CRĔPUNDĬA, ōrum, n. pl. Jouets d’enfant, hochets. Syn. Quæ pueris dantur oblectandi causa.
CRĔPUSCŬLUM, i, n. Crépuscule. Usus: Primo crepusculo. Cf. [Vesper].
CRESCO, is, crēvi, crētum, ere, n. Croître. Syn. Augesco, accresco, adolesco, ingravesco, serpo, propagor, augeor, ætate procedo, surgo, ascendo. )( Decresco. Adv. Incredibiliter, plurimum, pariter cum ætate studia. Phras. 1. Herbæ e terra crescunt, les herbes sortent de la terre. E terra nascuntur; e terra maturatæ pubescunt et maturitatem assequuntur. Diffundit terra et elicit herbescentem viriditatem; e terra germina omnia effunduntur; terra herbes gignit, creat, progenerat; herbæ proveniunt, prosiliunt, prorepunt, emicant, enascuntur, exeunt, 2. Malum in dies crescit, le mal s’accroît de jour en jour. Malum in dies longius manat; serpit latius; magis vulgatur; augescit, ingravescit; longius progreditur, procedit; majora in dies incrementa capit. Cf. [Augesco], [Augeo]. 3. Postquam crevit puer, dès que l’enfant fut devenu grand. Ubi adolevit ætate; ubi ætate processit; sumpto jam corpore, animique robore; ubi ad justum corporis modum adolevit; ubi ad justum corporis proceritatem; corporis habitum processit. 4. Ira dolorque crevit, la colère et la douleur ont augmenté. Exarsit ira, vehementius efferbuit. Cf. [Augeo]. Usus: Respublica privatis inimicitiis crescit. Exspectatio rumore creverat. Eos elige, e quibus crescere possis. Locus præter modum crevit. Cf. [Augeo], [Amplifico].
CRĒTA, æ, f. Craie. Syn. Terra alba. Usus: Laudatio Asiatica illa creta obsignata.
CRĒTĀTUS, a, um. Blanchi avec de la craie. Syn. Creta infectus. Usus: Cretatæ fasciæ.
CRĬBRUM, i, n. Crible. Syn. Vas pistorum ad grana farinamque purgandam. Usus: Mures cribra arrosere.
CRĪMEN, ĭnis, n. Crime. Syn. Criminatio, infamia; item: facinus, peccatum, noxa, scelus, delictum, maleficium. Epith. Atrocissimum, certum, commentitium, commune, decumanum, domesticum ac vernaculum, fictum, falsum, fœdissimum, grave et vehemens, inane, incredibile, ingens, iniquum, integrum, invidiosum, levius, nefarium, novum inauditum, obscurum, perspicuum, probrosum, suspiciosum, manifestum, vinarium, verum, vetus. Crimina certa propriaque, dissoluta, falsa, infinita, absoluta, permulta, quotidiana, reliqua. Phras. Magnum crimen commisisti, vous avez commis un grand crime. Magnum crimen admisisti; in sceleratam ac nefariam fraudem decidisti; fraudem capitalem admisisti; in hoc facinore omnes insunt culpæ maximæ; id, quod in te concepisti scelus, in maximo, nefario crimine et capitali fraude ponitur; magno te adstrinxisti scelere; grave piaculum admisisti; nullum scelus abest ab eo scelere; in illo scelere omnia insunt scelera, quod in te admisisti. Cf. [Committo], [Culpa], [Scelus]. Usus: 1. Criminatio, accusation. Crimen effugere, e crimine elabi, éviter une accusation. Crimen dissolvere, repousser une accusation, se laver d’un reproche. 2. Facinus, peccatum, fraus, noxa, délit, faute, crime. Crimen in me quærit. Cædes ea illi crimini datur, vertitur. Proditionis crimen in te conjecit, contulit; tibi intulit, attulit, obtulit. Ista aut suspicionem afferunt, aut crimen. Isthoc tibi crimen adscribunt; hoc tibi in crimine ponunt. Crimine aliquem arcessere; condemnare crimine. Imprudens in crimen incurrit, in crimen venit. Staret hoc illi crimen, nisi refelleret, dilueret, dissolveret. In alium derivare crimen; extenuare nimium et elevare. Facile effugies crimen. Non abes ab omni crimine, non cares omni crimine. Videtur condonandum illud crimen. Cf. [Scelus], [Criminatio], [Criminor].
CRĪMĬNĀTĬO, ōnis, f. Accusation, calomnie. Syn. Crimen, accusatio. Epith. Acerrima, accusatorum falsa, inaudita, subita, tota. Phras. Criminationem refutavit, il a réfuté l’accusation. Oblatas ab adversariis criminationes depulit; crimen accurata confutatione dissolvit; meditata oratione diluit, refellit; inexspectato responso crimen effugit; e crimine elapsus est, e crimine se eripuit; oblatas criminationes aut extenuavit, aut elevavit. Usus: Nihil adhuc in Caium criminationis est. Oblatas criminationes depellere. Cf. [Accusatio], [Coarguo].
CRĪMĬNOR, aris, atus sum, ari, d. Accuser; faire des reproches. Syn. Criminationem, vel crimen offero, infero; culpæ, vitio do; crimini do, verto; criminatione utor, criminis loco pono, in crimen voco, revoco. )( Crimen dissolvo. Phras. Nescio quid fraudis a me susceptum criminantur, ils me reprochent je ne sais quelle perfidie. Nescio quid fraudis a me conceptæ in crimen vocatur; capitalis, nescio cujus fraudis crimen in me conjiciunt, conferunt; nescio quod fraudis crimen mihi inferunt, efferunt; fraudis, incertum cujus, crimen in me quærunt; cum alia, tum fraudis, nescio cuius, crimina in me ferunt; mihi adscribunt; fraus, nescio quæ, mihi in culpa ponitur, in crimine ponitur; crimini datur, fraudis, nescio quid, a me admissum; novum crimen afferunt, fraudem capitalem a me factam esse, fraudis crimine me accersunt, condemnant; fraudis conceptæ crimen in me derivant; in fraudis crimen, certe suspicionem, ad populum incurro, venio. Cf. [Accuso], [Insimulo], [Culpa]. Usus: Invidiose meam potentiam ad populum criminantur. Non omnia libet criminari. De quibus illum criminatus es. Cf. [Detraho].
CRĪMĬNŎSĒ, En accusateur, avec passion. Syn. Suspiciose, accusatorie, acerbe. Usus: Qui suspiciosius ac criminosius diceret, audivi neminem.