ABNĔGO, as, avi, atum, are, a. Renier. Syn. Nego, pernego, abnuo, retracto, renuo, recuso. Phras. Abnegare Deum ac fidem, apostasier. A vera Religione desciscere. Religionem omnem fidemque ejurare. A DEO et fide discedere, deficere. DEO fidem, venerationem cultumque renunciare. Ejurare quidquid sacrum, sanctumque est. Sacrorum, religionumque omnium vincula abrumpere. Religioni DEO que nuntium remittere. Usus: Abnegare depositum, pecuniam, nier un dépôt, une dette.
ABNORMIS, e, gen. com. Qui n’est pas dans la règle. Syn. Vastus, immanis, enormis.
ABNŬO, is, ui, ūtum, ere, a. Refuser. Syn. Renuo, recuso, nego. )( Annuo, aio, concedo. Usus: Jussa abnuit miles, le soldat refuse d’obéir. Cognomen Bruti non abnuit. Nullum facinus abnuere solet. Tua erga me voluntas nihil unquam studio meo abnuit, vous n’avez jamais rien refusé à mes désirs.
ĂBŎLĔO, es, evi, ĭtum, ere, a. Détruire, faire disparaître, Syn. Antiquo, rescindo, tollo, deleo, exstinguo, oblitero. Phras. Sylla, Senatus Consulta, tabulas abolevit, Sylla fit disparaître les actes publics et les décrets du sénat. Legum sanctissimarum memoriam obscuravit. Imperia solo æquavit. Religiones dissolvit. Auspicia emovit, ac delevit. Senatus auctoritatem sustulit ac peremit. Usus: 1. Aquis aut igne abolere, détruire par l’eau ou le feu. Homo perditus magistratum civibus, senatui libertatem, vires Reipublicæ, ac leges abolevit; conscientiam tamen generis humani, et infamiam sempiternam abolere non poterit. Crimina, et nomina reorum abolevit. Faire disparaître le crime et le nom des coupables. 2. Transl. Ad animi affectus: Tempus iram, dolorem etc. abolet. Le temps affaiblit la colère, la douleur. Cf. [Abrogo].
ĂBŎLESCO, is, evi, ere, n. Être détruit, périr insensiblement. Syn. Antiquor, rescindor, obsolesco, tollor, deleor, decresco. Usus: Memoria rei prope jam aboleverat, le souvenir de cet événement était à peu près effacé. Constituta olim pœna penitus abolevit, le châtiment que l’on appliquait autrefois est tout à fait tombé en désuétude.
ĂBŎLĬTUS, a, um, part. v. aboleo. Détruit, tombé en désuétude. Syn. Antiquatus, obsoletus, abrogatus. Phras. Mos abolitus est, la coutume est tombée en désuétude. Sublatus ac sepultus est; obsolevit; consenuit; sepultus ac situ obsitus; summotus e republica; oblitterratus; situ ac senio emortuus est. Usus: Mores abolitos unus retinet. Libros, accusationes, leges abolitas protrahit. Ædes deûm igni abolitas instaurare, rebâtir les temples des dieux détruits par l’incendie.
ĂBŌMĬNANDUS, a, um, Abominable, exécrable. Syn. Detestabilis, detestandus, execrabilis, execrandus, horrendus, detestatione dignus. Usus: Infelicitas abominanda.
ĂBŌMĬNOR, aris, atus sum, ari, d. Repousser comme un mauvais présage, détester, éloigner. Syn. Execror, detestor, fugio, horreo, abhorreo. Phras. Quis non abominatur civilis belli auctorem? Qui ne haïrait le funeste auteur de la guerre civile? Cui non improbus, execrandus, et detestabilis videatur funesti, ac conscelerati belli auctor? quis non ut consceleratum ac contaminatum aversetur? quis non dignum pronuntiet, quem dira execratione, ac furiali carmine in ejus caput composito, omnes prosequantur? ut vomicæ quædam, ac carcinomata reipublicæ habendi sunt pestilentis hujuscemodi belli auctores. Cf. [Horreo], [Abhorreo]. Usus: Cum verbum aliquod, veluti sinistri ominis causa refugimus, quand nous repoussons quelque parole comme étant d’un mauvais augure. Regium insigne aut proferendum tibi est, aut (quod abominor) in te ruet. Nominata inter epulas incendia fusis aquis sub mensa abominantur, si l’on parle d’incendie pendant le repas, on détourne le mauvais augure en répandant de l’eau sous la table. Formulæ abominantis. O misera vitæ ratio! O rem miseram, et calamitosam! O me perditum! O me afflictum! O meam calamitosam senectutem! O rem odiosam! O factum male! Hoccine sæculum! O genera sacrilega! O hominem, caput scelestum et impium! Proh nefas! Væ ætati tuæ!
ĂBŎRĬOR, ĕris, ortus sum, iri, d. Mourir, périr avant de naître. Usus: Fœtus, arbores aboriuntur. Vocem aboriri videmus, nous remarquons que la voix expire (dans le gosier).
ĂBORTĬO, ōnis, f. Avortement. Syn. Immaturi fœtus ejectio. Usus: Abortionem persuadere.