisque gentibus violenter rapuerunt, merito latrociniis et rapinis perdiderunt.”
[527] Ord. Vit. 672 C. “Adulterina passim municipia condebantur, et ibidem filii latronum ceu catuli luporum ad dilacerandas bidentes nutriebantur.” Our Chronicler was yet more vigorous when he peopled the castles with devils and evil men, A. D. 1135. The “adulterina municipia” are the castles built without the Duke’s licence. See N. C. vol. ii. p. 193. For the German laws on the same subject, see Maurer, Einleitung, p. 24. M. le Hardy (60) amusingly mistakes the “municipia” for “quelques communes.”
[528] See N. C. vol. iv. pp. 537, 638.
[529] Ord. Vit. 664 C. “Guillelmo de Britolio dedit Ibericum, ubi arx quam Albereda proavia ejus fecit fortissima est. Et Rogerio de Bellomonte, qui solebat Ibericum jussu Guillelmi regis custodire, concessit Brioniam, quod oppidum munitissimum et in corde terræ situm est.” On Ivry, see N. C. vol. i. p. 258. See Will. Gem. viii. 15, where the same story is told as by Orderic. On Brionne, see N. C. vol. ii. pp. 196, 268, 624.
[530] Ord. Vit. 664 C. “Cunctis placere studebat, cunctisque quod petebant aut dabat aut promittebat vel concedebat. Prodigus dominium patrum suorum quotidie imminuebat, insipienter tribuens unicuique quod petebat, et ipse pauperescebat, unde alios contra se roborabat.”
[531] See N. C. vol. iv. p. 709.