Cui rex mente nimium perturbatus, et de uerbis quibus credidit inesse ueraciter falsitatem et fraudem, cum indignacione ipsam increpando, respondit: "Quasi una de stultis mulieribus locuta es! Absit a me, absit, tam detestabile factum! Quo perpetrato, mihi meisque successoribus foret obprobrium sempiternum, et peccatum in genus meum cum graui uindicta diucius propagabile." Et hiis dictis, rex iratus ab ea recessit; detestans tantos ac tales occultos laqueos in muliere latitasse.
Interea mentis perturbacione paulatim deposita, et hiis ciuiliter dissimulatis, reges consederunt ad mensam pransuri: ubi regalibus esculentis et poculentis refecti, in timpanis, citharis, et choris, diem totum in ingenti gaudio expleuerunt. Sed regina malefica, interim a ferali proposito non recedens, iussit in dolo thalamum more regio pallis sericis et auleis sollempniter adornari, in quo rex Ælbertus nocturnum caperet sompnum; iuxta stratum quoque regium sedile preparari fecit, cultu nobilissimo extructum, et cortinis undique redimitum. Sub quo eciam fossam preparari fecit profundam, Fol. 20a | ut nephandum propositum perduceret ad effectum.
De martirio Sancti Ælberti, regis innocentissimi.
Regina uero uultu sereno conceptum scelus pallians, intrauit in palatium, ut tam regem Offanum quam regem Ælbertum exhilararet. Et inter iocandum, conuersa ad Ælbertum, nihil sinistri[[412]] suspicantem, ait, "Fili, ueni uisendi causa puellam tibi nuptu copulandam, te in thalamo meo sicienter expectantem, ut sermonibus gratissimis amores subarres profuturos." Surgens igitur rex Ælbertus, secutus est reginam in thalamum ingredientem: rege Offano remanente, qui nil mali formidabat. Ingresso igitur rege Ælberto cum regina, exclusi sunt omnes qui eundem e uestigio sequebantur sui commilitones. Et cum puellam expectasset, ait regina: "Sede fili dum ueniat aduocata."
Et cum in memorato sedili residisset, cum ipsa sella in fosse corruit profunditatem. In qua, subito a lictoribus quos regina non procul absconderat, rex innocens suffocatus expirauit. Nam ilico cum corruisset, proiecerunt super eum regina et sui complices nephandissimi puluinaria cum uestibus et cortinis, ne clamans ab aliquibus audiretur. Et sic elegantissimus iuuenis rex et martir Ælbertus, innocenter et sine noxa extinctus, accepit coronam uite, [quam][[413]] ad instar Johannis Baptiste mulieris laqueis irretitus, meruit optinere.
Puella uero regis filia Ælfleda uirguncula uenustissima, cum hec audisset, non tantum matris detestata facinora, sed tocius seculi pompam relinquens, habitum suscepit religionis, ut uirgo martiris uestigia sequeretur. [P]orro[[414]] ad augmentum[[415]] muliebris tirannidis[[416]], decollatum est corpusculum exanime quia adhuc palpitans uidebatur. Clam igitur delatum est corpus cum capite, usque ad partes remociores ad occultandum sub profundo terre, et dum spiculator cruentus ista ferret, caput obiter amissum est feliciter: nox enim erat, et festinabat lictor, et aperto ore sacci, caput cecidit euolutum, ignorante hoc portitore. Corpus autem ab ipso carnifice sine aliquo teste conscio ignobiliter est humatum. Contigit autem, Deo sic disponente, ut quidam cecus eadem via graderetur, baculo semitam pretemptante. Habens autem caput memoratum pro pedum offendiculo, mirabatur quidnam esset: erat enim pes eius irretitus in cincinnis capitis flauis et prolixis. Et palpans cercius cognouit[[417]] esse caput hominis decollati. Et datum est ei in spiritu intelligere, quod alicuius sancti caput esset, ac iuuenis. Et cum maduissent manus eius sanguine, apposuit et sanguinem faciei sue: et loco ubi quandoque oculi eius extiterant, et ilico restitutus est ei uisus; et quod habuerat pro pedum offendiculo, factum est ei felix luminis restitucio. Sed et in eodem loco quo caput sanctum iacuerat, fons erupit lucidissimus. Quod cum celebriter[[418]] fuerat diuulgatum, compertum est hoc fuisse caput sancti adolescentis Ælberti, quem regina in thalamo nequiter fecit sugillari ac decollari. Corpus autem ubinam locorum occultatum fuerat, penitus ignoratur. Hoc cum constaret Humberto Archiepiscopo, facta capside ex auro et argento, illud iussit in tesauro recondi precioso in Ecclesia Herefordensi.
From MS Cotton Nero D. I, fol. 19 b.
hraþe seoþðan wæs
æfter mund-ȝripe mēce ȝepinȝed.
(Beowulf, ll. 1937-8.)