SŪMO, is, sumpsi, sumptum, ere, a. Prendre, saisir, recevoir, accepter. Assumo, arrogo, attribuo, tribuo; capio, accipio. Adv. Aliquando, aliunde, crudelissime, nimium, quasi retro, communiter, gravissime, male. Usus: 1. Mihi tantum non sumo, ut te moneam, je n’ai point cette présomption de vouloir vous donner des conseils. Vide, quid mihi sumpserim. Hoc pro benevolentia nostra mihi sumpsi ut peterem, vulgo præsumo. 2. Assumo, poser en principe, admettre, établir. Pro certo, pro comperto sumere quod tamen controversum sit. Sumere res non concessas, et ex illis conficere quod velis. 3. Capio, eligo, prendre. Auctoritatem, magnam confidentiam, regis partes sumere. Tempus sibi ad negotium, locum sumere; nomen ex re sumere, trahere, ducere. Judicem aliquem sumere. Tempus ad deliberandum sumere. 4. Exigo, livrer au supplice, punir. Pœnas, supplicium de aliquo sumere. Cf. [Accipio].
SUMPTĬO, ōnis, f. Action de prendre; les deux prémisses d’un syllogisme. Syn. Assumptio. Usus: Demus tibi has sumptiones, quas lemmata Dialectici appellant.
SUMPTŬĀRĬUS, a, um, Qui concerne la dépense, somptuaire. Usus: Leges, rationes sumptuariæ.
SUMPTŬŌSĒ, A grands frais, avec luxe, somptueusement. Usus: Sumptuosius se et insolentius jactant.
SUMPTŬŌSUS, a, um, De beaucoup de dépense; somptueux, riche, magnifique. Syn. Splendidus, magnificus, lautus. Adv. Magnopere. Usus: Cœna sumptuosa. Ludi magnifici et sumptuosi. Cf. [Splendidus].
SUMPTŬS, ūs, m. Dépense, frais. Syn. Impensa, impendium. Epith. Annuus, exiguus, infinitus, expers fructuum, legitimus, magnus, minimus, necessarius, publicus, certus, effusus, nimis magnus, perpetuus, liberalis, quotidianus, tantus tamque profusus. Phras. (Alicui sumptus facere, Vulg.), faire des frais à quelqu’un. Sumptum alicui afferre, inferre, inducere; sumptui esse alicui. 2. Sumptus minuere, diminuer les dépenses. Sumptus circumcidere; sumptu alios levare; sumptum remittere, extenuare. 3. Magnos sumptus fecit, il a fait de grandes dépenses. Sumptus impendit, fecit, insumpsit; nullis sumptibus pepercit; multum pecuniæ in eam rem conjecit, effudit; magnas impensas fecit; multos sumptus expendit; prodigus pecuniæ in sumptus fuit. 4. Quis ita dives est ut his sumptibus sufficiat? Qui est assez riche pour suffire à tant de dépenses? Quis ita fortunæ bonis affluit ut sustinere sumptum possit? quis ita firmus ab opibus est ut sufficere, respondere sumptui possit; ut sumptum ferre possit; ut facere tantum sumptum possit; cujus divitiæ sumptui pares esse possunt? ferendo sumptui quis erit; tantam impensam quis sustineat? ita gravis est impensa ut opprimere quemvis possit; quis sumptum tantum toleret? Non is est sumptus, qui sustentari a quoquam possit. Sumptus supra modum, immoderatus, infinitus est. Cui res familiaris ita copiosa est, cui tantum fortuna largita est, cui tantum de bonis suis fortuna impertivit, ut quantum res postulat, tantum erogare possit? ut respondere tanto sumptui possit? Usus: Sumptum afferre. Sumptui esse. Sumptum facere. Sumptum tolerare, ferre, sustentare. Sumptum dare, suggerere, suppeditare. Sumptum minuere. Sumptum levare.
SŬO, is, sŭi, sūtum, ere, a. Coudre, attacher, joindre. Usus: Tegumenta corporum texta vel suta.
SŪPELLEX, ectĭlis, f. Ustensiles de ménage, mobilier, meubles. Syn. Instrumentum domesticum, ornamentum. Epith. Elegantior, lauta, multa, magnifica, optima et pulcherrima, oratoria, reliqua, universa. Usus: Multa in mancipiis, argento, ebore, veste, pecore, tabulis pictis, vasis Corinthiis, hydriis argenteis, scyphis aureis, stragulis multa et lauta supellex.
SŬPER, Sur, en dessus de; touchant. Syn. Supra; de. Usus: Hac super re consulam. De ea re satis superque dictum est.
SŬPĔRĀBĬLIS, e, gen. com. Qui peut être franchi. Usus: Murus scalis facile superabilis.