Isidor., Vir. ill., 31: "Joannes, Gerundensis ecclesiae episcopus, natione Gothus provinciae Lusitanae Scallabitanus". Estudió en Constantinopla latín y griego y "septimo demum anno in Hispanias reversus est". Fué perseguido por el rey arriano Leovigildo, "postea condidit monasterium quod nunc Biclaro dicitur... Addit et in libro chronicorum ab anno primo Justini iunioris principatus usque ad annum octavum Mauritii principis Rom. et quartum Recaredi regis annum, historico compositoque sermone". Edic.: Flórez, Esp. Sagr., VI, y Migne, Patr., LXXII. Véase H. Hertzberg, D. Hist. des Isid., 1874, pág. 61.

Isid., Vir. ill., 17: "Apingius, ecclesiae Pacensis Hispaniarum episcopus, disertus lingua et scientia eruditus, interpretatus est Apocalypsim, etc. Scripsit et nonnulla alia... Claruit temporibus Theodi principis Gothorum". Id., 20: "Justinianus, ecclesiae Valentinae Episcopus... scripsit librum Responsionum ad quemdam Rusticum de interrogatis quaestionibus... Floruit in Hispaniis temporibus Theudi principis Gothorum". Id., 21: "Justus, Orgellinatae ecclesiae episcopus et frater praedicti Justiniani", escribió una declaración alegórica del Cantar de los Cantares (Migne, LXVII). "Huius quoque fratres (obispos como él) Nebridius et Elpidius quaedam scripsisse feruntur". Id., 29: "Licinianus, Carthaginis Spartariae episcopus (hacia el 584) in scripturis doctus", escribió cartas dogmáticas (Migne, LXXII). "Claurit temporibus Mauricii Aug. (582-602). Occubuit Constantinopoli". Véase Bonilla, Hist. filos. esp., t. I, pág. 220. Isid., Vir. ill., 30: "Severus, Malacitanae sedis antistes (hacia 580) collega et socius Liciniani... edidit unum adversus Vicentium Caesaraugustanae urbis episcopum (arriano)... Est et alius eiusdem de virginitate ad sororem libellus, qui dicitur Anulus... Claruit temporibus praedicti imp". (Mauricio). Id., 32: "Eutropius, ecclesiae Valentinae episcopus... scripsit ad episcopum Lucianum... epistolam... Scripsit et ad Petrum episcopum Ircabicensem de districtione monachorum epistolam" (Migne, LXXX).

76. San Leandro, obispo de Sevilla (576-596), convirtió á los principales señores godos á la fe católica, juntamente con su rey Recaredo, en el tercer Concilio toledano (589). Escribió contra los arrianos y un libro De institutione virginum et contemptu mundi, dirigido á su hermana monja, Santa Florentina, y además no pocas cartas al papa San Gregorio I y á otros obispos.

77. San Leandro nació, probablemente, en Cartagena (Flórez, Esp. Sagr., V, 74 y 78), así como sus hermanos San Isidoro, San Fulgencio y Santa Florentina. Isid., Vir. ill., 28: "Leander, genitus patre Severiano, Carthaginensis provinciae Hispaniae..., ex monacho Hispalensis ecclesiae provinciae Baeticae constitutus episcopus". "Praeterea edidit unum ad Florentinam sororem de institutione virginum et contemptu mundi libellum... Scripsit et epistolas multas ad papam Gregorium et... ad ceteros quoque episcopos. Floruit sub Recaredo, viro religioso ac principe glorioso". Edic. Migne, Patr., LXXII.

78. Siglo vii. San Isidoro (570-636), obispo de Sevilla, fué el escritor más eminente de su tiempo y el último notable del Imperio romano. Trabajador incansable, imitó á Casiodoro en recoger la ciencia antigua, tomando mucho de él y de otros autores, aunque no de Varron, cuyas obras, por consiguiente, se habían ya perdido por aquel entonces. Son famosos los Etymologiarum (Originum) libri XX, y De natura rerum, obra muy leída y aprovechada en la Edad Media.

También escribió sobre la Escritura San Fulgencio, su hermano, Obispo que fué de Cartagena y de Écija (desde 591).

79. San Isidoro fué hijo de Severiano, duque de Cartagena, y sucedió á San Leandro en la Sede hispalense; presidió el Concilio IV toledano, que uniformó la liturgia, y el hispalense II, que condenó la herejía de los Acéfalos, sostenida por un obispo sirio.

Praenotatio librorum d. Isidori a Braulione edita: "Isidorus... Hispalensis ecclesiae episcopus, Leandri episcopi successor et germanus. Floruit a tempore Mauritii imp. (582-602) et Recaredi regis... Vir in omni locutionis genere formatus... Edidit libros differentiarum II... proemiorum librum unum (lista de los libros del Nuevo Testamento)... de ortu et obitu patrum librum unum... ad germanum suum Fulgentium episcopum astigitanum officiorum libros II (litúrgicos)... synonymorum libros II... de natura rerum ad Sisebutum regem librum unum, in quo tam de ecelesiasticorum doctorum quam etiam philosophorum indagine obscura quaedam de elementis absolvit; de numeris librum I... de nominibus legis et evangeliorum librum I... De haeresibus librum I... sententiarum libros III, quos floribus ex libris papae Gregorii moralibus decoravit, chronicorum a principio mundi usque ad tempus suum librum I... contra Iudaeos, postulante Florentina germana sua... libros II... de viris illustribus librum unum, cui nos ista subiunximus, monasticae regulae liber I... de origine Gothorum et regno Suevorum et Wandalorum historia librum I, quaestionum libros II... etymologiarum codicem nimia magnitudine, distictum ab eo titulis, non libris, quem quia rogatu meo fecit, quamvis imperfectum ipse reliquerit, ego in XX libros divisi. Ibi redundans diversarum artium elegantia, ubi quaecunque fere sciri debentur restricta collegit. Sunt et alia huius viri multa opuscula et in ecclesia Dei multo cum ornamento inscripta. Quem Deus post tot defectus Hispaniae novissimis temporibus suscitans, credo ad restauranda antiquorum monumenta, ne usquequaque rusticitate veterasceremus, quasi quandam opposuit destinam... Quo vero flumine eloquentiae... Acephalitarum haeresim confoderit synodalia gesta coram eo Hispali acta declarant... Obiit temporibus Heraclii imperatoris (610-641) et christianissimi Chintilani regis" (636-640). Ildef. Vir. ill., 9: "Floruit temporibus Recaredi, Liwanis, Witterici, Gundemari, Sisebuthi, Suinthilani et Sisenandi regum annis fere XL tenens pontificatus honorem". Véase Ebert, Lit. d. Mittelalters, I, página 555. La lista de las obras de San Isidoro, escrita por San Braulio, parece seguir el orden cronológico. La Chronica sigue, según se lee en el prefacio, á "Julianus Africanus, Eusebius-Hieronymus et Victor Tunn". Los Viri illustres, continuación de los de Gennadius; y á San Isidoro continuó San Ildefonso († 667). La obra De natura rerum es un manual de ciencias naturales, sacado de Suetonio en los Prata, de Solino y acaso de Higino, además de San Ambrosio, San Clemente y San Agustín. Los Origines ó Etimologías, están sacados de los Prata, de Suetonio, de Plinio, Casiodoro, Boecio. Edición completa: Faustino Arévalo, Roma, 1797-1803, 7 vols., reproducida por Migne, Patr., LXXXI y LXXXIV.

Consúltese H. Hertzberg, D. Hist. des Isid., 1874; Carlos Cañal, San Isidoro, Exposición de sus obras é indicaciones acerca de la influencia que han ejercido en la civilización española, en La Andalucía moderna, 1897; Flórez, Esp. Sagrada, t. IX y XXII; Bonilla, Hist. filos. esp., t. I, pág. 224, y en la pág. 437 los códices, traducciones y ediciones españolas de San Isidoro. Alfonso X hizo traducir las Etimologías al castellano, y hay un códice (i-6-13) en El Escorial del siglo xiv; otros en latín de los siglos x y xi allí mismo (j-&-3; Q-H-24).

Sobre San Fulgencio, P. Martín de Roa, Écija, sus santos y su antigüedad, Écija, 1890.