International Language, Past, Present & Future / With Specimens of Esperanto and Grammar - Walter John Clark

Alia diris, "Ni havas ja sufiĉe da kreskaĵoj. Niaj rikoltoj kaj legomoj provizas nutraĵon, kaj la belaj floroj ĉarmas la okulon. Alia kreskaĵo estus superflua."

Another said, "We have enough plants. Our crops and vegetables provide food, and our gay flowers charm the eye. Another growing thing would be superfluous."

¹Trouble. To try = pen‑i; ending -o makes it a substantive = trying, effort.

Kaj Namezo respondis, "Bone. Niaj ĝisnunaj kreskaĵoj plenumas la ĉefajn bezonojn de la homaro. Manĝo kaj certa ornamo estas necesaĵoj por la homa naturo, kaj por tiuj ĉi uzoj ni havas rikoltojn kaj florojn. Sed la vivo estus pli plezura se ni estus pli bone ŝirmataj. Tiun ĉi apartan servon prezentas la arboj, kaj ni povos ĝui ĝin sen fordoni la profiton de floro kaj rikolto. Ne, plue, niaj rikoltoj, ŝirmataj de la montaj ventoj, pli facile maturiĝos: tiel ni havos pli da tempo por la plezurigaj laboroj, kaj la floroj estos ankoraŭ pli belaj."

And Namezo answered, "Good. The plants we have already¹ fulfil the chief needs of mankind. Food and some ornament are necessities² for human nature, and for these uses we have the crops and flowers. But life would be pleasanter if we were better sheltered. This special service³ is done by the trees, and we can enjoy it without foregoing the advantage of flower and crop. Nay, more, our crops, sheltered from the winds that blow from the mountains, will ripen⁴ more easily: thus we shall have more time for the work that brings pleasure,⁵ and the flowers will be even more lovely."

Kaj li diris, "Tagmeze, kiam la suno brilas, mi kuŝas inter la altstaranta greno. Tiu ĉi ŝirmilo sufiĉas. Ni havas sufiĉe da kreskaĵoj. Arbo ne estas kreskaĵo; ĝi estas monstro. Iru diablon!"

And he said, "At noon,⁶ when the sun shines warm, I lie amidst the deep standing corn. This shelter is enough. We have plants enough. A tree is not a plant; it is a monster. Go to the devil!"

Kaj Namezo iris al la diablo, ĉar li estis preta iri kien ajn, plivole ol daŭrigi paroli kun la vilaĝanoj.

And Namezo went to the devil, for he was ready to go anywhere, rather than continue to talk to the villagers.

Li diris, "Via diabla Moŝto, la vilaĝanoj naŭzadas min, kaj mi estas laca je mia vivo. Faru el mi kion vi volas."

He said, "Your devilish Majesty, the villagers make me sick,⁷ and I am tired of⁸ my life. Do with me as you will."

¹The plants we have already. Lit. our till-now plants. ²necessities. Necessary = neces‑a: with suf. -aĵ = necessary things. ³Service. To serve = serv‑i; ending -o makes it a substantive. ⁴Ripen. Ripe = matur‑a; suf. -iĝ denotes becoming. ⁵Work that brings pleasure. Pleasure = plezur‑o; suf. -ig denotes causing to be. ⁶Noon. Day = tag‑o; middle = mez‑o; ending -e is adverbial. ⁷Make me sick. To make sick = naŭz‑i; -ad denotes continuation. ⁸Tired of. The preposition je is used when no other preposition exactly fits.

Respondis la diablo, "Mi ne povas ion fari por vi, mizerulo! La vilaĝanoj estas venkintaj min; kaj mi retiras min de la aferoj. Neniam, eĉ en miaj plej eltrovemaj tagoj, mi elpensis tiel mortigan turmenton por progresema homo, kiel sukcesi en la produkto de profitiga uzilo, kaj tiam devi penadi, por igi siajn kunulojn alpreni ĝin. Reiru al la vilaĝanoj kaj donu al ili miajn respektplenajn komplimentojn."

The devil made answer, "I can do nothing for you, poor wretch!¹ The villagers have beaten me; and I am retiring from business. Never, even in my most ingenious² days, did I invent such a deadly³ torment for a progressive man, as to succeed in producing a beneficial⁴ device, and then have to keep striving to get his fellows⁵ to adopt it. Go back again to the villagers, and give them my respectful compliments."