Humanas sancte ista monent oracula mentes,
Ut bona percipiant animae, summúmque Tonantem
Cognoscant, qui cuncta potest, nostrámque creavit
Immortalem animam, & terreno corpore clausit,
Officio ut perfuncta suo, summum ore parentem
Excoleret, sacra verba eius, mandatáque servans.
Quámque sit insignis, quam clarus, lucidus, ingens
Spiritus humanus, late haec oracula monstrant.
Candida quem sit fas ad sidera tollere semper,
Nec nostrum in Terrae demittere viscera vultum,
Ne terrena animae noceat corruptio, néve
Deliciis nostrum possit sordescere corpus.
Corporis at sordes poterit frenare probatus
Vir, pius, & prudens, quem ducit spiritus, et qui
Hoc vas terrenum, fluxúmque & debile corpus
Scit fore terrenis aliquando vermibus escam.
Ne fatum liceat nobis augere, monemur,
Nam quis decreto divino obsistere possit?
Omnipoténsque pater nulla imperfecta reliquit.
Sed numerris impleta suis cuncta ille creavit.
Divus et hoc sancta est jacobus voce loquutus,
A patre perfectum cum luminis omne profectum
Donum, inquit, sed mens patris omnipotentis, id unquam
Haud animae munus concessit, ut illa supernis
Divitiis plene, et divina luce fruatur,
Donec terreno seducta é corpore, quidquid
Terrenum est, oblita, Dei, qui condidit illam,
Synceram possit formam, vultúmque tueri,
Adspirare omnes quo nos et tendere fas est
Omnibus et nervis, et cunctis viribus, et nos
Splendorem aeternum possimus cernere, cuius
Semper erit, sempérque fuit suprema potestas.
Quique suo splendore animam illustrare benignus
Dignatur, simul unde anima haec illapsa videtur.
Verum infoelici fateamur sidere natos
Atque Deo invisos, qui non conamine toto
Nituntur, tandem ut videant hoc nobile lumen
Eximiúmque, ingens, tenebris delebile nullis,
Splendorémque patris summi, qui nos iubet huius
Excolere immensum, sanctum, ac venerabile Numen.
Omnipotens Rex ille hominum, qui condidit orbem,
Insevit nobis animam virtute potentem,
Eximia, illa etenim quanvis agitata feratur
Huc, illuc, vario affectu cum corpore mixto,
Incorrupta manet virgo, divináque servat
Munera naturae, quod sancto numine ductus
Inquit Aristoteles anima hec tam clara refulget,
Divina ut quadam & certa pietate nitescat.
Nam quod ad effigiem summi genitoris, et altum
Formata exemplar fuerit, cognoscere summum
Rectorem illa potest, sanctorum & odore bonorum
Ebria, testatur summi benefacta parentis,
Aeternúmque Dei, qui condidit omnia, lumen.
Nec turpi esse potest aliquo perfusa rubore,
Quod fluxum corpus, quod vas sit nacta caducum,
Cui se se herentem agnoscat, quod sentiat ipsum
Ex immortali mortale haurire vigorem,
Authorique suo grates agit undique dignas,
Quod numeris compacta suis mortalia cernat
Tam bene cum fixis ac immortalibus esse.
Sic Zoroastrum non fallit opinio, qui tam
Nostre anime faveat, tantúmque imponat honorem,
Sancta quod illius, quod sit celestis origo,
Quodque Deum artificem, authorem quoque sentiat illum
Omnia cui parent, & quod sit lucidus ignis
Spiritus ille hominum, seu mens divina, nec ullo
Tempore mortalis, Deitas cui infusa coheret,
Quam dominam vite ille vocat, quod nulla futura
Est acte, possit quae anime delere vigorem.
Nanquo adimi nobis aliquo que tempore possunt,
Haud nostri hec iuris, nec nostra vocaveris, atque
Tollere nemo postest, iuris sunt omnia nostri,
Vt sunt dona anime, vita immortalis, ab illo
Que Rectore datur, cui utrum est summa potestas.
Querere sidereas Greco hoc authore monemur
Et sedes, quas nemo subit, nisi pectore puro.
Quàm sancto sophos antiquus sermone loquutus?
Ille quidem sanctos imitatur voce Prophetas,
In quorum scriptis spes hec immota videtur
Qua sunt Christicole infusi, ut lucentia cernant
Sidera, et aeternas possint invisere sedes.
Iam Zoroastri moralia dicta sequamur,
Sobria prestantes humane pabula vite,
Ne maculis noster sordescat spiritus ullis,
Expers sitque doli, fraudésque perosus iniquas,
Quique incorruptus, corrupti corporis omnem
Abiiciat labem, terrenáque crimina culpet,
Imperioque regat vitiosum ac debile corpus,
Cúmque anima, illius studeat frenare furores
Illicitos, ut sit pax ipsis parta duobus,
Nec sinito ut tenuis crassescat spiritus unquam
Ex male directo asciscens sibi corpore labem.
Quinetiam vitiis purgatum corpus, in alta
Sede locum expectat, sic mortua membra resurgent.
Ex Zoroastri facile est cognoscere verbis
Non illum errores Epicuri, aut dicta sequutum,
Qui tot mortales (O pectora caeca) nefandum
Traxit in errorem, meritoque ad Tartara misit,
Horror ubi assiduus, dirae quoque Mortis imago,
Perpetuúsque animae cruciatus, fletus et ingens
Nec res tuta satis quin nostro hoc tempore multos
Lumine privatos, Epicuri de grege porcos
Esse iuvet, Domini imperium, Christúmque negantes.
Aut si voce illum fateantur, corde negabunt
et factis, ut Paulus ait, quem lumine sancto
Afflatum, iam Christicolas nescire scelestum est.
Ex Zoroastri si verbis alta paratur
Corporibus sedes, non posse resurgere carnem.
Quis dicat? sancta illa quidem sententia sancti
Manat ab ore viri, verum et lactantius ille
(Quem constat suavi Ciceronis melle repletum)
Hos hostes fidei sancto satis ore refellit.
Divus & hoc Paulus manifestum reddit abunde,
Idque potest Divi verbis notescere Petri,
Qui sancto affati debere resurgere carnem
Numine, dixerunt quis dicta refellere possit
Illorum, quos omnipotens sacro ore probavit?
Ergo si sanctam servare in pectore Christi
Doctrinam cupimus, ne nos hic polluat error
Spicula Crabronum superans, Hydréque venenum,
Nec nos esse Deum, qui condidit omne, negemus,
Nec cum anima corpus deleri Morte putemus,
Quod nec Gentiles, privati luce, putarunt,
Sperantes, ut si naturae iura tenerent,
Perpetuas ipsi possent contingere sedes
Cum tumulata forent illorum membra sepulchra
Ut Zoroastri sacra ergo voce monemur,
Ne sentire queat laxatas corpus habenas,
Teutandus labor est, opus idque perutile nobis,
Infandas corpus ne contrahat undique sordes,
Incolume ut maneat, nam sano corpore, partes
Corporeas animae melius parere videbis,
Illius et titulo, quo se diuinitus effert,
Et quo effecta fuit patris omnipotentis imago.
Quod si animus noster constans, erectus in altum.
Permaneat, vas hoc anime, delebile corpus,
Incolume extiterit, divino munere certe
Natus homo, est veluti cum fructu et frondibus arbor,
Si mores servare pios, rectosque peroptat,
Nec summi ingrato genitoris dona rependit
Pectore, nam quanvis diversa animalia Tellus
Proferat, hec hominis longe excellentia vincit.
Omnia prona vident tellurem animantia, verum
Os homini erectum est, quod clara ad sidera tollat,
Et quo conspiciat curvum cum lumine Celum.
Sic generosus homo, merito superare videtur
Quidquid Terra parit, morte id delebile, verum
Morte carens anima, ad celestia sidera migrat.
Demonas integros quos hec oracula dicunt,
Demonas esse reor, quorum ductricae caterva
Spiritus humanus divina arcana recludit
Ac penetrat, rebus preponens sacra prophanis.
Demonas at plures nemo negat esse malignos,
Qui fera bella movent anime, quos illa repellit
Invicto fidei clypeo, precibúsque, piisque
Moribus, et Christo fuerit si tuta patrono.
Quas sophos iste vocat vinctrices carmine penas,
Carnales crede affectus, mortalia quorum
Pectora sunt nexu longos constricta per annos.
Illorum at prudens poterit dissoluere nexum
Si Zoroastri divina arcana sequutus,
Perpendat virtutem anime, atque ad sidera vultus
Erigat, o vanas hominum & sine lumine mentes?
Saeve quid iis sanctis non vis mitescere dictis?
Erige sursum oculos, longe tellure relicta,
Luxus ubi immodicus regnat, scelerata libido,
Tetra superstitio, et radix odiosa malorum.
Id quoque (mortales) sit vestro in pectore fixum
Quam fuerit natura opifex, quid muneris in nos
Contulerit, quam formam homini donasse putetur,
Egregiam certe formam, qua noscere possit
Naturam artificem, qua se dicatque, putétque
Effigiem aeterni (purgato crimine) Regis.
At cum forma hominis carnali in pectore tantum
Conspicitur, ne te iactes spectare latentem
Formam animae, quae pulchra latet, quae nescia fraudis,
Cerni pura nequit, nisi tandem carne soluta.
Nam si celestis moles, coelique figura
Curva nequit, qualis vere est effecta, videri,
A nobis proprio si non splendore coruscans
Luna potest cerni, si non lucere videntur
Sidera, fulgore eximio hec ut in ethere lucent,
Atque Elementa suo quae vincit pondere Tellus,
Non aperit nobis qualem est sortita figuram,
Sic animae forma illa nequit speciosa videri
Corporeis oculis, huius nec splendor, honosque
Quo pater omnipotens illam ditescere iussit.
Subsilientem igitur sacrum si aspexeris ignem
Undique, id est summum cui parent cuncta, Tonantem,
Audi vocem eius, nempe insuperabile verbum,
Nam velut ardescit, quae devorat omnia, flamma
Quae semel attigerit, sic pectora nostra calescunt
Caelesti verbo, sacro et sermone calentes
Omnia luminibus benefacta reponimus acquis
Quae genitor summus per Christum contulit in nos.
Mens suprema quidem hec est Deus optimus, ingens,
Donator lucis, summi dominator Olympi,
(Si Zoroastri fas est applaudere dictis)
Insevit nostris animabus symbola, multo
Quae splendore micant, & certa insignia mentis
Clara, quibus noster coelestia spiritus audet
Concipere arcana, et Deitatis cernere numen.
At numen summi Regis cui immensa potestas,
Concipere haud possis, animi nisi flore potentis,
Hoc est parte hominis meliore, et robore mentis.
Spiritus ille hominum est, divine lucis amator,
Qui (quod Paulus ait) terreno corpore clausus,
Dissolui cupiens, gemitum et suspiria mittit,
Pro nobisque orans, exoptat visere sedes
Perpetuas, ubi pacta domus feliciter illi est.