ĂBORTĪVUS, a, um, Avorton. Syn. Abortu natus. Usus: Fœtus abortivus.
ĂBORTŬS, ūs, m. Avortement. Syn. Partus intempestivus, abortio. Phras. Abortum procurare, faire avorter. Partum medicamentis abegit. Abortioni operam dedit. Fœtum abortione perdidit. Abortum pati, avorter. Abortum facere, partum immaturum, fœtum abortivum edere, eniti, egerere. Usus: Abortum facere, pati, inferre.
ABRĀDO, is, rāsi, rāsum, ere, a. Râcler. Syn. Rado, corrado, tollo, aufero, subripio. Adv. Penitus. Usus: 1. Barbam, supercilia abradere, raser. Transl. Elicio, extorqueo, enlever, extorquer. Vidit se litium terrore nihil ab eo abradere (pecuniæ) posse.
ABRĬPĬO, is, ripui, reptum, ere, a. Emmener de force, arracher. Syn. Rapio, surripio, eripio, abstraho, tollo, aufero. Usus: 1. Procul a terra tempestate abreptus est, la tempête l’enleva loin de la terre. In vincula, ad quæstionem abripi jussus est. Filius a complexu matris, senator a complexu reipublicæ, Epaminondas ex ipso victoriæ complexu abreptus est. A conjuge, liberis, aris, focisque abripi. 2. Transl. Ad vehementes animi affectus, par métaph. quand il s’agit de mouvements violents de l’âme: emporter, enlever. Quasi æstus quidam ingenni, iracundiæ, doloris eum in altum abripuit. Cf. [Aufero], [Fur].
ABRŌDO, is, rosi, rosum, ere, a. Ronger. Syn. Rodo, corrodo, exedo, dentibus abscindo.
ABRŎGĀTĬO, ōnis, f. Abrogation, annulation. Usus: Lex septa difficultate abrogationis, loi qu’on ne peut que difficilement abroger.
ABRŎGO, as, avi, atum, are, a. Abroger. Syn. Rescindo, dissolvo, aboleo, antiquo, adimo, aufero, minuo, interdico, refigo, abdico, consensu publico irritum facio, tollo, oblittero. )( Rogare legem. Adv. Æqualiter. Phras. Abrogare leges, abroger une loi. Solvere, exstinguere, evertere; legum severitatem amputare, circumcidere, edicta revocare, rescindere, abolere. 2. Abrogare falsorum deorum cultum, détruire le culte des faux dieux. Superstitiosum inanium deorum cultum emovere; demoliri fana; aras sacrilegis religionibus contaminatas diruere, exscindere; discutere nefandos cœtus; impia simulacra cum omni sacrificiorum apparatu obterere. 3. Abrogare imperium, magistratum, enlever le commandement. Extorquere hominibus ambitiosis diuturnum regnum; magistratus solo æquare; reges tollere; regiam potestatem dissolvere; exstinguere, delere senatus auctoritatem; movere magistratu; sacerdotium auferre. Usus: 1. Potestatem, jurisdictionem abrogare. 2. Legem, plebiscitum suffragiis, comitiis abrogare. 3. Fidem homini abrogare, ôter à quelqu’un le crédit. Cf. [Aboleo].
ABRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. Détacher violemment. Syn. Rumpo, avello, abscindo; item: libero. Adv. Ex. Phras. Abrumpo sermonem, interrompre un discours. Sermonem, deliberationem incidit. Colloquium casus diremit. Segregemus sermonem, sermonis reliquum præcidere præstat, et amputare. Usus: 1. Abrumpere vincula, cornua ex acie. 2. Abrumpere se ab homine, latrocinio, se détacher de. 3. Abrumpere rem inchoatam, otium, consilium, interrompre. 4. Venas sibi, vitam, lucem invisam desperatione sibi abrumpere, s’ouvrir les veines, mettre fin à ses jours. 5. Transl. Ad animi affect, renoncer à. Spem, metum, medios amores, dissimulationem, fas omne, patientiam abrumpere.
ABRUPTĬO, ŏnis, f. Rupture. Usus: Abruptio corrigiæ. Illa, quam scribis abruptio non placet.
ABRUPTUS, a, um, part. v. abrumpo. Rompu. Syn. Disruptus, confractus, præruptus. Usus: 1. Vallis in ingentem altitudinem abrupta, vallée abrupte, d’un accès difficile. Loca abrupta et ob id invia, quod descensum non habeant. 2. Ad hominem præfervidum, homme inabordable, brusque. Homo ingenii est præcipitis, et abrupti; contumaciæ abruptæ. 3. Ad res impetu quodam effusas, aut inopinatas. Orationis genere, initio, dictis, querelis abruptis utitur, style coupé, haché. Gavisus sum abrupto lucro, gain inattendu. Cf. [Abscissus].