| MEN. | |||
| OK Istia Rajah | 5 ft. | 2½ | in. |
| Garai | 5 ft. | 4 | in. |
| Bulang | 5 ft. | 3 | in. |
| Jinal | 4 ft. | 10½ | in. |
| Lunsong | 4 ft. | 11 | in. |
| WOMEN. | |||
| Pungut | 5 ft. | ||
| Ria | 4 ft. | 10½ | in. |
Specimens of the Dayak Language.
| —— | SABUYAU. | LARA. | SALAKAU. | LUNDU. |
| NUMERALS:– | ||||
| One | sa | asa | asa | ni |
| Two | dua | dua | dua | duo |
| Three | tiga | taru | talu | taru |
| Four | ampat | apat | ampat | pat |
| Five | lima | rima | lima | rimo |
| Seven | tujoh | ijo | tujoh | jo |
| Eight | lapan | mahi | delapan | mahi |
| Nine | sambilan | pire | sambilan | pire |
| Ten | sapuloh | sapuloh | sapuloh | samoong |
| Waist | punggong | apakng | pinggang | kupong |
| Navel | pusat | pusat | pusat | pesud |
| Knee | pala paton | tukung | tuut | bakorob |
| Foot | kaki | kaja | paha | po, on |
| Heel | tumbit | tigak | tumit | tiga |
| Skin | kulit | kurit | ku, it | kulit |
| Bone | tulang | turakng | tuang | tulang |
| Flesh | isi | insin | isi | daging |
| Sinew | uhat | uhat | urat | at |
| Milk | susu | susu | susu | sisun |
| Heart | ati | ate | hati | atin |
| Spleen | kuha | kura | kura | kura |
| Gall | umpadu | umpadu | padu | podun |
| Brains | untak | untuk | otak | otuk |
| Blood | daha | daya | darah | daya |
| Spittle | di lioh | rayakng | ai uja | royang |
| Snivel | insak | buduk | edoh | dok |
| Tears | ai mata | pain matu | ai mata | eu boton |
| Perspiration | peloh | adas | pau | das |
| Dandriff | daki | dunuk | dati | ing |
| Pus | nana | penunu | nana | penona |
| Face | mua | bahas | muha | jawin |
| Dumb | bisu | awa | awa | |
| Deaf | bengal | bagi | banga | bangam |
| Blind | buta | buta | buta | buta |
| Dimness | ulon | kabor | kabor | kabor |
| Stammer | kat | mah | awah | awah |
| Silly | budon | bagah | bagah | budoh |
| Mad | gila | gila | gila | gila |
| Cough | batok | mukut | batok | mukud |
| Boil | bisul | tampusu | bisoan | perkis |
| Sea | laut | laut | laut | kirekng |
| Sun | matahari | matoano | mata ari | mata nanu |
| Moon | bulan | buran | buan | bulan |
| Star | bintang | bintang | bintang | bintang |
| Light | trang | tawas | tarang | java |
| Darkness | petang | petakng | petang | mapong |
| Heat | panas | jara | darang | putek |
| Cold | chelap | panut | dingin | modud |
| Cloud | remang | rahu | niga | gening ayong |
| Lightning | kilat | kilat | elak | kilat |
| Thunder | guntoh | guntor | guntor | dudu |
| Rainbow | unggoaja | meraje | antu ai | berengan |
| Mankind | manusia | sok | manusia | nyaah |
| Man | ohang laki | areh | angaki | nyaah dadari |
| Woman | ohang indoh | mahu | ang bini | dayung |
| Body | tuboh | ungan | tuboh | genan |
| Hair | bok | abok | bu, uk | bok |
| Head | pala | abak | kapala | bak |
| Forehead | dahi | kaning | kaning | uru |
| Temples | pisan | kingkek | tangengeng | ponyip |
| Eyebrow | bulu keneng | bulu rimin | bulu ramang | kening |
| Eye | mata | matu | mata | botun |
| Ear | pendeng | rajak | tere, nyek | kajip |
| Nose | idong | dudukng | idong | nogong |
| Cheek | pipi | kuko | koko | panig, ng |
| Mouth | mulut | baba | mulut | beba |
| Tongue | dila | rata | jia | jera |
| Lip | mulut | bibih | bibir | bibin |
| Teeth | gigi | japu | gigi | jupon |
| Neck | hakong | jangok | tegeh | tungoh |
| Chin | dagu | rākng | jago | rang |
| Back | blakang | rutuk | ba, ikang | punok |
| Feet | kaki | kaja | paha | po, on |
| Hand | langan | barekng | angan | tangan |
| Chest | dada | sadoh | dada | sodo |
| Finger | tunjok | terinyo | kukot | terinyo |
| Nails | kuku | siru | kuku | sirun |
| Stomach | prut | putukng | parut | tain |
| Fire | api | api | api | apoi |
| Smoke | asap | asup | asap | asu |
| Rain | hujan | hujan | hujan | jan |
| Wind | angin | nyaru | angin | sebak |
| Storm | bahat | tupan | nyaru | ribut |
| Sand | paseh | krasik | krasik | sumat |
| Stone | batu | batu | batu | batu |
| Mountain | bukit | mungu | bukit | doron |
| Hill | munggu | muton | muton | motang |
| Mud | reboh | paya | ochak | rapak |
APPENDIX B.
The following vocabulary is compiled from materials furnished me by the late Mr. Brereton. The Sea Dayak language is spoken by the aborigines on the Batang Lupar and all its tributaries, the Seribas, Kalaka, and the streams which flow to the left bank of the Rejang. The Bugaus, who live in the districts bordering the great Kapuas river, speak the same language. There are local variations, but they are of minor importance. The Malau is the language of the aborigines living at the very interior of the Kapuas, and, it is said, not many days’ walk from the great mountain of Tilong.
| —— | MALAY. | SEA DAYAK. | MALAU. |
| Straight | lurus | rurus | mupi |
| Crooked | bengkok | bingkok, simpin | kong kong |
| Square | ampat persagi | ampat bersgi | kuata |
| Round | bulat | bulat sagala | ga gulun |
| Long | panjang | panjai | ba lankei |
| Broad | lebar | besai | broh |
| Thick | tabal | tabal | |
| Thin | nipis | nipauh, mipis | nipis |
| Deep | dalam | dalam | ba jalam |
| High | tinggi | tinggi | ba lankie |
| Short | pandak | pondak | |
| Without | deluar | de ruai | tanga sauh |
| Within | dedalam | dedalam | |
| Light (in weight) | ringan | lumpong | |
| Heavy | brat | brat | |
| Above | deatas | datas | de asit |
| Below | debawa | de baroh | de yaum |
| Behind | deblakang | deblakang | |
| Before | demuka | demua | de roka |
| Between | antara | antara dua | |
| Here | sini | kitu, ditu | loku |
| There | sana | kinu duinyin | ke mangeh |
| Far | jauh | jauh | |
| Near | ampir | dampi | ampensop |
| Where | mana | nei iya | di selananu |
| At | de | de | |
| To | ka | ka | |
| From | deri | arri | |
| All | samoa | samoa | aus |
| Many | baniak | meio | byu |
| Few | sidikit | mimit | tetopit |
| Small | kechil | mit | keh kih |
| Large | Besar | besai | brah |
| Like | rupa | boka | si bangun |
| Now | sakarang | kamiyatu | anindehen |
| When | apabila | kamiya | endisi |
| Then | kamudien | kamiyania | |
| To-morrow | besok | pa gila balik | mina |
| Yesterday | kulmarin | ka mani | malam |
| Old | tuah | tuai | tuah |
| New | bharu | bharu obas | baruh |
| Slow | lambat | lobah | ba laun |
| Rapid | pantas | jumpat | ba riah |
| Strike | pukul | dadat | malun tongi |
| Break | patah | patah kru | poloh |
| Open | buka | telengah | ilakkeinih |
| Shut | tutup | tutup, tikup | tulopu |
| Lift | angkat | katon | angkat |
| Throw | kibar | tampalon | keiniko |
| Wet | basah | basah | |
| Dry | kring | rankai | kumbat tor |
| Light | trang | tawas tumpak | manara |
| Darkness | glap | petang | raun |
| Black | itam | chilum | an tarun |
| White | putih | burak | uteh uteh |
| Red | merah | mansoh | di darah |
| Yellow | kuning | kuning | tantu mūūn |
| Blue | biru | biru | biru |
| Green | ijau | ijo | |
| Country | negri | benua | |
| Earth | tanah | benua | |
| Stone | batu | batu | |
| Gold | mas | mau | mas |
| Silver | perak | perak | perak |
| Iron | besi | besi | besi |
| Mountain | gunong | bukit | bukit |
| Valley | lembah | darong lengkap | lengkap |
| Cave | guah | lobang batu | long batu |
| Hill | bukit | bukit | bukit |
| Plain | padang | padang | padang |
| Island | pulau | pulaū | pulau |
| Water | ayer | ai | danum |
| Sea | laut | tasik | rong jawa |
| River | suñgei | suñgēi | suñgai |
| Wind | angin | ribut | ribut |
| Hurricane | ribut | ribut bungat | |
| Cloud | awan | niga | dom |
| Rainbow | pulangi | anakraja | |
| Rain | ujan | ujan | |
| Lightning | kilat | kilat | suran |
| Thunder | guntur | guntur | dolok |
| Day | ari | ari | asoh |
| Night | malam | lamai | |
| Morning | pagi | pagi | kau ko |
| Sun | matahari | matahari | mat asoh |
| Noon | tangah hari | tiñgari | |
| Sky | lañgit | lañgit | suan |
| Moon | bulan | bulan | bulan |
| Star | bintang | apei andau | bintang |
| Hot | panas | panaa | panas |
| Fire | api | api | si siak |
| Burn | bakar | tunoh | tuton |
| Smoke | asap | asap | rimbu |
| Ashes | abu | abus | kutu au |
| Cocoa-nut | nior | buah miniakunjor | |
| Plantain | pisang | pisang | buah unti |
| Paddy | padi | padi | asseh |
| Rice | bras | brauh | brauh |
| Pumpkin | labu | antakai | parangi |
| Yam | ubi | abuk | miah |
| Seed | benih | banih, igi, | tulang ah |
| Tree | pokoh | pohn | akak kaya |
| Root | akar | randah, urat, | banarun |
| Leaf | daun | daun | daunah |
| Flower | buñgah | bungai | bukas |
| Fruit | buah | buah | buārah |
| Raw | mantah | matah | mutoh |
| Ripe | masak | mansoh | sasak |
| Deer | rusa | rusa | piang |
| Bear | bruang | jugam | |
| Cow | sapi | chapi, banting | |
| Goat | kambing | bedus | kambin |
| Dog | anjing | uduk, ukuè | asu |
| Hog | babi | jani | bawi |
| Monkey | kra | kra | |
| Cat | kuching | maiau | sih |
| Mouse | tikus kechil | chit | |
| Rat | tikus | chit | balau |
| Squirrel | tupei | tupei | but |
| Bird | burong | burong | |
| Domestic fowl | ayam | manok | manok |
| Duck | itek | itek | riri |
| Kite | alang | menaul | bau |
| Sparrow | pipit | pipit | duñgus |
| Swallow | layang layang | lelayang | |
| Crow | gagak | kak | |
| Cage | kurong | krukor | |
| Snake | ular | ural | ruar |
| Frog | katak | rinkak rarigu | ba ningar |
| Fish | ikan | ikan | lauk |
| Crab | katam | katam | |
| Prawn | udang | undai | undan |
| Butterfly | kupu kupu | maniah | |
| Bee | lebah | manyik | |
| Fly | lalat | lalat | lalas |
| Mosquito | niamok | niamok | |
| Louse | kutu | kutu | |
| Ant | semut | semut | sinsam |
| Spider | laba laba | ampelawa | |
| Horn | tandok | tandok | tunjan |
| Tail | ikur | iku | inkuah |
| Feather | bulu | bulu | |
| Wings | sayap | sayap | sapa |
| Egg | telor | tuloh | turoh roh |
| Honey | madu | ai manyik | danum muani |
| Wax | lilin | lilin | |
| Body | tuboh | tuboh | mantuan |
| Head | kapala | pala | ulu |
| Hair | rambut | bok | rambut |
| Face | muka | muah | lindoh |
| Ear | telinga | pending | telinga |
| Eye | mata | mata | mata |
| Nose | idong | idong | ingar |
| Cheek | pipi | kayuh | tampilik |
| Mouth | mulut | mulut | baba |
| Lip | bibir | bibir | kulit baba |
| Tooth | gigit | gilit n’li | gisi |
| Tongue | ledah | delah | lilah |
| Hand | tañgan | jari | tañgan |
| Finger | jari | tunjok | unjok |
| Thumb | jari ibu | tunjok indu | unjok tangan |
| Nail | kuku | kukut | kuku |
| Belly | prut | prut | pārut |
| Foot | kaki | kaki | |
| Bone | tulang | tulang | |
| Flesh | daging | isi | |
| Skin | kulit | kulit | |
| Fat | gamok | gamok | manbin |
| Lean | krus | kurus | dejankat |
| Blood | dara | dara | |
| Saliva | ludah | ludah | lasu |
| Sweat | peluh | peluh | |
| Hard | kras | kriang | |
| Soft | lambut | lemeh | aloeh |
| Hot | panas | añgat | |
| Cold | sejok | chilap | barasam |
| Thirsty | aus | rankei rekon | niawar akar |
| Hungry | lapar | rapah | mosi bertanka |
| Sour | masam | masam | |
| Sweet | manis | manis | mamis |
| Bitter | pait | pait | |
| Smell | bau | bau | |
| Fragrant | wañgi | añgit, nyamei | |
| Stinking | busok | but jaii | |
| Sick | sakit | padis, tabin | meka |
| Dead | mati | parei | mateh |
| Eat | makan | makai, dumpah | ankan |
| Drink | minum | irup | minum |
| See | lihat | mada | meta |
| Laugh | tatawa | tatawa | |
| Weep | menangis | niabak | nangis |
| Kiss | chium | sium | chisum |
| Speak | kata | jaku | men janum |
| Be silent | diam | diau | la lako |
| Hear | dañgar | niñgar | lingar |
| Lift | angkat | angkat | |
| Walk | jalan | jalai | lambar |
| Run | lari | rari belanda | lari |
| Stand | berdiri | berdiri | kadin |
| Sit | dukuk | duduk | duduh |
| Climb | panjat | niki | mumbit |
| Sleep | tidor | tindok | tindoh |
| Awake | bañgun | dani | sadin |
| Recollect | iñgat | iñgat | |
| Know | tau | nemu | temu |
| Forget | lupa | na iñgat | |
| Ask | tania | tania | ketu anan |
| Answer | saut | saut | |
| Understand | mengarti | nemu udi | |
| Yes | iya | au, bisi | oh |
| No | tidah | ingai, nadei | nanok |
| Beautiful | elok | bajik, badas | mam |
| Ugly | rupa jahat | nda badas, jaii | |
| Pleased | suka | gagot hati | sa sau niawa aku |
| Sorry | susah | tusut, tusah hati | sakanutin |
| Afraid | takut | takut, rawan | |
| Shame | malu | malu | bawa |
| Love | kasih | kasih, rindu | |
| Hate | binchi | na’ndu | nanak meh nia |
| Anger | marah | riñgat | babu julu |
| Wish | mau | dekah | menioh |
| Right | betul | amai | |
| Wrong | salah | salah | |
| Good | baik | badas | mam |
| Bad | jahat | jain | jauh |
| True | benar | amai, benda | topat |
| False | dusta | bula | |
| Wait | nanti | netu | ako akoh |
| Come | mari | datai | |
| Go | pergi | nurun, pegi | andor |
| Meet | temu | temu | |
| Hide | tapok | belalei | sunyān kolu ko |
| Search | chari | gigah | men ari |
| Find | dapat | ulih | kuleh |
| Give | kasìh | anjong, unjok | anlat |
| Take | ambil | ambi | taloh |
| Bring | bawa | bai | iawa |
| Take away | angkat | angkat | tangkong |
| Kill | bunoh | bunoh | dunoh |
| I | aku | aku | tak |
| Mine | aku punia | akum puh | tak ampunah |
| Thou | angkau | nuan | ikon |
| Thine | angkau punia | nuan puh | ikon ampunah |
| He, she, it | iya | iya | ninan |
| His, &c. | dia punia | niam puh | |
| We (_inclusive or absolute) | kita | kita | |
| Our (inclusive) | kita punia | kitampuh | |
| We exclusive or relative) | kami | kami | |
| Our (exclusive) | kami punia | kami puh | |
| You | kau | nuan | |
| Your | kau punia | nuanpuh | |
| They | iya | iya | |
| Their | iya punia | iyampah | |
| This | ini | itu | |
| That | itu | nin, nia | |
| Who | siapa | sapa | |
| What | apa | nama, kati | |
| Food | makanan | makai, enkaiu | |
| Rice, boiled | nasi | asi | |
| Sugar | gula | gula | |
| Oil | miniak | miniak | |
| Milk | ayer susu | ai tusu | |
| Flesh | daging | isi | |
| Boil | rebus | sumei | |
| Broil | panggang | ganggang | |
| Salt | garam | garam | |
| Clothes | pakayan | kain | |
| Earring | antin antin | gronjong, tiñga | |
| Chawat | chawat | sirat | kin paroh |
| House | rumah | rumah | sauh |
| Wood | kayu | kayu | |
| Posts | tiang | tiang | pra kayu |
| Door | pintu | lāan | pintu |
| Ladder | tangga | tangku | |
| Bed | tampat tidor | penindok | |
| Mat | tikar | tikai | alik |
| Box | peti | peti | |
| Road | jalan | jalai | |
| Bridge | jambatan | jamban | |
| Spear | tombak | sankoh | relis |
| Sword | pedang | pedang | |
| Chopping knife | parang | duku | basi |
| Boat | prahu | bangkong | prauh |
| Canoe | sampan | bidok | bidup |
| Spirit | antu | antu | |
| Man | orang laki laki | orang laki | ber bakar |
| Woman | perampuan | indu | berbeneh |
| Husband | laki | laki | |
| Wife | bini | bini | arineh |
| Father | bapa | apai | amah |
| Mother | ama | indai | indu |
| Grandfather | nenek | aki, nineh | piang |
| Child | anak | anak | |
| Old | tuah | inai, tuai | |
| Young | muda | muda | |
| Boy | budak | biak | |
| Girl | anak dara | n’dun |
BALAU NAMES.
| MEN. | WOMEN. |
| Linggi | Rata |
| Jelapiang | Salima |
| Nangga | Salam |
| Moramat | Saripa |
| Janting | Itau |
| Anggi | Sarika |
| Musit | Chula |
| Jisang | Rabi |
APPENDIX C.
Languages of Tribes betweeen the Rejang and Baram.