[91] De la gens en las razas primitivas, trata Post, Die Grundlagen des Rechts und die Grundzüge seiner Entwicklungsgeschichte, p. 54-73; entre los Indogermanos, Pictet, Les origines indo-européennes, 2.ª edición, París, 1877, vol. II, libro IV, y Schrader, Sprachvergleichung und Urgeschichte, Jena, 1883, p. 391-395; entre los Eslavos y los Indios, Sumner Maine, L'ancien droit et la Coutume primitive, París, 1886, p. 311-381; entre los Griegos y Romanos, Leist, Graeco-italische Rechtsgeschichte, Jena, 1885, páginas 11-57, y Jhering, L'Esprit du droit romain, 1, París, 1877, p. 184-209; y entre los Germanos, Sybel, Die Entstehung des deutschen Königthums, 2.ª edición, Francfort, 1881, p. 35-70.

[92] Ambos caracteres resaltan con evidencia en el contrato de hospitalidad renovado el año 27 después de J. C. entre las gentilitates de los Desoncos y Tridiavos, pertenecientes las dos á la gente ó pueblo de los Zoelas en Asturias, C. I. L., II, n. 2.633.—Bruns, Fontes juris romani antiqui, 4.ª edición, Tubinga, 1879, p. 245-246.

[93] C. I. L., II, n. 804. Diis Laribus Gapeticorum gentilitatis: inscripción de Oliva en la Vetonia.

Hay testimonios positivos de la existencia de la organización gentilicia en Lusitania (C. I. L., II, n. 365), en la Vetonia, (Ibid., n. 804), en Asturias (Ibid., n. 2.633 y 2.698) y en Cantabria (Fernández-Guerra, Cantabria, p. 49-50).

[94] Estrabón, III, 4, 18.

[95] Herrmann, Lehrbuch der griechischen Privatalterthümer 2.ª edición, p. 238-248.

[96] Parece confirmarlo el hecho de que estos escritores al hablar de ellas emplean siempre el singular. Así Diodoro, 33, 9, al hablar del casamiento de Viriato; Livio, XXVI, 49, 11: mulier magno natu Mandonii uxor, qui frater Indibilis Ilergetum reguli erat; Livio, XXVII, 17; Edesco ad eum (Scipionem) clarus inter duces Hispanos venit. Erant conjux liberique ejus apud Romanos.

[97] Fragmentum ex libro de matrimonio, en la edición de Haase, vol. III, p. 434: «Cordubenses nostri, ut maxime laudarunt nuptias, ita qui sine his convenissent excluserunt cretione hereditatum; etiam pactam, ne osculo quidem, nisi Cereri fecissent et hymnos cecinissent, adtingi voluerunt: si quis osculo solo, octo parentibus aut vicinis non adhibitis, adtigisset, huic abducendae quidem sponsae jus erat, ita tamen ut tertia parte bonorum sobolem suam parens, si vellet, multaret.»

Véase sobre este pasaje á Dirksen, Die Wirksamkeit der Ehegelöbnisse, nach den Bestimmungen einzelner Ortsrechte im Bereiche der römischen Herrschaft en sus Hinterlassene Schriften, I, (Leipzig, 1871), p. 329-334, la monografía de Tamassia, Osculum interveniens, Contributo alla storia dei riti nuziali, Turín, 1885, y los trabajos más antiguos de Spangenberg y Wolff allí citados.

[98] Estrabón, III, 4, 18: παρὰ τοῖς Καντάβροις τοὺς ἄνδρας διδόναι ταῖς γυναιξὶ προῖκα, τὸ τὰς θυγατέρας κληρονόμους ἀπολείπεσθαι, τούς τε ἀδελφοὺς ὑπὸ τούτων ἐκδίδοσθαι γυναιξίν.