Si quis corallinæ plantam, eique insidentes polypos, rite examinare studet, non incipiat parvam tenuis ramuli partem in vitro concavo jacentem microscopio inspicere; sed totam corallinæ plantam recenter ex mare extractam in vitrum pellucidum, aqua marina repletum, prudenter inserat: aut talem plantam orbi porcellano concavo in fundo coloris profunde cærulei imponat, et addita sufficiente aquæ marinæ pellucidæ quantitate, ejus ramos prudenter expandat; tunc post quadrantis horæ quietem, illos lente amplificante intueatur, et sic distinctissime in hac unica planta polypos diversi generis, et plerumque mira alia videbit insecta; quæ microscopio dein ad libitum ulterius examinari possunt.
Corallinæ, quæ [146]capillares et filamentosos habent ramulos, aut quæ [147]juniores et tenuiores adhuc sunt, ut
Quae navibus post longum iter;
Aut quæ doliis istis coniformibus, quæ ad littora vel fluminum majorum exitum in mare ad nautarum securitatem ponuntur;
Aut januis emissariorum aquæ marinæ in his regionibus, accreverint, raro vel nunquam habent polypos.
Sed si eadem corallinæ species jam ad sufficientem magnitudinem et firmitatem, et præsertim supra ostrea, saxa, silices, aliaque in fundo maris quiete jacentia corpora, increverit, polypis scatet. Perspicaci suo judicio decidat lector B.
An hoc efficitur, quia polyporum semen, ova, vel nata progenies gravitate sua fundum petat?
Vel quia animalculis his perpetuus navium aut doliorum motus obstet, ut hæc non satis tuta credant, et ideo in fundo maris semper immota eligant corpora, quibus ovula sua confidant?
Vel quia pix et colophonia, quibus naves, dolia, et emissariorum januæ illuminuntur, corallinis, quæ illis increscunt, noxiam vel polypis ingratam qualitatem communicent? Hoc saltem semper obvenit, me numquam tot polypos invenisse in corallinis, quas a navibus, doliis aut emissariorum januis abraseram, quam in illis, quæ ostreis, mytulis et silicibus in fundo maris erant innatæ.
Hoc primum mihi argumentum est, corallinas a polypis non formatas esse; nam tunc plantæ juniores et minores æque suos haberent polypos, ac maximæ.