Congregato itaque utrobique copiosissimo et formidabili nimis excercitu, parati ad congressum, fixerunt tentoria e regione, nichilque intererat nisi fluuius torrens in medio, qui
utrumque excercitum sequestrabat. Et aliquandiu hinc inde meticulosi et consternati, rapidi fluminis alueum interpositum (qui uix erat homini uel equo transmeabilis) transire distulerunt. Tela tamen sola, cum crebris comminacionibus et conuiciis, transuolarunt. Tandem indignatus Offa et egre ferens probrose more dispendia, electis de excercitu suo robustioribus et bello magis strenuis, quos eciam credebat fideliores, subitus et improuisus flumen raptim pertransiens, facto impetu uehementi[[351]] et repentino, hostes ei obuiam occurrentes, preocupatos tamen circa ripam fluminis, plurimos de aduersariorum excercitu contriuit, et in ore gladii trucidauit. Primosque omnes tribunos et primicerios potenter dissipauit. Cum tamen sui commilitones, forte uolentes prescire in Offa preuio Martis fortunam, segniter amnem transmearent, qui latus suum tenebantur suffulcire, et[[352]] pocius Fol. 3 b | circumuallando roborare, et resumpto spiritu uiuidiore, reliquos omnes, hinc inde ad modum nauis uelificantis et equora uelociter sulcantis, impetuosissime diuisit, ense terribiliter fulminante, et hostium cruore sepius inebriato, donec sue omnes acies ad ipsum illese et indempnes transmearent. Quo cum peruenirent sui commilitones, congregati circa ipsum dominum suum, excercitum magnum et fortem conflauerunt. Duces autem contrarii excercitus, sese densis agminibus et consertis aciebus, uiolenter opponunt aduentantibus. Et congressu inito cruentissimo, acclamatum est utrobique et exhortatum, ut res agatur pro capite, et certamen pro sua et uxorum suarum, et liberorum suorum, et possessionum liberacione, ineant iustissimum, auxilio diuino protegente. Perstrepunt igitur tube cum lituis, clamor exhortantium, equorum hinnitus, morientium et uulneratorum gemitus, fragor lancearum, gladiorum tinnitus, ictuum tumultus, aera perturbare uidebantur. Aduersarii tandem Offe legiones deiciunt, et in fugam dissipatas conuertunt.
Quod cum videret Offa strenuissimus, et ex hostium cede cruentus, hausto spiritu alacriori, in hostes, more leonis et leene sublatis catulis, irruit truculenter, gladium suum cruore hostili inebriando. Quod cum uiderent trucidandi, fugitiui et meticulosi pudore confusi, reuersi sunt super hostes, et ut famam redimerent, ferociores in obstantes fulminant et debacantur.
Multoque tempore truculenter nimis decertatum est, et utrobique suspensa est uictoria; tandem post multorum ruinam, hostes fatigati pedem retulerunt, ut respirarent et pausarent post conflictum.
Similiter eciam et excercitus Offani. Quod tamen moleste nimis tulit Offanus, cuius sanguis in ulcionem estuabat, et indefessus propugnator cessare erubescebat. Hic casu Offe obuiant duo filii diuitis illius, qui regnum patris eius sibi attemptauit usurpare. Nomen primogenito Brutus [sive Hildebrandus][[353]] et iuniori Sueno. Hii probra et uerba turpia in Offam irreuerenter ingesserunt, et iuueni pudorato in conspectu excercituum, non minus sermonibus quam armis, molesti extiterunt. Offa igitur, magis lacessitus, et calore audacie scintillans, et iracundia usque ad fremitum succensus, in impetu spiritus sui in eosdem audacter irruit. Et eorum alterum, videlicet Brutum, unico gladii ictu percussit, amputatoque galee cono, craneum usque ad cerebri medullam perforauit, et in morte singultantem sub equinis pedibus potenter precipitauit. Alterum uero, qui hoc uiso fugam iniit, repentinus insequens, uulnere letali sauciatum, contempsit et prostratum. Post hec[[354]] deseuiens in ceteros contrarii excercitus duces, gladius Offe quicquid obuiam habuit prosternendo deuorauit, excercitu ipsius tali exemplo recencius in hostes insurgente, et iam gloriosius triumphante.
Fol. 4 a
Pater, uero, predictorum iuuenum, perterritus et dolore intrinseco sauciatus, subterfugiens amnem oppositum, nitebatur| pertransire: sed interfectorum sanguine torrens fluuius, eum loricatum et armorum pondere grauatum et multipliciter fatigatum, cum multis de suo excercitu simili incomodo prepeditis, ad ima submersit, et sine uulneribus, miseras animas exalarunt proditores, toti posteritati sue probra relinquentes. Amnis autem a Rigano ibi submerso sorciebatur uocabulum, et Riganburne, vt facti uiuat perpetuo memoria, nuncupatur. [Hiic alio nomine Auene dicitur.][[355]]
Reliqui autem omnes de excercitu Rigani [qui et Aliel dicebatur][[355]] qui sub ducatu Mitunni regebantur, in abissum desperacionis demersi, et timore effeminati, cum eorum duce in quo
magis Riganus confidebat, in noctis crepusculo trucidati, cum uictoria gloriosa campum Offe strenuissimo (in nulla parte corporis sui deformiter mutilato, nec eciam uel letaliter uel periculose uulnerato, licet ea die multis se letiferis opposuisset periculis) reliquerunt[[356]].