ACRŎĀSIS, is, f. Auditoire, réunion. Syn. Auditio, auscultatio, auditorum conventus, école de servants. Usus: Hæc vel in acroasi audeam legere, (in auditorio Vulg.)
AC SĪ, Comme si. * Syn. Ut si; tanquam si; pro eo ac si, quasi; perinde quasi; similiter ac si; juxta ac si; non secus ac si. Usus: Tecum agam non secus ac si meus frater esses. Cf. [Quasi], [Similiter], [Æque].
ACTA, orum, n. pl. Actes officiels, registres. Epith. Firma, irrita, multa, nefaria, præclara, publica, privata, rata et firma, reliqua, urbana. Usus: 1. Aliquid in acta referre, consigner dans les actes publics. Sui consulatus acta Cicero ipse confecit; res suas in actis habebat, numerabat. 2. Acta rescindere, annuler les ordonnances de qqn. Acta Neronis sublata, rescissa sunt; ejus actis auctoritas est derogata et fides. 3. Acta rata habere, conserver tout ce qu’a fait qqn. Acta Cæsaris firma erant, servabantur diligenter, cum laude commemorabantur.
ACTĬO, ōnis, f. Action, procès. Syn. Actus, factum, negotium, lis, causa, procuratio. Epith. Aperta, ardentior, civilis, congruens menti, considerata, crudelis et importuna, non tribunitia, sed regia, divina, facilior, honesta, integra, levis, levior et facilior, liberalis, maxima, perjucunda gratiarum, comes eloquendi, popularis, prima, prior, singularis, tota, tragica, tribunitia, turpis, varia, vehemens, plena animi; plena spiritus, plena doloris, plena veritatis, vehemens et gravis, et copiosa, bona, certa, congruens virtutibus, consentanea appetitionibus, constantissima, atque optima, honesta, multa, periculosa, perpetua, præclara, publica, stultissima, forensis. Usus: 1. Faculté d’agir, acte, fait, action. Contemplatio sine actione manca est. Æqualitate vitæ, et omnium actionum nihil venustius. Ea pueris ludendi venia detur, quæ ab honestatis actionibus non sit aliena. Actio mentis et agitatio. Virtutis actio et usus. 2. Action de l’orateur ou de l’acteur (contenance, geste, voix). Epith. Congruens et apta, ad animos permovendos accommodata. Demosthenes tribuit primas, secundas, tertias actioni. 3. Droit de poursuivre en justice, procès. Syn. Oratio accusatoria, jus persequendi sibi debitum; judicium, quæstio forensis, lis. Usus: Actionem instituere, intenter un procès. Constituere, informare, suscipere actionem. 5. Actionem habere, avoir action contre qqn; demander la permission de poursuivre, actionem alicui intendere; actionem quærere, postulare. 6. Actionem relinquere, abandonner sa plainte actionem excludere, tollere.
ACTOR, oris, m. Acteur, item: Qui poursuit au nom d’un autre; avocat. Syn. Qui agit, accusator. Epith. Multo acrior, adversus, vehemens et fortis, fortissimus, idoneus, non invenustus, sed iners et inimicus fori, jucundus, optimus, summus, diligentissimus, industrius, malus. Usus: In theatro etiam mali actores perpetiendi sunt. Actor summus causarum. Idem inventor, compositor, actor.
ACTŬĀRĬUM, ii, n. Bateau léger. Usus: Actuaria minuta celeritate valent.
ACTUM EST, C’en est fait. Rem desperatam significat. Syn. Conclamatum est; absumpti sumus; ventum est ad finem; deploranda in perpetuum libertas nobis est; Res ad restim rediit; pejore loco res mea esse non potest, quam quo nunc sita est; perii, interii, nullus sum; occidi, mortuus sum; occisa res est; nec salus mihi, si velit, saluti esse potest; transactum est de me, actum de salute mea; disperii; omnes fortunæ perditæ sunt, et eversæ, eo redactus sum ut ipsa salus servare me haud possit; eam fortunam subii, ut spes melioris eventus relicta sit nulla; sepultus sum. Cf. [Despero].
ACTŬŌSĒ, Avec action, véhémence. Usus: Leniter, remisse, non actuose agere.
ACTŬŌSUS, a, um, Actif. Syn. Qui ab agendo non cessat. Usus: Virtus actuosa sit oportet.
ACTŬS, ūs, m. Acte. Syn. Actio, factum. Epith. Extremus, perfectissimus et ornatissimus, turpissimus et flagitiosissimus, vitæ non solum rectus, sed etiam pravus, varius. Usus: 1. Pravitas animi in actum erumpit, se traduire en actes. 2. Pars Comœdiæ vel Tragœdiæ, Acte. Vitæ nostræ, veluti fabulæ, mors extremus est actus.