[Notes][20.] Lae 1544 años lai hab ca ɔan ɔul Cauaca Asiesa u capitanil, ca ɔanoob te Cauacae ti u chi pach yumili [204-2]ti oki patan tiobi cab ulum ixim ɔabtiob tiob yan Cauacae, catun ca tu kalahob ti mascab ahkul Caamal tal Sisal ca tu kata u xocal cah tulacal, hun hab tialan ti mazcab tumenob, lai paye u bel Españolesob ca taliob ti cahtal Sachi, heclai Ahkul Kamal lae lai oci ti batabil Saci Sisale Dn Juan Caamal de la Cruz u kabatah yoklal hach hahal u than, lai yax utzcit Cruz Cauacae, u yabi u than tumen ɔulob, lae lai tumen lai ti oci ti batabil Sisal, ontkin ac u batabil cat cimil; lai ti pay u bel Españolesob ca binob ti katun yah Tixkochnah; xane he ɔulob lae hunppel hab ɔananob Cauaca, lukob cat talob Saci hunkul hi u kal uinicob ti mazcab yilab batab Caamal.
[Notes][21.] Lae 1545 años ɔani ɔulob Saci laix yabil hopp ti cristianoil tumen padresob orden de San Franco, te tu holhaa Champotone hali yax ulcob padresob u machmaob cahlohil ti Jehucristo tu kabob lai lic yezic ti maseual uinicob, cat yax ulob tu tu holhaa Chanpoton, lae te chikin uai tu cuchcabal u than uai Ichcansihoo, ti Hoo tu cahal Ichcansihoo lai u kaba; lai padresob hoppez Cristianoil uai ti cah peten Yucatan lae lai u kabaobe Fr. Juan de la Puerta y Fr. Luis de Villarpando y Fr. Diego de Becal y Fr. Juan de Guerrero y Fr. Merchol de Benavente layob hoppes Cristianoil uai ti peten chikin lae ti mato tac Cristianoil uai Cupul; pachal hom to tac Cristianoil, baito bin cantic, ca bin hoppoc toon uai ti Cupule.
[Notes][22.] 1546 años, lai hab ca uchi ahetzil[206-1] lae altose la tierra: 9 de Noviembre bol ulo de pasen 4 meses ca uchi tu bolonpis u kinil noviembre ti yabil de 1546 años canppel u cinanil katun; lae ca zihi lae kuchi hunppel hab yalcab uinicob; ca tali u molicubaob tu caten ocol u cibal patan, ca zihi katune ulel u cibahob ahezobob tali chikin tabsic uinicob ca yutzcinah katun lae Etz Cunul y Ah Camal talob chikin he ɔul cimsabiobe catul mehen ɔulob u camzah palil Mena ti cimob Chamaxe, ppatal u cibahob; ca talob Saci tohyol tulacal ɔulob ca liki katun yokolob lae[206-2] tihi t tun u cimsabal; Ah Etz Camal Tipakan Ah Pakam tu cimilhi Surusano yokol Nicte; tumen u cahalobe hunppel akab hi u cimil ɔul tumen uinicob lae kohan yooc y u kaboob, ca bini tu kinil katun ti akab ti cah tulacal.
[23.] 1547 años lai hab ca paxi u chem Exboxe Ecabe; ca bini Espanolesob bakzahticob u ɔahob katun yok Boxte Ecabe ual Ekboxil.
[24.] Lae 1548 años ulci padre Emitanyo Saci chumes[206-3] Cristianoil.
[25.] Lae 1550 años mol ci cah tulacal tabal tal Manii.
[26.] 1551 años ulci padre Guadian Fr. Fernando Guererro Saci Sisal lai oces haa tu hol uinicob lai chunbezob cristianoil uay tu cuch cabal Saci tulacal, tal chikin Cheel, tali Ecab, tali Cusamil, tali ti xaman, tali ti nohol, xan lai chunmes[207-1] u pakal monisterio Saci Sisal.
[Notes][27.] Lae 1552 años lai hab cahciob padresob yokab cuchi; lai yabil ulcob ah canbesah y kayob uai Zisale, talob chikin laobi canbez u kayob missa y bisperas ti canto de organo y chul y cantolano ti hunkul ma ohelon uai cuchi.
Lae 1553 años lai hab ca uli Oidor D. Tomas Lopes uai tal lumil Yucatan lae tali Castella ca uli tu [207-2]chibil tumen ca noh ahau Rey ahtepal de Castilla u yanton tu kab Españolesob uaye, lai haues ca tocabal tumen Españolesob, laix haues u chi on pek, laix ti chunmes u yanhal batabob ti cahal cah, ca tu ɔa u barail, laix ti ɔai u takail patan xan oxppel u yocol patan ti Españolesob yub te cib uluum ixim cħoyche y sulbiltab y yic, buul, yib cuum, xamach, ppuul, ca muc yoklal patan ta c yumil ɔulil c beta ti matac oidor ɔaic u nucul bahunbal; lai uchci u cħabal kul chuuc tumen AhMacan Pech ca lukon Sisal yoklal u katci ah chucil kulchuc, lae tumen lai toci u chucil Ah Ceh Pech uay Cupul, lae lai talic uai tu pach Ah kin Pech Macan Pech u palil Ahmacan Pech yetel u nacomob ti cab Yaxkukul lae.
[Notes][28.] De 1519 años lai hab ca uli Españolesob uai tac cahal Con ah Ytza uai ti lum Yucatan, lae lai cin chicilbesah u kinil, yuil y yabil yan canal, Cen Dn Pablo Pech, u mehen en Dn Martin Pech, ti Xulcum Cheel, concixtadoren, uai lae Maxtunil yetel Cħac Xulub Cħen, tal kamah ix ɔulob tu uolol ca puczikal, maix ca ɔaab katun yah tiob laob lae Dn Juan de Montejo Adelantado y u chayanil capitanob bay yanil u kabaob ti libro; ton ix yax kamah Cristianoil concixtadores Dn Martin Pech u mehen Dn Fernando Pech, Dn Pablo Pech u mehen en Dn Martin Pech, hel tu yoxlahunpis u kinil u de Octubre de 1518, ocic ha tu holob in mektan cahilob ti hunmolhob Maxtunile, ti ocol ha tu polob tumen yax obispo Dn Franco Toral ti Maya uinicob; ca [208-1]oha tu polob men ca yum obispo lae cat [208-2]es sabi u uinbail santo tiob cahob tulacal u uinbail S. Pedro y S. Pablo y S. Juan, y S. Luis y S. Antonio y S. Miguel y S. Francisco y S. Alonso y S. Agustin y S. Sebastian y S. Diego, ca u [208-3]ɔibotahob oleos ca u kabatah Po yan cħa oleos.