ABDĬCĀTĬO, ōnis, f. Abdication. Usus: Amotus abdicatione dictaturæ terror.
ABDĬCO, as, avi, atum, are, a. Déshériter, renier, rejeter; se démettre d’une charge. Syn. Abjicio, rejicio, depono, exuo, privo, spolio. Phras. Abdica te honoribus; missos fac honores, laisse là les honneurs. Foro te subtrahe. Curiæ et honoribus multam vel longam salutem dicito. De provincia decede. Imperium depone. Magistratu abito, tutela, patrocinio, annonariæ rei procuratione te abdicato. De foro discede. Provinciam successori trade, concede. Civilibus abscede muneribus. A forensi strepitu te remove. Nuntium forensibus curis remitte. Delega provinciæ procurationem alteri. Usus: 1. Abdicare filium, generum, repousser, déshériter. 2. Magistratum ponere, se défaire d’une charge, abdiquer. Præturam, consulatum, vel se Prætura abdicare.
ABDĪCO, is, xi, ictum, icere, a. Rejeter. Augurale est verbum. )( Addicere. Usus: Aves abdixere tres partes vineæ, les augures interdirent trois portions d’une vigne.
ABDĬTUS, a, um, part. v. abdo. Caché. Syn. Latens, latitans, opacus, latebrosus, obscurus, secretus, arcanus. Adv. Penitus, penitissime, prorsus, plane. Phras. Locus abditus, ab arbitris liber, lieu sans témoins, remotus. Res abstrusa et a natura involuta; res magnis circumfusa tenebris. Usus: Abditi ac penetrales foci. Auri venæ penitus abditæ. Homo hic sensus, consilia, voluntates abditas gerit et retrusas, cacher ses sentiments, ses desseins, ses projets.
ABDO, is, idi, itum, ere, a. Cacher. Syn. Occulo, occulto, condo, abscondo, recondo, abstrudo, retrudo, tego, obtego, contego, velo, involvo, operio, celo. )( Pervulgo palam. Phras. Abdo me, je me cache. Conjicio me in latebram. In occulto me contineo. Committo me latebris. Conspectum fugio. Usus: Abdere se ex conspectu. Abdere se rus, in bibliothecam, in litteras, se plonger dans l’étude. Abdere se in scalarum tenebras vel tenebris, in scholarum pulveres. Abdere gladium sub vestem. Arte quadam stultitiam abdere, dissimuler sa folie. Cf. [Abscondo], [Tego].
ABDŎMĔN, ĭnis, n. Ventre. Syn. Venter. Epith. Turgens, insaturabile, inexpletum, obesum, unctum, pingue. Usus: Homo abdomini natus, gourmand. Abdomini inservire, indulgere, operam dare. Cf. [Pinguis].
ABDŪCO, is, xi, ctum, ere, a. Emmener. Syn. Amoveo, removeo, aufero, averto, abigo, tollo, abstraho. )( Adduco. Adv. Caute. Usus: Servum ab hero, discipulos a Præceptore, a Mario legiones, hominem a foro, rus, in latomias per vim abducere. Clavem de sera abducere, enlever une clé. 2. Transl. Ad intelligendi vim, concernant l’intelligence. Aciem mentis a consuetudine oculorum abducere, juger d’après l’intelligence, non d’après les yeux. Cognitionem a doloris sensu: animum a cognitione, commentatione, litteraria contentione, etc. abducere, se reposer d’une étude. 3. Ad voluntatis studia, concernant la volonté. Dabo operam, ut miserum a vitio, licentia, libidine, ira, turpi quæstu abducam, éloigner du vice. Respira, animum a molestiis, angoribus, sollicitudine, curis, negotiis, amicum ex acie (judiciis ac foro) abducito. Multos avaritia a fide, ab officio, a vero et honesto ad nequitiam etc. abduxit. Cave, ne fallaciis a veritate abducaris, abstraharis, avertaris, avoceris, abripiaris.
ĂBĔO, is, ivi vel abii, ĭtum, ire, n. S’en aller. Syn. Discedo, recedo, excedo, concedo, exeo, migro, egredior, proficiscor, facesso. )( Adeo, accedo, maneo. Adv. Longe, longius, parumper, plane, intra, peregre, obviam, isthuc, hinc, illinc, isthinc, inde ab vel ex oculis. Phras. 1. Ex Italia non abibo, je ne quitterai pas l’Italie. Non recedam, nec latum quidem digitum discedam. Ex Italia nulla ratione neque pelli, neque amoveri potero. Nunquam inde me commovebo. Pedem ex Italia non egrediar: nusquam hinc vestigium movebo. Pedem ex Italia non efferam. 2. Absiste loco, retirez-vous, allez-vous en. Aufer te hinc, facesse loco, age te hinc longius; amove, amolire, subduc te istis ex ædibus, apage te cum isto tuo socio. Usus: 1. Ex urbe, ad mercaturam, e medio abire. Viam abire. Animus est in discessu, je veux partir. 2. Transl. Negotium imperfectum relinquere, mettre fin à une chose, la laisser inachevée. Ab inceptis, ab emptione, actione, petitione abiit. 3. Ad tristia, (cum desinunt), s’éloigner, s’écouler, passer. Nausea, pestilentia, timor, morbus sero demum abiit. 4. Ad læta, (cum desinunt): Spes victis, animi quies, memoria rei abiit; Salus exulatum abiit. Abierunt laudes meæ. Abit somnus, voluptas fluit, effluit, prona avolat. 5. Ad tempus. Abiit dies unus, alter; abit hora, annus, ætas. 6. Ad mutationem animi morumque, changer d’avis, quitter une idée. Turpe est abire ad vulgi opinionem, ad peregrinos mores, ad sententiam alienam. A sensibus, ab homine (ab omni humanitate) abiit. A proposito sermone longius abimus. Mos vetus in desuetudinem; beneficia in oblivionem abiere. Quid ad has ineptias abis? In quantos sumptus abeunt vectigalia. 7. Ad pœnam. Non tibi abibit sic, la chose ne se passera pas ainsi. 8. Ad imprecandum, imprécation. Abi in malam rem, crucem, pestem, cruciatum, ad corvos. 9. Ad mortem, mourir. Vita abire, ad deos abire. 10. Ad incrementum rei, s’accroître. Oppidum in urbem abiit. Cf. [Discedo], [Muto].
ĂBERCĔO, es, ui, itum, ēre, a. Éloigner, chasser. * Syn. Arceo, prohibeo. Usus: Domo conjugem abercet.
ĂBERRĀTĬO, ōnis, f. Éloignement. Syn. Digressio a recta via. Epith. Liberalissima, dignissima. Usus: Transl. Avocamentum a dolore, diversion à la douleur. Aberratio a molestiis, doloribus erudito homini quærenda est.