From this it would seem that in the positions above mentioned vi short—and with some speakers fi short—had an obscure, somewhat thickened, sound, not unlike that heard in the English words virgin, firm, a not unnatural obscuration. As Donatus says of it:
[Keil. v. IV. p. 367.] Pingue nescio quid pro naturali sono usurpamus.
Sometimes, apparently, this tendency ran into excess, and the long i was also obscured; while sometimes the short i was pronounced too distinctly. This vice is commented on by the grammarians, under the name iotacism:
[Pompei. Comm. ad Donat. Keil. v. V. p. 394.] Iotacismum dicunt vitium quod per i litteram vel pinguius vel exilius prolatam fit. Galli pinguius hanc utuntur, ut cum dicunt ite, non expresse ipsam proferentes, sed inter e et i pinguiorem sonum nescio quem ponentes. Graeci exilius hanc proferunt, adeo expressioni ejus tenui studentes, ut si dicant jus, aliquantulum de priori littera sic proferant, ut videas dissyllabam esse factam. Romanae linguae in hoc erit moderatio, ut exilis ejus sonus sit, ubi ab ea verbum incipit, ut ite, aut pinguior, ubi in ea desinit verbum, ut habui, tenui; medium quendam sonum inter e et i habet, ubi in medio sermone est, ut hominem. Mihi tamen videtur, quando producta est, plenior vel acutior esse; quando autem brevis est medium sonum exhibere debet, sicut eadem exempla quae posita sunt possunt declarare.
The grammarians also note the peculiar relation of u to q, as in the following passage:
[Serg. Explan. Art. Donat. Keil. v. IV. p. 475.] U vero hoc accidit proprium, ut interdum nec vocalis nec consonans sit, hoc est ut non sit littera, cum inter q et aliquam vocalem ponitur. Nam consonans non potest esse, quia ante se habet alteram consonantem, id est q; vocalis esse non potest, quia sequitur illam vocalis, ut quare, quomodo.
[ Diphthongs.]
In Marius Victorinus we find diphthongs thus defined:
[Mar. Vict. Gaisford, I. v. 54.] Duae inter se vocales jugatae ac sub unius vocis enuntiatione prolatae syllabam faciunt natura longam, quam Graeci diphthongon vocant, veluti geminae vocis unum sonum, ut ae, oe, au.
And more fully in the following paragraph: